واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 417
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 60646
multifactorial trait
هریک از صفت‌هایی که تحت تأثیر یک یا چند ژن و همچنین عوامل محیطی قرار دارند
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی-ژن‌شناسی و زیست‌فنّاوری‏
personality trait
ویژگی درونی نسبتاً ثابت و پایداری که از مجموعۀ رفتارها و نگرش‌ها و احساسات و عادات فرد ناشی می‌شود
حوزه موضوعی: روان‏شناسی
نگاه کنید به: صفت برترین
حوزه موضوعی: زبان‏شناسی
صفت‌ فعلی برگرفته از ستاک حال فعل
حوزه موضوعی: زبان‏شناسی
صفت مشتق از فعل
حوزه موضوعی: زبان‏شناسی
attribute 5
مشخصۀ کیفی یک فرد آماری در مقابل مشخصۀ کمّی آن
حوزه موضوعی: آمار، ریاضی
positive adjective
در طبقه‌بندی سه‌درجه‌ای صفات، صفتی فاقد تکواژهای تصریفی- تر و - ترین
حوزه موضوعی: زبان‏شناسی
past participle
صفت‌ فعلی برگرفته از ستاک گذشتة فعل
حوزه موضوعی: زبان‏شناسی
recessive trait, recessive character
صفتی که فقط در حالت جورتخمی ظاهر می‌شود
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی-ژن‌شناسی و زیست‌فنّاوری‏
مربوط به صفتِ ‌فعلی؛ واجد صفتِ فعلی
حوزه موضوعی: زبان‏شناسی
adjectival
دارای ویژگی صفت
حوزه موضوعی: زبان‏شناسی
rotating biological contactor, rotating biological disc, RBC
دستگاهی در تصفیۀ فاضلاب که در آن ریزاندامگان‌ها بر روی صفحات دایره‌ای چرخان رشد می‌کنند
حوزه موضوعی: مهندسی محیط‌زیست و انرژی
پایی ارگ که در گسترة بم قرار می‌گیرد
حوزه موضوعی: موسیقی
صفحة تقارن آینه‌ای در بلور که سرش به‌موازات آن صورت می‌گیرد
حوزه موضوعی: فیزیک‏
capacitive touch screen
صفحه‌ای که در آن محل تماس انگشت کاربر با اندازه‌گیری اختلاف بار الکتریکی مشخص می‌شود
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
نگاه کنید به: صفحة محرک مبدل گشتاور
حوزه موضوعی: قطعات و اجزای خودرو
torque converter drive plate, flexplate
صفحة گردی در جعبه‌دندة خودکار که انتهای میل‌لنگ به آن متصل و مبدل گشتاور بر روی آن سوار می‌شود متـ . صفحة محرک drive plate
حوزه موضوعی: قطعات و اجزای خودرو
بخش لولاشدۀ سطح فرمان پرواز که نقش آن ایجاد توازن و کاهش گشتاور لولا و افزایش نیروی فرمان است
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل هوایی
anti-balance tab/ antibalance tab
صفحکی که بر روی برخی از سطوح فرمان نصب می‌کنند و هم‌جهت با سطح اصلی حرکت می‌کند تا گشتاور لولای سطح افزایش یابد
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل هوایی
trim tab/ trim tabing, trimmer
صفحکی که بر روی لبۀ فرار برخی سطوح فرمان‌ اولیه، مانند سکان افقی و عمودی، برای اصلاح حرکت هواگرد، نصب می‌کنند
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل هوایی
صفحک متحرکی بر روی لبۀ فرار برخی از سطوح فرمان که با حرکت درجهت عکس صفحۀ اصلی، خاصیت گشتاوری آن را کاهش می‌دهد و آن را به حالت تعادل درمی‌آورد
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل هوایی
صفحکی تنظیم‌کننده که متصل به سکان افقی است
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل هوایی
صفحکی متحرک بر روی لبۀ فرار سطوح اولیه شامل شهپر و سکان افقی و سکان عمودی که فرمان اولیۀ خلبان برای حرکت این سطوح به آن وارد می‌شود
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل هوایی
کمک‌صفحکی بر روی لبۀ فرار سطح فرمان که با یک فنر فرمان خلبان را برای حرکت سطوح تقویت می‌کند
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل هوایی
سطح دوبعدی بدون انحنا
حوزه موضوعی: مهندسی عمران
تنظیم صفحه با در نظر گرفتن مقتضیات مطالب درج‏شده
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
مجموعۀ شستی‌های سازهای شستی‌دار
حوزه موضوعی: موسیقی
clutch disc/ clutch disk, clutch plate, friction plate, driven plate assembly, clutch centre plate, centre plate, clutch driven plate, driven disc
صفحۀ چرخانی که دو سوی آن با ماده‌ای اصطکاکی پوشانده می‌شود و با فشرده شدن بین چرخ‌لنگر و دیسک کلاچ، گشتاور و توان و حرکت را از موتور به جعبه‌دنده (gearbox) منتقل می‌کند
حوزه موضوعی: قطعات و اجزای خودرو
automatic gearbox clutch disk, automatic transmission clutch disk
هریک از صفحات تشکیل‌دهندة کلاچ چندصفحه‌ای که با فشرده شدن به دیسک‌ها و صفحات دیگر حرکت یا دور را از مجموعة چرخ‌دنده‌های خورشیدی به محور خروجی جعبه‌دندة خودکار منتقل می‌کند
حوزه موضوعی: قطعات و اجزای خودرو
رایانه و فنّاوری اطلاعات مجموعه‏ای از کلیدهای نمایشگر حروف الفبا و نشانه‏های دیگر که بر روی یک صفحه قرار گرفته‏اند و به رایانه متصل می‏شوند و از آن برای ورود اطلاعات به رایانه استفاده می‏کنند موسیقی مجموعۀ شستی‌های سازهای شستی‏دار
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات، موسیقی