واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 1778
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 65413
گروه رده‌های یک‌جایی خودریختی‌های یک خمینه
در نیروی دریایی، بخشی از نیروی رزمی که فرمانده نیرو یا مقامی بالاتر آن را سازمان‌دهی و هدایت می‌کند
← گروه رویارویی با پیشامدهای رایانه‌ای
گروهی که در قالب گونه‌ای گروه‌درمانی با هدف افزایش خودآگاهی و ترغیب اعضای گروه به درک دیگران ازطریق بیان آزاد و بدون مهار احساسات و مقابله‌های کلامی و بدنی تشکیل می‌شود
گروهی متشکل از افرادی که با پیشامدهای اضطراری سر و کار دارند و برای مقابله با آنها آمادگی دارند؛ این گروه را به‌طور معمول افرادی خاص تشکیل می‌دهند، ولی در برخی شرایط ماهیتی موردی دارد و از افراد داوطلب تشکیل می‌شود
← گروه رویارویی با پیشامدهای رایانه‌ای
computer incident response team, cyber incident response team
گروهی متشکل از تحلیل‌گران امنیت رایانه که به‌منظور مهار و ریشه‌کنی و بازیابی آسیب‌‌های ناشی از پیشامدهای امنیت رایانه گردهم آمده باشند اختـ . گروه روپر CIRT متـ . گروه رویارویی با پیشامدهای امنیت رایانه‌ای computer security incident response team, CSIRT مرکز رویارویی با پیشامدهای رایانه‌ای computer incident response centre, CIRC
گروه کارگرانی که ریل‌ها را به یکدیگر و به ریل‏بند می‏بندند
گروهی که مسئولیت کلیۀ کارهای ساختمانی و برپایی آرایۀ صحنه را بر عهده دارد
simple group
گروهی نابدیهی که تنها زیرگروه‌های بهنجار آن عبارتند از خود آن گروه و زیرگروه بدیهی آن
گروه موسیقی شامل سه اجراکننده متـ . سه‌تایی
index group, index series
1. گروهی که عامل تجربه را دریافت می‌کند 2. موردها در یک مطالعۀ موردـ شاهدی 3. گروه مواجهه‌یافته (exposed) در مطالعات هم‌گروهی
control group
گروهی که با گروه دارای متغیر وابسته، در مطالعۀ موردشاهدی، یا با گروه دارای متغیر مستقل، در مطالعات هم‌گروهی و تجربی، مقایسه می‌شود متـ . شاهدها controls
گروه موسیقی شامل شش اجراکننده متـ . شش‌تایی
کارکنان فنی تولید و ضبط صدا
adjective phrase, AdjP
گروهی که هستۀ آن صفت است
یکی از هفده ترکیب ممکن عناصر تقارنی با نقش‌های منظم دوبعدی
functional group, functionality 2
اتم یا گروهی از اتم‌ها که به‌صورت واحد عمل می‌کند و جانشین اتم هیدروژن در مولکول هیدروکربن می‌شود و ویژگی‌های خاصی به این مولکول می‏بخشد
گروهی که با ورود خود به یک زنجیر کربنی بین گروه‌هایی با ویژگی مشخص فاصله می‌اندازد
گروهی که زیرگروه مشتق آن آبلی است
metacyclic group
گروهی که زیرگروهی بهنجار و دوری دارد به‌طوری‌که گروه خارج قسمتی متناظر نیز دوری است
tactical deception group
سازمانی رزمی که عملیات فریب دشمن را به روش‌های الکترونیکی و ارتباطاتی و بصری برای ارائۀ اطلاعات غلط به دشمن طراحی می‌کند
pressure group, interest group
سازمان یا گروهی که برای تأمین منافع خاص خود می‌کوشد با اقداماتی هماهنگ و ازپیش‌طراحی‌شده، افکار عمومی و بخش‌های تصمیم‌گیرندۀ حکومت را به اتخاذ تصمیم یا سیاست‌هایی سوق دهد
[زمین‏شناسی] مجموعه‌ای از عملگرهای تقارنی که نشان‌دهندۀ یک جسم سه‌بعدی دوره‌ای هستند [فیزیک]‏ مجموعه‌ای از عملیات تقارن که نقش منظم تکرارشونده در بلور را بدون تغییر باقی می‌گذارد
گروهی که با اتصال به حلقۀ بنزن فعالیت این حلقه را بیشتر می‌کند
verb phrase, VP
گروهی که هستۀ آن فعل است
adverb phrase, AdvP
گروهی که هستۀ آن قید است
gap Diffie-Hellman group, GDH
گروه G هرگاه که مسئلۀ تصمیم دیفی ـ هلمن روی آن در زمان چندجمله‌ای حل‌پذیر باشد، اما احتمال وجود یک الگوریتم/ خوارزمی احتمـالاتی بـرای حـل مسئلۀ محاسبـاتی دیفی ـ هلمن بر روی آن گروه در زمان چند جمله‌ای ناچیز باشد
گروهی که برای وضع یا تصویب قانون یا سیاستی مشخص به ‌نفع فرد یا گروهی خاص بر قانون‌گذاران یا مسئولان اجرایی اعمال نفوذ می‌کند متـ . لابی
symmetric group
گروهی متشکل از همۀ جای‌گشت‌های مجموعۀ {n...و2و1}