واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 211
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 60646
ایجاد سوراخی در دیوارۀ شکم ازطریق جراحی که در نتیجۀ آن محتویات تهی‏روده به بیرون راه پیدا می‏کند
حوزه موضوعی: پزشکی
لوله‌ای که یک سر آن مستقیماً وارد تهی‌روده می‌شود و برای غذادهی طولانی‌مدت به کار می‌رود
حوزه موضوعی: تغذیه
jejunum, intestinum jejunum
بخشی از رودۀ باریک که دوازدهه را به درازروده ارتباط می‏دهد
حوزه موضوعی: پزشکی، زیست‏شناسی
jellied milk, jellified milk
شیری که به آن شکر و طعم‌دهنده و ترکیبات قوام‌دهنده و ژله‌ساز اضافه می‌کنند
حوزه موضوعی: علوم و فنّاوری غذا‏
jellified milk
jellied milk
حوزه موضوعی: علوم و فنّاوری غذا‏
مادۀ خوراکی شفاف و معمولاً رنگی که از ژلاتین یا آبمیوه یا عطرمایۀ میوه و شکر درست شود
حوزه موضوعی: علوم و فنّاوری غذا‏
jellylike
gelatinous
حوزه موضوعی: علوم و فنّاوری غذا، گردشگری و جهانگردی
jellyware
liveware
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
Jensen inequality
فرمول‌دار
حوزه موضوعی: ریاضی
jerry can/jerrycan/jerri can
گُنجایه‌ای پلاستیکی یا فلزی، با سطحِ‌مقطع مستطیل‌شکل یا چندضلعی و اضلاع تخت که برای انبار کردن و حمل مایعات کاربرد دارد
حوزه موضوعی: مهندسی بسپار- مجموعة بسته‌بندی
jet
بادهای نسبتاً قوی متمرکز در یک جریان باریک در جوّ متـ . جریان جتی jet stream
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
jet assist
نیروی رانش کمکی علاوه بر موتور اصلی
حوزه موضوعی: هوافضا
نگاه کنید به: محور جریان جتی
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
jet flooding
جریان کاملاً توسعه‌یافتۀ افشانه‌ای که در آن جت بخار خروجی از سوراخ‌های سینی موجب همراه‌بری توأم با اتمی ‌شدن مایع می‌شود
حوزه موضوعی: مهندسی شیمی
وضعیتی که در سفرهای هوایی طولانی براثر گذر از چند منطقۀ زمانی (time zons) و در نتیجۀ اختلال در نظم طبیعی بدن برای برخی از مسافران پیش می‌آید
حوزه موضوعی: گردشگری و جهانگردی
jet streak
نگاه کنید به: هستۀ جریان جتی
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
نگاه کنید به: جت
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
محور سرعت باد بیشینه در یک جریان جتی متـ . محور جت jet axis
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
اَبر پرسایی که براثر حرکت قائم هوا در جریان جتی تشکیل می‌شود و وجود جت و راستای آن را در آسمان آشکار می‌سازد
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
منطقۀ یک محور جریان جتی با سریع‏ترین بادها متـ . رگۀ جت jet streak
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
jet wash/jetwash
فوران گاز خروجی از اگزوز موتور جت
حوزه موضوعی: علوم نظامی
jet-effect wind
باد محلی ایجادشده براثر شتاب جریان هوا در هنگام گذر از یک کاف یا تنگی یا مجرای یک رشته‌کوه یا بین رشته‌کوه‏ها
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
jeté (fr.)
ricochet (fr.)
حوزه موضوعی: موسیقی
jetlet
منطقۀ نسبتاً کوچک با باد بیشینه
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
jeton (fr.)
نگاه کنید به: token
حوزه موضوعی: عمومی
باری که از شناور به دریا انداخته شده است
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل دریایی
jetson
jetsam
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل دریایی
انداختن بار شناور یا هواگرد به بیرون از آن در مواقع اضطراری برای سبک کردن و حفظ تعادل شناور یا هواگرد
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل دریایی، حمل‏ونقل هوایی، علوم نظامی
سازه‏ای پیشرفته در دریا برای پهلوگیری کشتی‌ها و همچنین حفاظت بندر از صدمات ناشی از امواج
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل دریایی
jeu barré (fr.)
barré (fr.)
حوزه موضوعی: موسیقی