واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 1281
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 65413
euploid
1. اندامگان یا یاخته‌‌ای چندلاد که تعداد فام‌تن‌های آن مضرب صحیحی از عدد پایۀ فام‌تن‌های گونۀ مربوط باشد 2. ویژگی اندامگان‌ یا یاخته‌ای چندلاد که تعداد فام‌تن‌های آن مضرب صحیحی از عدد پایۀ فام‌تن‌های گونۀ مربوط باشد
حالتی که در آن تعداد فام‌تن‌های یاخته یا اندامگان مضرب صحیحی از عدد پایۀ فام‌تنی گونۀ مربوط باشد
Eubalaena australis
گونه‏ای از تیرۀ نهنگیان و راستۀ آب‏بازسانان که یکی از قوی‌ترین وال‌هاست و بالۀ پشتی ندارد و باله‏های شنای آن عریض است و بیشتر حالت بادبزنی دارد
Eubalaena japonica
گونه‏ای از نهنگیان و راستۀ آب‏بازسانان، با بدن دوکی‌شکل و بدون بالۀ پشتی که بخش اعظم بدنش سیاه‏ است
Eubalaena glacialis
گونه‏ای از نهنگیان و راستۀ آب‏بازسانان با بدن دوکی‌شکل و دهان بزرگ که می‌تواند در آب‌های بسیار سرد زندگی کند
eukaryosis/ eucaryosis
داشتن هستۀ غشادار و میان‏یاخته حاوی اندامک‌های یاخته‏ای که شامل همۀ یاخته‏ها به‌جز باکتری‌ها می‏شود
eukaryote/ eucaryote, eukaryon
جانداری که یاخته‏های آن هستۀ واقعی و غشا دارد
eukaryotic/ eucaryotic
مربوط به هوهستگی و جاندار هوهسته‏ای
Eucaryotae/ Eukaryotae
سلسلۀ جانداران تک‏یاخته‏ای و پُریاخته‏ای که یاخته‏های آنها هستۀ واقعی و غشا دارد
identity 3
نقش اجتماعی فرد و درک او از این نقش که نوعاً در نوجوانی پیدا می‏شود
← هویت جنسیتی
sexual identity
گونه‌ای درک از احساسات جنسی خود که صرفاً تصویری عمومی از اهداف و مقاصد جنسی را که با شخصیت انسان یکی شده است، بازنمایی می‌کند
gender identity
درک و احساس فرد از خویش به‌عنوان مذکر یا مؤنث یا میان این دو متـ . هویت جنسانی
corporate identity
تصویر راهبردی طرح‌ریزی‌شده از شرکت بر پایۀ اصول و چشم‌انداز و اهداف بلندمدت و همچنین رنگ‌ها و طرح‌ها و نشانه‌ها و واژه‌ها و نمادهای مورداستفاده برای تداعی دیداری آن
soldering gun, soldering iron
قسمت اصلی وسیله‏ای دستی یا برقی که پس از گرم شدن، با آن آلیاژ لحیم را در محل اتصال ذوب می‏کنند
field 3
دستگاهی جبری، دارای دو عمل که تمام خصوصیات جمع و ضرب اعداد حقیقی را دارند متـ . میدان 2
algebraically closed field, algebraically complete field
هیأت یا میدانی مثل F به‏طوری‏که هر چندجمله‏ای درجۀ 1 یا بیشتر، که ضرایبش در آن هیأت یا میدان باشد، دارای ریشه‏ای در F باشد متـ . میدان جبری بسته
election commission, electoral commission, election board, electoral board, electoral council, board of elections
نهاد مسئول برگزاری انتخابات
diplomatic mission 2, diplomatic post
گروه دیپلمات‌هایی که نمایندگی دائم دولت فرستنده را در نزد دولت پذیرنده بر عهده دارند
independent election commission, IEC
1. نهادی مستقل از قوۀ مجریه که در جایی‌ که این قوه نمی‌تواند بی‌طرف باشد، نظارت بر انتخابات و تضمین صحت آن را بر عهده می‌گیرد 2. هیئتی که برگزاری انتخابات اولیه یا انتخابات انتقالی را به‌عنوان بخشی از فرایند اعتمادسازی برای برقراری صلح یا مردم‌سالاری بر عهده دارد
هریک از هیئت‌های دیپلماتی و مقام‌های کنسولی دولت فرستنده در نزد دولت پذیرنده یا نمایندگی‌های دولت فرستنده در نزد سازمان‌های بین‌المللی
permanent mission, permanent delegation
هیئتی که نمایندگی دائم یک دولت در نزد یک سازمان بین‌المللی است
هیئتی دیپلماتی که مأمور در کشور پذیرنده است، اما در آن مستقر نیست
هیئتی دیپلماتی که رئیس آن در کشور پذیرنده مستقر است
افسران مرکز عملیات فرماندهی که با توجه به اهمیت و ترتیب تقدم هدف‌ها، اقدام به گزینش هدف‌هایی می‌کنند که انهدام آنها برای موفقیت عملیات ضرورت دارد
change control board, CCB
گروهی رسمی متشکل از ذی‌نفعان پروژه که وظیفۀ واپایش تغییر را بر عهده دارند
شماری دیپلمات که زیر نظر وزیرمختار کار می‌کنند
عده‏ای از متخصصان و صاحب‏نظران که در گردهمایی‌ها، ضمن بحث و پاسخ به پرسش‌ها، جلسات را اداره می‏کنند