واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 5040
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 60646
عواملی مانند آب و باد و گرانش که موجب انتقال دانۀ گرده از بساک به کلاله شود
حوزه موضوعی: کشاورزی- علوم باغبانی
abiotrophy
hypotrophy
حوزه موضوعی: زیست‏شناسی
ABL
atmospheric boundary layer
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
ablation 1
ساییده شدن سنگ‌ها در نتیجۀ هوازدگی و فرسایش
حوزه موضوعی: زمین‏شناسی
کاهش حجم یخسار براثر تبخیر یا ذوب شدن
حوزه موضوعی: زمین‏شناسی
بخشی از یخسار یا حوضۀ برفی که در آن یخ‌کاست بیش از انباشته شدن صورت می‌گیرد
حوزه موضوعی: زمین‏شناسی
نوعی غار یخساری با چند متر ارتفاع و عرض که نزدیک به انتهای یخسار تشکیل می‌شود
حوزه موضوعی: زمین‏شناسی
واریزه‏های پوشانندۀ مخروط‌های یخی یا برف‌هایی که به‌وسیلۀ تفریق یخ‌کاست شکل می‌گیرند
حوزه موضوعی: زمین‏شناسی
آهنگ از بین رفتن یخ یا برف
حوزه موضوعی: زمین‏شناسی
لایه‌ای از قطعات سنگی که بر روی یخ در طی برسابش یخساری قرار می‌گیرد
حوزه موضوعی: زمین‏شناسی
میزان کاهش یخ یا برف از یک یخسار در واحد زمان
حوزه موضوعی: زمین‏شناسی
زمانی از سال که در آن توازن یخسار از بیشینه به کمینه می‌رسد
حوزه موضوعی: زمین‏شناسی
ablative
نگاه کنید به: حالت ازی
حوزه موضوعی: زبان‏شناسی
ablative case
حالت دستوری اسم یا گروه اسمی که حرکت از منشأ یا مبدائی را نشان می‌دهد و در فارسی با حرف اضافۀ «از» مشخص می‌شود متـ . ازی ablative
حوزه موضوعی: زبان‏شناسی
ablaut, vowel gradation, gradation, apophony
تغییرات واکه‏ای در ستاک با انگیزش ساختواژی
حوزه موضوعی: زبان‏شناسی
ABM
automated teller machine
حوزه موضوعی: عمومی
ویژگی ساختار، شرایط، رفتار یا قاعده‌ای که معمول نیست
حوزه موضوعی: پزشکی
عمل یا واکنش یا تعاملی که با شرایط و ساختار و وضعیت متعارف تفاوت دارد
حوزه موضوعی: روان‏شناسی
abnormal end
abend
حوزه موضوعی: مهندسی مخابرات
انحراف بی‌هنجار سوزن قطب‌نما از نصف‌النهار مغناطیسی
حوزه موضوعی: ژئوفیزیک
فشار سیال در پوستۀ زمین که با فشار ایستایی تفاوت قابل‌ملاحظه‏ای دارد
حوزه موضوعی: زمین‏شناسی
abnormality, abnormity
خارج بودن از وضعیت معمول فیزیکی یا روانی
حوزه موضوعی: پزشکی
abnormity
abnormality
حوزه موضوعی: پزشکی
aboard, on board
ویژگی هرچه بر روی شناور یا در داخل آن قرار دارد
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل دریایی
از نظریه‌های عمدۀ فمینیسم قرن نوزدهم که مبارزه برای رهایی زنان را با مبارزه برای آزادسازی سیاهان از بردگی هم‌سو می‌‌دانست
حوزه موضوعی: مطالعات زنان
abominable crime
اصطلاح معمول در گزارش‌های کهن‌تر حقوقی برای اشاره به جرم لواط و وطی بهائم
حوزه موضوعی: حقوق
abonné (fr.)
subscriber
حوزه موضوعی: عمومی
abonnement (fr.)
subscription
حوزه موضوعی: عمومی
به نتیجه نرسیدن ارتباط براثر عمل کاروَر یا واکنش خودکار دستگاه‏های برقرارکنندۀ ارتباط، به دلیل وجود نوفۀ بیش‌ازحد یا خرابی یا ازدحام در خط انتقال
حوزه موضوعی: مهندسی مخابرات
ناتمام ماندن فرایند روشن شدن هواگَرد به دلیل عدم احتراق طبیعی در محدودۀ زمانی مقرر
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل هوایی