واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 218
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 60646
solubility coefficient
حجمی از گاز که می‌تواند در دما و فشار مشخصی در واحد حجم حلاّل حل شود
حوزه موضوعی: شیمی، مهندسی بسپار، مهندسی بسپار ـ علوم و فنّاورى رنگ
inbreeding coefficient, coefficient of inbreeding, Wright’s inbreeding coefficient
میزان احتمال همسان بودن دو دگرۀ یک ژن که از نیای مشترک هر دو والد به ارث می‌رسد
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی-ژن‌شناسی و زیست‌فنّاوری‏
ذخیره‌‌پذیری
حوزه موضوعی: مهندسی محیط‌زیست و انرژی
trip growth factor
نسبت سفرهای آینده به سفرهای فعلی از یک مبدأ به یک مقصد مشخص
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل درون‌شهری-جاده‌ای
depth factor, shoaling factor, shoaling coefficient
نسبت ارتفاع یک موج به ارتفاع آن در ژرفاب بدون در نظر گرفتن اثر شکست
حوزه موضوعی: اقیانوس‌شناسی
structure factor
ضریبی که شدت باریکۀ بازتابیده از بلور را ازطریق تحلیل پراش مشخص می‌کند
حوزه موضوعی: فیزیک‏
formation factor
نسبت مقاومت‌ویژۀ سنگ به مقاومت‌ویژۀ آب تخلخلی
حوزه موضوعی: ژئوفیزیک
peak-hour factor, peak-hour conversion factor
نسبت حجم تردد در ساعت اوج به حداکثر شدت جریان در طول یک دورۀ انتخابی، معمولاً 15 دقیقه، در ساعت اوج
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل درون‌شهری-جاده‌ای
velocity factor
معیاری برای مقایسۀ سرعت نشانک/ سیگنال در محیط انتقال با سرعت آن در هوای آزاد که به‌طور معمول تحت ‌تأثیر مواد عایق و ساختار محیط انتقال است
حوزه موضوعی: مهندسی مخابرات
نسبت سرعت جانشینی در یک جایگاه خاص در یک ترکیب آروماتیک (aromatic) به سرعت جانشینی در یک موقعیت در بنزن
حوزه موضوعی: شیمی
stiffness coefficient
نسبت نیرویی که بر سامانۀ مکانیکی خطی وارد می‌شود به جابه‏جایی از وضعیت تعادل همان سامانه
حوزه موضوعی: فیزیک، مهندسی بسپار- تایر‏
flow coefficient
ثابت تناسب بین سرعت عبور اندازه‏گیری‌شدۀ شاره و سرعت نظری آن در مجراهای بسته یا باز
حوزه موضوعی: فیزیک‏
fast fission factor
نسبت تعداد نوترون‌های تولیدشده در شکافت هسته‏ای به تعداد نوترون‌های حاصل از شکافت گرمایی در محیط نامتناهی
حوزه موضوعی: فیزیک‏
refraction coefficient
جذر نسبت فاصلۀ میان متعامدها در ژرفاب به فاصلۀ آنها در تُنُک‌آب
حوزه موضوعی: اقیانوس‌شناسی
refractive index
نسبت سرعت فاز تابش الکترومغناطیسی در خلأ به سرعت فاز در محیط شفاف
حوزه موضوعی: شیمی، فیزیک‏
form factor
عبارتی که تفاوت میان نقش پراکندگی از هدف غیرنقطه‏ای را نسبت به نقش‏ پراکندگی از ذرۀ نقطه‏ای نشان می‌دهد
حوزه موضوعی: فیزیک‏
atomic form factor
نگاه کنید به: ضریب پراکندگی اتمی
حوزه موضوعی: فیزیک‏
حجم نازک‌چوب تقسیم بر ارتفاع درخت
حوزه موضوعی: مهندسی منابع طبیعی- محیط‌زیست و جنگل‏
metal factor, MF 2
نسبت بهنجارشدۀ درصد اثر بسامد یا بارپذیری به مقاومت‌ویژۀ اندازه‌گیری‌شده متـ . عامل رسانش فلزی metallic conduction factor
حوزه موضوعی: ژئوفیزیک
mineralization factor
کسری از نیتروژن آلی که در طی فرایند استفاده از لجن به‌عنوان کود شیمیایی، برای گیاهان قابل جذب است
حوزه موضوعی: مهندسی محیط‌زیست و انرژی
crash reduction factor
ضریبی که براساس آن برآورد می‌شود که یک اقدام خاص برای جلوگیری از تصادف، با توجه به اطلاعات مربوط به سابقۀ تصادفات، تا چه میزان مؤثر است
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل درون‌شهری-جاده‌ای
quality factor, Q
اُفت برخه‌ای انرژی موج در هر دورۀ نوسان متـ . ضریب Q factor Q
حوزه موضوعی: ژئوفیزیک
coda Q, coda attenuation
پارامتر تعیین‌کنندۀ اُفت دامنۀ پساموج S در زمان، در زمین‌لرزۀ محلی با فرض تک پراکنش S به S
حوزه موضوعی: ژئوفیزیک
centre of pressure moment coefficient
حاصل برایند نیروی وارد بر بال و بازۀ میان مرکز فشار و لبۀ حمله، تقسیم بر فشار دینامیکی
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل هوایی
digestibility coefficient, coefficient of digestibility
درصدی از مادۀ غذایی که در بدن هضم و جذب می‌شود
حوزه موضوعی: تغذیه
centre of pressure coefficient/ centre – of– pressure coefficient
نسبت فاصلۀ مرکز فشار از لبۀ حمله به وتر
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل هوایی
نسبت مساحت سطحِ‌مقطع شناوری به مساحت مستطیلی به طول و عرض شناور
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل دریایی
load waterplane coefficient, waterplane coefficient
نسبت مساحت سطحِ‌مقطع شناوری در بیشینۀ آبخور بارگیری به مساحت مستطیلی به طول و عرض شناور
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل دریایی
coefficient of rolling resistance, rolling resistance coefficient, coefficient of rolling friction
نسبت نیروی یکنواخت غلتانندۀ چرخ به نیروی قائم جاده
حوزه موضوعی: مهندسی بسپار- تایر
عددی که اگر در فاصلۀ به‌دست‌آمده از نقشه ازطریق اندازه‌گیری یا محاسبه ضرب شود، فاصلۀ واقعی بر روی سطح مبنای نقشه به دست می‌آید
حوزه موضوعی: مهندسی نقشه‏برداری