واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 617
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 65413
هریک از الیاف ساقه‌ای، مانند کنف و کتان و رامی و چتایی، که از زیر پوست ساقۀ گیاهان گرفته می‌شود و برای تولید محصولات نساجی و کاغذ و تقویت پلاستیک به کار می‌رود
لیفِ روساقه‌ای از گیاه شاهدانه (cannabis sativa)، که تیره و مستحکم و بادوام است و یاخته‌هایی به طول یک تا دو سانتی‌متر دارد که انبوهه‌ای از آنها رشته‌هایی حداکثر دویست سانتی‌متری تشکیل می‌دهند
glassfibre, fiberglass
لیف حاصل از مذاب‌‌ریسی شیشه (drawing molten-glass) که به‌صورت الیاف خردشده و پیوسته و نمدی تولید می‌شود و عموماً برای تقویت بسپار به کار می‌رود
chopped fiberglass, short fiberglass, chopped glass, chopped strand glass fibre
لیفی شیشه‌ای که از برش دادن لیفِ بلندِ شیشه (long fiberglass) تولید می‌شود و اندازه‌ای در حدود 6/1 میلی‌متر و قطری بین ده تا بیست میکرومتر دارد
flax fibre, flax 2
لیفی روساقه که در شرایط اقلیمی معتدل رشد می‌کند و طول الیاف آن یک تا چهار سانتی‌متر و قطر آن ده تا بیست میکرومتر است
jute fibre, jute
لیفی روساقه از گیاه کتان هندی (corchorus)، که بعد از پنبه پرمصرف‌ترین لیف گیاهی است و طول دسته‌های قهوه‌ای آن تا 250 سانتی‌متر می‌رسد
mineral fibre
هرگونه لیفِ دارای ساختار غیرآلی و غیرفلزی که منشأ طبیعی داشته باشد
لیف ریز بلوری با قطر پنج تا صد نانومتر که مولکول‌های آن در ساختار گویچه‌ای عمود بر محور رشد قرار دارند و در بسپارها و الیاف، موازی با محور رشد هستند
فرایند تشکیل لیفچه که در طی آن عموماً ساختار لیف‌گونۀ بسیار ظریفی در لیف یا رشته به وجود می‌آید
نمودار توزیع فراوانی طولی نمونۀ الیاف پنبه‌، که با دستگاه لیف‌نگار تهیه می‌شود
هر مولکول یا آنیونی که در فضای هم‌آرایی اتم یا یون مرکزی شرکت کند
لیگاندی که هم‌زمان به دو یا چند فلز یا اتم مرکزی متصل شده باشد
لیگاندی که در واکنش همتافت‌سازی برای تشکیل پیوندهای یک‌سویه توانایی دادن دوجفت الکترون یا بیشتر را دارد
مولکول یا یونی که می‏تواند دو زوج‌الکترون بدهد
بسپاری که پیونددهندۀ لیف‌های سلولوزی در گیاهان و درختان است
تغییر در ساختار دیوارۀ یاخته و سخت شدن آن که ناشی از رسوب لیگنین است
ویژگی بخش یا اندامی به شکل لیمو در گیاهان که دو سر آن شبیه به پستانک باشد