واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 1959
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 60646
فهرست یا کتاب‏نگاشتی از کتاب‌هایی که به‌تازگی انتشار یافته و معمولاً به‌صورت هفتگی یا ماهانه یا سالانه منتشر می‏شود
حوزه موضوعی: علوم کتابداری و اطلاع‌رسانی
comprehensive bibliography
کتاب‏نگاشتی که تاحدامکان فهرست تمامی آثار مربوط به یک موضوعی خاص را در بر دارد
حوزه موضوعی: علوم کتابداری و اطلاع‌رسانی
universal bibliography
کتاب‏نگاشتی حاوی کتاب‌های منتشرشده در جهان
حوزه موضوعی: علوم کتابداری و اطلاع‌رسانی
systematic bibliography, enumerative bibliography
کتاب‏نگاشتی که شناسه‏های آن براساس نظامی خاص به‌صورت منطقی و سودمند تدوین شده است متـ . کتاب‏نگاشت نظام‏یافته
حوزه موضوعی: علوم کتابداری و اطلاع‌رسانی
general biblibography
کتاب‏نگاشتی که توجهی به موضوعی معین ندارد و هرنوع کتابی را در بر می‏گیرد
حوزه موضوعی: علوم کتابداری و اطلاع‌رسانی
فهرست جامعی از کتاب‏نگاشت‌های منتشرشده
حوزه موضوعی: علوم کتابداری و اطلاع‌رسانی
کتاب‏نگاشتی از کتاب‌هایی که در یک دورۀ معین در گذشته منتشر شده‏اند
حوزه موضوعی: علوم کتابداری و اطلاع‌رسانی
کتاب‏نگاشتی که دارای گزارمان است
حوزه موضوعی: علوم کتابداری و اطلاع‌رسانی
selective bibliography, select bibliography, partial bibliography
کتاب‏نگاشتی شامل گزیده‏ای از منابع که معمولاً برای هدفی خاص تهیه می‏شود
حوزه موضوعی: علوم کتابداری و اطلاع‌رسانی
کتاب‏نگاشتی از نسخه‏ها و چاپ‌ها و ویرایش‌های مختلف یک اثر همراه با مقایسۀ تطبیقی متون و تفاوت‌های آنها
حوزه موضوعی: علوم کتابداری و اطلاع‌رسانی
national bibliography
کتاب‏نگاشتی از منابع منتشرشده در یک کشور که به‌صورت پیایند منتشر می‏شود
حوزه موضوعی: علوم کتابداری و اطلاع‌رسانی
کتاب‏نگاشتی از آثار چند کشور که در یک منطقۀ جغرافیایی خاص قرار دارند
حوزه موضوعی: علوم کتابداری و اطلاع‌رسانی
subject bibliography, thematic bibliography, topical bibliography
کتاب‏نگاشتی دربارۀ موضوع یا فرد یا محلی خاص
حوزه موضوعی: علوم کتابداری و اطلاع‌رسانی
نگاه کنید به: کتاب‏نگاشت سامانمند
حوزه موضوعی: علوم کتابداری و اطلاع‌رسانی
سیاهه‏ای از مشخصات کتابشناختی نقشه‏ها
حوزه موضوعی: علوم کتابداری و اطلاع‌رسانی
bibliographic/ bibliographical
مربوط به کتاب‏نگاشت
حوزه موضوعی: علوم کتابداری و اطلاع‌رسانی
آثار بنیادی که پیروان یک دین یا آیین به آن اعتقاد دارند متـ . متون مقدسsacred texts
حوزه موضوعی: علوم کتابداری و اطلاع‌رسانی
Linum, flax 1
سرده‌ای از کتانیان شامل گیاهان علفی یا بوته‌ای یک‌ساله یا دوساله یا چندساله با برگ‌های سر‌نیزه‌ای باریک غالباً متناوب و به‌ندرت متقابل و با حاشیۀ صاف و بی‌دُم‌برگ با رگبرگ‌های موازی و گل‌آذین گرزن یا سنبله با گل‌‌های دارای 5 گلبرگ و کاسبرگ و پنج پرچم و میوۀ پوشینه‌ای و دانه‌های پهن با تزیینات سطحی لانه‌زنبوری
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی- علوم گیاهی، گیاهان دارویی
نوعی جلبک بزرگ قهوه‌ای که در مناطق معتدل و سرد رشد می‌کند
حوزه موضوعی: اقیانوس‌شناسی
اگر زاویه‏ای در نظر بگیریم که رأس آن در مبدأ یک دستگاه مختصات قائم در صفحه و ضلع اول آن منطبق بر قسمت مثبت محور X باشد، کتانژانت آن زاویه عبارت است از طول هر نقطه واقع بر ضلع دوم زاویه به‌جز رأس، تقسیم بر طولِ ناصفر آن نقطه
حوزه موضوعی: ریاضی
تیره‌ای از مالپیگی‌سانانِ علفی یا درختچه‌ای یا به‌ندرت درختی با پنج گلبرگ و تخمدان دو تا ده‌خانه‌ای
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی- علوم گیاهی
kettlebell
نوعی وزنۀ آهنی بزرگ و دسته‌دار برای تمرین‌های عضلانی که به‌دلیل شکل خاصش انجام دادن حرکات گوناگون را با یک یا دو دست امکان‌پذیر می‌کند
حوزه موضوعی: ورزش
برداشتن پوست دورتادور تنۀ درخت زنده تا عمقی که به خشکیدن آن بینجامد
حوزه موضوعی: مهندسی منابع طبیعی- محیط‌زیست و جنگل‏
نگاه کنید به: کَت‌زنی شیمیایی
حوزه موضوعی: مهندسی منابع طبیعی- محیط‌زیست و جنگل‏
ک‍َت‌زنی با استفاده از آفت‏کُش‌ها متـ . کَت‌زنی سمّی poison girdling
حوزه موضوعی: مهندسی منابع طبیعی- محیط‌زیست و جنگل‏
frill girdling, notch-girdling
کَت‌زنی با ایجاد مجموعه‌ای از شکاف‌های روبه‌پایین و گاه متقاطع برای هدایت علف‌کُش‌ها در مسیر موردنظر
حوزه موضوعی: مهندسی منابع طبیعی- محیط‌زیست و جنگل‏
کَت‌زنی با ایجاد زخم‌های ناوه‌شکل متـ . کَت‌زنی نواری band girdling
حوزه موضوعی: مهندسی منابع طبیعی- محیط‌زیست و جنگل‏
نگاه کنید به: کَت‌زنی مکانیکی
حوزه موضوعی: مهندسی منابع طبیعی- محیط‌زیست و جنگل‏
وضعیت ناشی از سوخت‌وسازی که در آن سرعت تولید ذرات کتونی در بدن بیش از سرعت مصرف آنهاست
حوزه موضوعی: تغذیه
tilted
ویژگی عکس یا محور دستگاه‌های نقشه‏برداری که دارای کجی هستند
حوزه موضوعی: مهندسی نقشه‏برداری