واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 1778
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 65413
platoon sergeant
درجه‌داری ارشد در نیروی زمینی که جایگاهی بالاتر از گروهبان یکم و پایین‌تر از استوار یکم دارد
جدا کردن اشیای مشابه به‌صورت مجموعه بدون دسته‌بندی ازپیش‌تعیین‌شده
دسته‏بندی مجموعه‏ای از داده‏ها براساس کاربرد و کارکرد آنها
دسته‌بندی افراد برمبنای سن برای مطالعة زبان آنها بدون در نظر گرفتن تغییر جاری
نوعی واحد پردازش نشانک/ سیگنال در موسیقی الکترونیکی که تکخوانی یا تکنوازی را به همخوانی یا گروه‏نوازی تبدیل می‏کند
نوعی روان‏درمانی برای حل مشکلات روان‏شناختی افراد به‌صورت گروهی که توسط یک یا چند روان‏درمانگر در نقش تسهیلگر گروه اداره می‌شود
psychoanalytic group psychotherapy
نوعی گروه‌درمانی که در آن از مفاهیم و اصول و شیوه‌های اساسی روان‌کاوی مانند تداعی آزاد و تحلیل مقاومت و تفسیر رؤیا استفاده می‌شود
مجموعه‌ای از رله‌ها که به‌‌منظور خاصی در جعبه‌ای در اتاق رله قرار می‌گیرند
وضعیتی که در آن فرصت نقد و ارزیابی آرای گوناگون از اعضای یک سازمان یا گروه گرفته می‌شود و آنها به‌‌جای اظهارنظر شخصی ناچار با دیدگاه غالب همسو می‌شوند
مجموعه‌ای از سنگ‌های آذرین به‌ظاهر هم‌ماگما
یکی از دو گروه اصلی سنگ‌های آذرین که وجه مشخص آن وجود سنگ‌های کلسیمی و کلسیمی ـ قلیایی است
یکی از دو گروه اصلی سنگ‌های آذرین که وجه مشخص آن وجود سنگ‌های قلیایی و قلیایی ـ کلسیمی است
گروهی از سنگ‌های بازالتی و سنگ‌های آذرین همراه آن با ترکیبی از سنگ‌های گروه‌سنگ اقیانوس آرام و گروه‌سنگ اقیانوس اطلس
groupuscule
گروه سیاسی بسیار کوچک و غالباً تندرو
چند موج که با هم منتشر می‌شوند، اما طولِ‌موجشان کمی متفاوت است
self-help groups, SHG
گروه‌هایی متشکل از افرادی با مشکلات مشابه که مرتباً گرد هم می‏آیند و هدایت آنها را افراد غیرمتخصص بر ‏عهده دارند
مجموعه‌ای با یک عمل دوتایی
involucre
دسته یا خوشه‌ای از برگ‌های دربرگیرندة گل‌آذین
دسته یا خوشه‌ای از برگه‌های دربرگیرندة یک واحد از گل‌آذین
escape note, échappée (fr.)

نُتی غیراصلی که با یکی از نُت‌های اصلی پیش یا پس از خود فاصلۀ پیوسته و با دیگری فاصلۀ گسسته دارد


← کلید گریز
dissociative fugue
اخــتـلالی تــجـزیـه‌ای (dissociative disorder) که در آن فرد به‌طور ناگهانی و غیرمنتظره محل زندگی و فعالیت خود را تغییر می‌دهد و با فراموش کردن هویت قبلی هویت جدیدی برای خود می‌سازد متـ . گریز روان‌زاد psychogenic fugue
centrifuge 2
عمل جدا کردن مواد با استفاده از گریزانه
← گریز تجزیه‌ای
evasion and escape
عملیاتی که خروج نیروهای نظامی را از مناطق دشمن یا مناطق تحت نظر او ممکن می‌سازد
escape learning
فراگرفتن پاسخی که به موجود زنده امکان می‏دهد از یک محرک آزاردهنده بگریزد
centrifuge 1
دستگاهی برای جدا کردن رسوب از مایع
escape route
راه علامت‌گذاری‌شده در کشتی که در مواقع اضطراری می‌توان از‌طریق آن فرار کرد
← گریزراه منابع مازاد
وضعیتی در تجارت بین‌الملل که بر پایة آن یک کشور از صادرات منابع مازاد و بلااستفادة خود می‌تواند بهره‌مند شود متـ . گریزراه مازاد