واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 828
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 60646
کیفیت سوخت موتور پیستونی هواگرد که میزان خوش‌سوزی آن را مشخص می‌کند
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل هوایی، علوم نظامی
بازفراوری محمولۀ بذر شامل جدا کردن بذرهای نامطلوب و جز آن برای بالا بردن کیفیت بذرهای باقی‌مانده در مقایسه با بذرهای اولیه
حوزه موضوعی: کشاورزی-زراعت و اصلاح نباتات
fault 1
عدم قابلیت سامانه یا دستگاه در انجام کار مورد نظر
حوزه موضوعی: مهندسی مخابرات
عیبی که براثر ایراد در دستگاه یا در فرایند برشته‌کاری، در دانه‌های قهوه ایجاد شده باشد و به طعم‌های بد در نوشیدنی قهوه منجر ‌شود
حوزه موضوعی: علوم و فنّاوری غذا- قهوه‌پژوهی
یکی از عیوب ریل ناشی از ناپیوستگی مواد سازندۀ آن که اغلب براثر حرارت زیاد در هنگام تولید ایجاد می‌شود و به مرور زمان به شکل تخم‌مرغ در کلاهک ریل ظاهر می‌شود
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
casting defect
هرگونه نقص در یک قطعۀ ریختگی که سبب می‌شود آن قطعه یک یا شماری از ویژگی‌ها یا مشخصه‌های کیفی پیش‌بینی‌شده را نداشته باشد
حوزه موضوعی: مهندسی مواد و متالورژی
rail flaw
هرنوع اِشکال یا نقص در سطح یا داخل ریل
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
allowable defect
عیبی که مانع از قرار گرفتن دار یا الوار یا گِرده‌بینه در یکی از حوزه‌های درجه‌بندی نشود
حوزه موضوعی: مهندسی منابع طبیعی- محیط‌زیست و جنگل‏
پوشاندن و تصحیح هم‌زمان خطاهای ایجادشده
حوزه موضوعی: علوم نظامی
روشن نگه‌ داشتن تجهیزات یا اجزای آنها پیش از عرضۀ محصول یا عملیاتی شدن سامانه برای تثبیت ویژگی‌ها و تشخیص خرابی اولیه
حوزه موضوعی: علوم نظامی
fault tolerance
توانایی پردازشگر در حفظ کارایی، پس از خرابی برخی از زیرسامانه‌های آن
حوزه موضوعی: علوم نظامی
fault recovery
تصحیح سامانه و بازگرداندن آن به وضعیت قابل‌قبول برای تداوم عملیات
حوزه موضوعی: علوم نظامی
fault diagnosis
یافتن و شناسایی پودمان معیوبی که موجب خطایی معین می‌شود متـ . تشخیص عیب
حوزه موضوعی: علوم نظامی
fault containment
جلوگیری از انتشار اطلاعات غلط یا زیانبار در سامانه، پس از بروز اولین عیب و پیش از شناسایی آن
حوزه موضوعی: علوم نظامی
troubleshooter
دستگاه یا فردی که عیب یا اِشکال موجود در یک وسیله یا سامانه را جست‌وجو و شناسایی می‌کند
حوزه موضوعی: علوم نظامی
ultrasonic flaw detection
دستگاهی برای بررسی وضعیت همگنی ریل
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
troubleshooting
فرایند یافتن و نشان دادن اِشکال یا عیب موجود در سامانه‌های الکترونیکی
حوزه موضوعی: علوم نظامی
ستارۀ آلفای ارابه‏ران که ششمین ستارۀ پرنور شب از قدر 0/08 است
حوزه موضوعی: نجوم‌