واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 2360
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 44787
major plantain
نگاه کنید به: Plantago major
تعمیری که اگر به‌درستی انجام نشود در وزن و تعادل و استحکام سازه‌ای و کارایی و راه‌اندازی موتور و خصوصیات پروازی یا کیفیت‌های صلاحیت پرواز هواگرد تأثیر میگذارد
major seventh chord
آکورد سه‌صدایی بزرگی که یک فاصلۀ هفتم بزرگ از پایه به آن اضافه شده است متـ . آکورد هفتم بزرگ ـ‌ بزرگ major-major seventh chord
major street, main street
خیابانی که به‌طور معمول حجم تردد وسایل نقلیه در آن زیاد است
major tranquilizer
نام سابق داروهای ضدروان‌پریشی
major triad, major common chord
آکورد سه‌صدایی که فاصله‌های درونی آن به‌ترتیب سوم بزرگ (major) و سوم کوچک (minor) و فاصلۀ بیرونی آن پنجم درست است
به‌کاربرید به‌جای: آکورد هفتم بزرگ
به‌کاربرید به‌جای: آکورد هفتم نمایان
majority carrier
نوعی حامل بار الکتریکی در نیم‌رسانا که غلظت آن از حامل بار دیگر بیشتر است
الکترودی که حامل‌های اکثریتی از آن به ناحیۀ بین‌الکترودی ترانزیستور وارد می‌شوند
make up rail, shortened rail
ریلی که طول مشخصی از انتهای آن بریده شده است و در سمت داخلی قوس‌های تند کار گذاشته می‌شود
برنامه‌ای تلویزیونی که در آن ظاهر افراد یا اماکن را در حد شگفت‌آوری تغییر می‌دهند
هنرمندی که کار چهره‌پردازی انجام دهد * در زبان فارسی واژۀ "گریمور" برای این مفهوم به کار رفته که ساخته فارسی‌زبانان است.
make-up test
اجرای آزمایشی چهره‌پردازی که برای حصول اطمینان از تناسب آن با تصویر مورد نظر کارگردان انجام شود * 1. در زبان فارسی واژۀ "تست گریم" برای این مفهوم به کار رفته است. 2. معادل "چهرآزمون" صورت کوتاه‌شده و مقلوب عبارت "آزمون چهره‌پردازی" است.
make-up, grimage (fr.)
هر تغییری که با استفاده از مواد آرایشی در چهره یا پیکر بازیگر نمایش یا فیلم ایجاد شود
makeup water
آبی که برای جبران کردن اتلاف آب ناشی از تبخیر و نشت و غیره اضافه می‌شود
making way
شناوری که با نیروی محرکه یا براثر لختی به جلو یا عقب یا پهلو حرکت می‌کند
Maksutov-Schmidt telescope, Schmidt-Maksutov telescope
به‌کاربرید به‌جای: تلسکوپ اشمیت‌هلالی
malabsorption
ناتوانی یا نارسایی رودۀ کوچک در جذب مواد مغذی
malabsorption
نارسایی در جذب مواد مُغَذی در رودۀ کوچک
malabsorption syndrome
وضعیتی که در آن فرد به‌علت بدجذبی دچار بدگواری و تهوع و اسهال و بی‌اشتهایی می‌شود
بزرگ‌ترین ردۀ سخت‌پوست‌وندان که گونه‌های آن ازلحاظ شکل ظاهری در بین رده‌های جانوری بیشترین تنوع را دارد؛ در قسمت پیشین بدن آنها سرسینه قرار دارد؛ سینۀ آنها هشت‌قسمتی و سرشان دارای سه پای آرواره‌ای (maxilliped) است؛ شکم آنها شش تا هفت قسمت دارد که فرینه (telson) را نیز شامل می‌شود
تقسیم‌بندی کشور به حوزه‌های انتخاباتی به‌گونه‌ای‌که در آن تناسب بین کرسی‌های نمایندگی و جمعیت رأی‌دهنده رعایت نشده باشد متـ . بدحوزه‌بندی
maldigestion
هضم نامطلوب یا نارسا متـ . سوءهاضمه
یکی از دو جنس در نوع بشر که توانایی زایش ندارد
male 2
مربوط به جنس مذکر
مفهومی ذهنی و مردانه مبتنی بر برتری ذاتی مردان و انکار هویت انسانی زنان
اتصال‌دهنده‌ای متناظر با اتصال‌دهندۀ ماده که زائدۀ برجستۀ آن درون حفرۀ اتصال‌دهندۀ ماده قرار می‌گیرد تا اتصال الکتریکی مطلوبی ایجاد شود
ایدئولوژی اجتماعی متکی بر باور به برحق بودن قدرت مذکر و اینکه مردان واقعیت را برای زنان به‌نحوی باز‌سازی می‌کنند که روش زندگی خودشان و برداشت خودشان را از حقیقت تأیید کند
male factor infertility
ناباروری زوج ناشی از وجود اشکال در دستگاه تناسلی مرد