واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 3156
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 60646
نگاه کنید به: ماندگاری
حوزه موضوعی: اعتیاد
maize ear rot
corn ear rot
حوزه موضوعی: کشاورزی-زراعت و اصلاح نباتات
major activity centre, MAC 1, activity centre area
محدوده‌ای که ویژگی آن حجم زیاد سفر با وسایل نقلیۀ عمومی و شخصی است
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل درون‌شهری-جاده‌ای
major alteration
هرگونه تغییری که به‌طور محسوس در وزن و تعادل و استحکام سازه‌ای و کارایی و کارکرد موتور و خصوصیات پروازی و دیگر عوامل دخیل در صلاحیت پرواز هواگَرد تأثیرگذار باشد
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل هوایی
major common chord
major triad
حوزه موضوعی: موسیقی
major crime
felony
حوزه موضوعی: حقوق
major defect
نقصی که بحرانی نیست، اما ممکن است به بروز کاستی در کارایی موردنظر منجر شود
حوزه موضوعی: مدیریت-مدیریت پروژه
ویژگی بخشی از کار که عیب بحرانی ندارد، اما یک یا چندین نقص اساسی و گاه چندین نقص جزئی دارد
حوزه موضوعی: مدیریت-مدیریت پروژه
major depressive disorder
نوعی اختلال افسردگی که در آن فرد حداقل دچار یک دورۀ افسردگی عمده می‌شود
حوزه موضوعی: روان‏شناسی
major depressive episode
دوره‌ای از اختلال خُلقی که حداقل به مدت دو هفته ادامه دارد و دست‌کم دارای چهار علامت از علائمی چون کاهش یا افزایش اشتها، بی‌خوابی، پرخوابی، خستگی و کندی روانی‌ـ‌حرکتی و سراسیمگی است
حوزه موضوعی: روان‏شناسی
زمین‌لرزه‏ای با بزرگی برابر یا بزرگ‌تر از 7
حوزه موضوعی: ژئوفیزیک
major element
عنصری که بیش از 1 درصد از آن در پوستۀ زمین وجود داشته باشد
حوزه موضوعی: زمین‏شناسی
چینی بزرگ‏مقیاس یا غالب در یک ناحیه که چین‌های فرعی زیادی همراه با آن یافت می‌شوند
حوزه موضوعی: زمین‏شناسی
major interval
هریک از فاصله‌های دوم و سوم و ششم و هفتم از بن‌مایه در گام بزرگ (major) و تمامی فاصله‌های هم‌ارز آنها
حوزه موضوعی: موسیقی
major joint
master joint
حوزه موضوعی: زمین‏شناسی
major modification
انجام هرگونه تغییر در طراحی هواگَرد که در نتیجۀ آن دریافت گواهینامۀ جدید اجتناب‌ناپذیر است، زیرا تغییر وزن و حدود گرانیگاه و استحکام سازه و کارایی و کارکرد منبع توان و مشخصه‌های پروازی و زیست‌محیطی و صلاحیت پروازی آن باید تأیید ‌شود
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل هوایی
major operated department
ستونی که به ثبت درآمدهای حاصل از خدمات عمدۀ مهمان‌خانه‌ها اختصاص داده می‌شود تا جداگانه محاسبه و واپایش شوند
حوزه موضوعی: گردشگری و جهانگردی
major plantain
Plantago major
حوزه موضوعی: گیاهان دارویی
تعمیری که اگر به‌درستی انجام نشود در وزن و تعادل و استحکام سازه‌ای و کارایی و راه‌اندازی موتور و خصوصیات پروازی یا کیفیت‌های صلاحیت پرواز هواگَرد تأثیر میگذارد
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل هوایی
major seventh chord
آکورد سه‌صدایی بزرگی که یک فاصلۀ هفتم بزرگ از پایه به آن اضافه شده است متـ . آکورد هفتم بزرگ ـ‌ بزرگ major-major seventh chord
حوزه موضوعی: موسیقی
major street, main street
خیابانی که به‌طور معمول حجم تردد وسایل نقلیه در آن زیاد است
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل درون‌شهری-جاده‌ای
major tranquilizer
نام سابق داروهای ضدروان‏پریشی
حوزه موضوعی: پزشکی
major triad, major common chord
آکورد سه‌صدایی که فاصله‌های درونی آن به‌ترتیب سوم بزرگ (major) و سوم کوچک (minor) و فاصلۀ بیرونی آن پنجم درست است
حوزه موضوعی: موسیقی
نگاه کنید به: آکورد هفتم بزرگ
حوزه موضوعی: موسیقی
نگاه کنید به: آکورد هفتم نمایان
حوزه موضوعی: موسیقی
majority carrier
نوعی حامل بار الکتریکی در نیم‌رسانا که غلظت آن از حامل بار دیگر بیشتر است
حوزه موضوعی: فیزیک‏
الکترودی که حامل‌های اکثریتی از آن به ناحیۀ بینِ‌الکترودی ترانزیستور وارد می‌شوند
حوزه موضوعی: فیزیک‏
make up rail, shortened rail
ریلی که طول مشخصی از انتهای آن بریده شده است و در سمت داخلی قوس‏های تند کار گذاشته می‏شود
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
make up time
pad time
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل درون‌شهری-جاده‌ای
برنامه‌ای تلویزیونی که در آن ظاهر افراد یا اماکن را در حد شگفت‌آوری تغییر می‌دهند
حوزه موضوعی: سینما و تلویزیون