واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 463
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 65413
← طرح صورت‌غذا
unbalanced design, imbalanced design, nonorthogonal design
طرحی آزمایشی که در آن شمار مشاهدات در سطوح مختلف برابر نیست
روشی که براساس آن نمونه‌ای متشکل از واحدهای یک جامعۀ معین انتخاب می‌شود
standard terminal arrival route, STAR
خط سیر پروازی مشخصی که خلبان برای تقرب آن را دنبال می‌کند
طرح‌ریزی عملیاتی برای حرکت نیروها و منابع مورد نیاز از موقعیت‌های اصلی به منطقۀ عملیاتی خاص برای اجرای عملیات مشترک مورد نظر در طرح واگذاری
نوعی طرح‌ریزی جمعی برمبنای این باور که عمل طرح‌ریزی مهم‌تر از خود طرح‌هاست و همة ذی‌نفعان باید در مرحلة تدوین طرح‌ها مشارکت داشته باشند متـ . ‌طرح‌ریزی تعاملی
نوعی طرح‌ریزی که در آن تلاش می‌شود آیندة پیش‌بینی‌شده اساس طرح‌ریزی باشد
← طرح‌ریزی برهم‌کنشی
[علوم نظامی] اقداماتی که ستاد کل نیروهای مسلح یک کشور برای تهیۀ طرحی راهبردی به‏منظور یک جنگ تمام‏عیار یا دفاع در مقابل نیروهای متجاوز انجام می‏دهد [مدیریت] فرایند نظام‌مند تجسم آیندة مطلوب و تبدیل آن به اهداف و تعیین گام‌های عملیاتی برای دستیابی به این اهداف متـ . برنامه‌ریزی راهبردی
فرایندی که متناسب با سطوح سلامت مورد انتظار و قابلیت‌های نظام سلامت از میان اقدامات مختلف بهترین‌ها را برای رسیدن به اهداف انتخاب می‌کند یا اقدامات خاصی را طراحی می‌نماید
تدوین و تهیۀ الگویی مناسب برای تأمین مواد غذایی براساس علائق و بودجه و نیازهای تغذیه‌ای افراد
نوعی طرح‌ریزی که در آن آیندة مطلوب و خلق راه‌هایی برای رسیدن به آن در مد نظر است
نوعی طرح‌ریزی که هدف از آن حفظ وضع موجود است
تعیین اندازه و ساختار و ویژگی‌ها و محل استقرار یگان‌های مورد نیاز برای پشتیبانی راهبرد ملی ـ نظامی
نوعی طرح‌ریزی که در آن فعالانه تلاش می‌شود تا شرایط به حالت گذشته بازگردد
digital signature schemes
روش‌هایی برای اطمینان از تأیید ارسال یک پیام مشخص توسط یک هستار
طرحی کلی که شیوة سازمان‌دهی و ساختاربندی منطقی یک پایگاه را نشان می‌دهد
بازنمایی مفهومی انتزاعی در ذهن ناشی از تجربیات بدن‌مند (embodied) روزمرة انسان در تعامل با محیط
مجموعه‌ای از دانش اولیه در باب یک مفهوم یا ماهیت که به‌مثابۀ الگویی برای ادراک، تعبیر، تخیل یا حل مسئله عمل می‌کند
الگوهای شناختی یک فرد که چهارچوبی ارجاعی را برای پاسخ به محرک‌های محیطی ایجاد می‌کند
lee side, leeward
طرفی از شناور یا هر شیء دیگر که از باد در امان است
طرفی از شناور که در معرض باد قرار دارد
cornice
سازه‏ای آویزان از جنس یخ و برف که براثر وزش باد بر لبه‏های کوهسار شکل می‌گیرد
طُره‌مازه‌ای که دو پهلوی آن دارای نبشی است و باریکه‌ها را به آن وصل می‌کنند
bar keel, hanging keel
مازه‌ای که بخشی از آن از بدنة کشتی بیرون زده است و ورقه‌های بدنه را به آن متصل می‌کنند
← طرح ژنگان انسان
طعم ناشی از کامل خارج نشدن آب‌پنیر از دَلَمۀ پنیر
nutty flavour
طیف گسترده‌ای از طعم‌ها شبیه به طعم انواع آجیل که به صورت‌های متنوع در مواد غذایی غیرآجیلی ایجاد می‌شود
طعم نامطلوبی که از قرار گرفتن مواد غذایی در معرض آفتاب در آنها ایجاد می‌شود
oxidized flavour
گشته‌طعم ناشی از اکسایش روغن‌ها که در طیف گسترده‌ای از مواد غذایی ایجاد می‌شود