واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 463
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 65413
طبقه‌ای در جامعه که ازنظر برخورداری از امکانات مادی و غیرمادی در حدفاصل طبقۀ بالا و طبقۀ پایین قرار دارد
drum 1
سازی از خانوادۀ طبل‌ها
طبل دوطرفۀ بزرگی که غالباً در سازگان سمفونیک و دسته‏های موسیقی نظامی و جاز کاربرد دارد
side drum, snare drum
طبل دوطرفۀ کوچکی که بر روی پوست زیرین آن رشته‏هایی کشیده شده است
نوعی طبلة بدون شکم، با بدنة کاملاً استوانه‌ای که برای بسته‌بندی چسب‌های ذوبی و موادی که با پمپ غلتکی به درون طبله تزریق می‌کنند، کاربرد دارد
drum without chimes
ساده‌ترین نوع طبله به‌صورت استوانه‌ای مقوایی با دو سر فلزی یا پلاستیکی
drum with metal chimes
معمول‌ترین نوع طبله که بالا و پایین آن دوره‌هایی از جنس فلز دارد
removable drum, open-head drum
نوعی طبله که کف آن به بدنه چسبیده است، اما سر دیگر آن را می‌توان به‌صورت درپوش جدا کرد
non-removable drum, tight-head drum
نوعی طبله که سر و کف آن به بدنه چسبیده است و بر روی بدنه و سر آن یک یا چند روزنه‌ برای پر و خالی کردن طبله یا هواگیری آن تعبیه شده است
نوعی طبله با دیواره‌های کاغذی یا مقوایی، که دو سر آن از همان جنس یا از جنس فلز یا پلاستیک یا تختة چندلا یا مواد چندسازه است
نوعی طبله به شکل مخروط ناقص، ویژة حمل پسماند‌های بیمارستانی خطرناک و سوزاندنی، متشکل از لایه‌هایی از ورق‌های مقوایی و سرپوش‌هایی پلاستیکی که در رأس و کف چسبانده می‌شود
← طبل‏نواز
نوازندۀ سازی از خانوادۀ طبل‌ها متـ . نوازندۀ طبل، طبل‏زن، طبال
drum 2
گُنجایه‌ای استوانه‌ای ازجنس تختة چندلا، پلاستیک یا فلز، برای نگهداری و حمل مایعات و مواد خطرزا و نفتی، در ظرفیت‌های متنوع تا 216 لیتر
خانواده‏ای از پوست‏صداها که در آنها با ارتعاش پوستی که روی بدنه کشیده شده است، صدا ایجاد می‏شود
دسته‏ای از طبل‌ها با بدنه‏ای استوانه‏ای‏
double-skin drums, double-head drums
دسته‏ای از طبل‌ها که دو سمت بدنۀ آنها پوست دارد
goblet-shaped drums
دسته‏ای از طبل‌ها که بدنۀ آنها شبیه ساغر یا جام است
از انواع طبل‌ها که در آنها با سایش مستقیم یا غیرمستقیم پوستِ ساز صدا تولید می‏شود
دسته‏ای از طبل‌های یک‏طرفه و بعضاً دوطرفه که بدنۀ آنها طوقه‏ای است
دسته‏ای از طبل‌ها با بدنۀ کاسه‏ای‏
single-skin drums, single-head drums
دسته‏ای از طبل‌ها که یک سمت بدنۀ آنها پوست دارد
دسته‏ای از سازهای بَرکوبشی که با خالی کردن بخشی از تنۀ درخت ساخته می‏شود
← پزشکی 2
still-life/ still life, nature morte (fr.)
1. مجموعه‏ای از اشیای بی‌حرکت مانند ظرف و لباس و گل 2. اثر هنری خلق‏شده از مجموعۀ اشیای بی‌حرکت
فردی که در طبیعت‌درمانی تخصص و در آن حوزه فعالیت دارد
naturopathy, naturopathic medicine
نوعی روش درمان مبتنی ‌بر استفاده از غذاهای طبیعی و نور و هوای پاک و ورزش و پرهیز از مصرف دارو
دیدگاهی مبنی بر اینکه هر چیز جزئی از جهان طبیعت است و می‌توان آن را به‌کمک روش‌های علوم طبیعی تبیین کرد
ethical naturalism,moral naturalism, naturalistic ethics
دیدگاهی در فرااخلاق که براساس آن می‌توان تعابیر اخلاقی همچون «خوب» یا «درست» را با ایده‌های برگرفته از تجربة حسی تعریف کرد