واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 1959
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 60646
تیره‌ای از بازدانگان که دارای برگ‌های سوزنی و مخروط‌های درشت‌اند
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی- علوم گیاهی
gusset
1. قطعه‌ای که برای افزایش اندازه یا استحکام معمولاً به کناره‌های کیسه افزوده می‌شود 2. قسمت تاخوردة فیلم (film) نازک‌لوله‌ای (tube) تخت‌شده
حوزه موضوعی: مهندسی بسپار- مجموعة بسته‌بندی
false colour
رنگی که با افزودن آن به تصویر بازۀ بسامدهایی که به چشم انسان نامرئی هستند، مرئی می‏شود یا تباین نوریشان تشدید می‏گردد
حوزه موضوعی: مهندسی نقشه‏برداری
نگاه کنید به: کلید کار
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
domestic labour, domestic work, household labour
فرایندی که ازطریق آن زنان با انجام خدمات خانگی و اجتماعی کردن خانواده، به بازتولید سرمایه می‌پردازند
حوزه موضوعی: مطالعات زنان
virtual work
کار انجام‌شده در جابه‌جایی مجازی
حوزه موضوعی: فیزیک‏
reference work
نگاه کنید به: خدمات مرجع
حوزه موضوعی: علوم کتابداری و اطلاع‌رسانی
هرنوع پژوهش باستان‌شناختی مانند بررسی و پیمایش و کاوش که مبتنی بر اقدامات عملی باشد
حوزه موضوعی: باستان‌شناسی
فعالیت درآمدزا در هواپیمایی عمومی، به‌جز حمل مسافر یا بار، شامل فعالیت‌های مربوط به کشاورزی و عکس‌برداری هوایی و نقشه‌‌برداری و بازبینی خطوط برق و لوله و وظایف مشابه که مطابق با برنامۀ ثابت تمام‌وقت صورت نمی‌گیرد
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل هوایی
واحدی برای محاسبة زمان کار که عبارت است از مجموع ساعاتی که در مجموع انبارها عملیات بارگیری و تخلیه انجام می‌شود
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل دریایی
مطالعۀ تجربی آینده‌نگر و تحلیلی مبتنی بر داده‌های اولیۀ جمع‌آوری‌شده از افراد یا گروه‌ها
حوزه موضوعی: علوم دارویی، علوم سلامت
clinical trial 2, clinical investigation, clinical study
آزمایش دارو بر روی انسان در حین مطالعۀ علمی فراوردۀ دارویی برای ارزیابی اثربخشی و بی‌خطر بودن آن به‌صورت مقایسه‌ای با یک دارونما یا داروی مشابه یا هر دو
حوزه موضوعی: علوم دارویی
نوعی فعالیت پژوهشی شامل تجویز یک دارو یا روش درمانی برای ارزیابی کارایی و بی‌خطری آن متـ . کارآزمایی درمانی therapeutic trial
حوزه موضوعی: علوم سلامت
تجربه‌ای همه‌گیرشناختی که در آن افراد یک جمعیت به‌طور تصادفی به گروه‌های مطالعه و شاهد تقسیم می‌شوند تا روشی خاص یا عملی مشخص یا مداخله‌ای معین در جهت پیشگیری یا درمان بر روی آنها اعمال شود
حوزه موضوعی: علوم دارویی، علوم سلامت
کارآزمایی بالینی
حوزه موضوعی: علوم دارویی
نوعی کارآزمایی بالینی برای واکسن‌ها و داروها و برنامه‌های پیشگیری و جز آن که به جای اجرا در آزمایشگاه یا سازمان‌های ارائه‌دهندۀ خدمات سلامت، در سطح اجتماع صورت می‌گیرد
حوزه موضوعی: علوم دارویی، علوم سلامت
نگاه کنید به: همایش کارآغاز
حوزه موضوعی: عمومی
entrepreneur
شخصی که با ابتکار عمل و با هدف انتفاع، کسب‌وکاری را سازماندهی و راه‌اندازی می‌کند
حوزه موضوعی: اقتصاد
کسی که ازطریق یکی از رسانه‏های شبکه‏ای به‌صورت برخط آموزش می‌بیند
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
second 2nd assistant director, DGA trainee
فردی که اغلب با تکمیل گزارش‌های سر صحنه برای دستیاری کارگردان آموزش می‌بیند
حوزه موضوعی: سینما و تلویزیون
کسی که با استفاده از برنامه‏های رایانه‏ای، دانش یا مهارت کسب می‌کند
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
کسی که ازطریق وب آموزش می‌بیند
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
efficient
سخت‏افزار یا نرم‏افزاری که کارایی داشته باشد
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات، رمزشناسی
ergogenic aid
هر عاملی که عملکرد بدن را تقویت کند
حوزه موضوعی: ورزش
نگاه کنید به: مجموعه‌کارافزار
حوزه موضوعی: باستان‌شناسی
physiology 1
مجموعۀ فرایندهایی که در یاخته‌ها و بافت‌های یک موجود زنده رخ دهد
حوزه موضوعی: زیست‏شناسی
physiologic, physiological
مربوط به کاراندام‏شناسی
حوزه موضوعی: زیست‏شناسی
فرد متخصصی که کارِ اندام‌های موجود زنده و اجزای آنها را مطالعه می‏کند
حوزه موضوعی: زیست‏شناسی
علم شناخت کارِ اندام‌های موجود زنده و اجزای آنها
حوزه موضوعی: زیست‏شناسی
شناخت و بررسی همبستگی ساختار و عملکرد بافت
حوزه موضوعی: علوم تشریحی