واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 417
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 60646
foley artist, foley operator
کسی که کار صداسازی فیلم را انجام می‏دهد
حوزه موضوعی: سینما و تلویزیون
هنر بازآفرینی برخی از جلوه‏های صوتی، مثل صدای قدم زدن و دویدن و شکستن و هماهنگ کردن آنها با تصاویر فیلم
حوزه موضوعی: سینما و تلویزیون
dubbing mixer, re-recording mixer
مسئول صداآمیزی باندهای صدای فیلم شامل گفت‏وگو و موسیقی و جلوه‏های صوتی و صداسازی‏ها، و ساخت خروجی صوتی نهایی
حوزه موضوعی: سینما و تلویزیون
ساخت صداهای مختلف و انطباق آنها با یک صحنه از فیلم ازطریق منابع صوتی گوناگون
حوزه موضوعی: سینما و تلویزیون
stop 4, register, draw stop/ draw-stop, stop lever
1. مجموعه‌ای از لوله‌های اُرگ که هرکدام به یکی از شستی‌های ساز متصل است و با کشیدن کشو یا زدن دکمۀ مخصوص آنها ساز به صدا درمی‌آید 2. هریک از کشوها یا دکمه‌های مخصوص به صدا در آوردن اُرگ 3. در هارپسیکورد (harpsichord) مجموعه‌ای از جک‌ها که نوازنده می‌تواند از آنها برای صدادهی دسته‌ای خاص از سیم‌ها استفاده کند
حوزه موضوعی: موسیقی
registration 2
گزینش و ترکیب صداگردان‌ها برای اجرای یک قطعۀ موسیقی در اُرگ و هارپسیکورد (harpsichord)
حوزه موضوعی: موسیقی
نوعی پوشش سبک دوربین، از جنس فیبر یا آلیاژ آلومینیم، برای جلوگیری از ضبط صدای موتور دوربین
حوزه موضوعی: سینما و تلویزیون
مجموعه‏ای شامل جداره‏های صداگیر که در مجراهای ورودی و خروجی موتورهای توربین‏ جت یا توربین پروانه‏ای نصب می‌شود
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل هوایی
وسیله‏ای برای کاهش حجم یا تغییر رنگ صدا که در بعضی از سازها به کار می‌رود
حوزه موضوعی: موسیقی
silence cloth
مشمع یا هر پارچۀ لایه‌داری که آن را برای گرفتن صدای ظروف زیر رومیزی قرار می‌دهند
حوزه موضوعی: گردشگری و جهانگردی
string silencer
نگاه کنید به: لرزه‌گیر زه
حوزه موضوعی: ورزش
مرحله‏ای در پس‏تولید که در آن صداهای مختلف فیلم با ترازهای گوناگون در هم آمیخته و در یک باند ضبط شود * این معادل صورت ادغام‏شده "صداآمیزی" است.
حوزه موضوعی: سینما و تلویزیون
closed caption/ closed-captioned
سامانه‌ای که ازطریق آن همۀ گفتارها معمولاً در پایین تصویر حک می‌شود و آواهای غیرگفتاری، مانند صدای شلیک تفنگ، صدای باد، خش‌خش برگ‌ها، صدای سرفه و موسیقی، نیز به همین ترتیب و معمولاً با رنگی متفاوت با رنگ زمینه به اطلاع بیننده می‌رسد
حوزه موضوعی: سینما و تلویزیون
صدایی که از انتهای لولۀ اگزوز خارج می‌شود
حوزه موضوعی: قطعات و اجزای خودرو
صدایی ناخوشایند در بدنه ناشی از لرزش قطعات شُل یا قطعاتی که به‌درستی هم‌گذاری نشده‌اند
حوزه موضوعی: قطعات و اجزای خودرو
voice over/ voice-over, VO
گفتار یا گفت‌وگویی که شنیده می‌شود، ولی منبع صدا در تصویر دیده نمی‌شود
حوزه موضوعی: سینما و تلویزیون
صدایی که منشأ آن نه در تصویر (جهان داستان) دیده می‌شود و نه در رویداد
حوزه موضوعی: سینما و تلویزیون
صدایی که براثر اتساع و انقباض متناوب حفرۀ ریوی در هنگام تنفس ایجاد می‌شود
حوزه موضوعی: علوم پایۀ پزشکی
diegetic sound, actual sound
صدایی که منشأ آن در تصویر (جهان داستان) یا بر روی پرده دیده می‌شود
حوزه موضوعی: سینما و تلویزیون
صدایی که در شب‌های گرم و مرطوب تابستانی از گیاهان مزرعۀ ذرت به گوش می‌رسد و نشان‌دهندۀ رشد بهینۀ گیاه است
حوزه موضوعی: کشاورزی-زراعت و اصلاح نباتات
wild sound, nonsync sound, wild track, nonsynchronous sound
صدایی که معمولاً مستقل از فیلم‌برداری ضبط می‌‌شود و در مرحلۀ تدوین و صداگذاری به تصویر افزوده می‌شود
حوزه موضوعی: سینما و تلویزیون
indigenous sound
صدایی که منبع ایجاد آن شی‏ء یا شخص حاضر در صحنۀ فیلم‌برداری است، خواه در قاب تصویر دیده شود یا نشود
حوزه موضوعی: سینما و تلویزیون
cavernous voice, amphoric voice, amphoriloquy, amphorophony
صدایی که در بیماران ریوی، در هنگام صحبت کردن، از ریه‌ها به گوش می‌رسد
حوزه موضوعی: علوم پایۀ پزشکی
صدایی که به‌صورت مستقیم از منبع صوت به گوش شنونده نرسد
حوزه موضوعی: سینما و تلویزیون
سامانه‌ای صوتی، که ازطریق پردازش نشانک/ سیگنال و چینش بلندگوها، جلوۀ صدای چندجهتی ایجاد کند
حوزه موضوعی: سینما و تلویزیون
هریک از صداهایی که پس از صدای مبنا ایجاد و با آن مخلوط شود و در به وجود آمدن رَنگ صوت مؤثر باشد متـ . فرآهنگ
حوزه موضوعی: موسیقی
sync sound, synchronous sound
صدایی که قاب به قاب با تصویر هماهنگ است
حوزه موضوعی: سینما و تلویزیون
نگاه کنید به: لَب‌پاویسان
حوزه موضوعی: جانور‌شناسی
غذاخوری یا بخشی از آن که در آن انواع صدف و حلزون زنده موجود است و غالباً به‌صورت خام عرضه می‌شود
حوزه موضوعی: گردشگری و جهانگردی
سنگ‏آهکی آواری که به‌طور کامل یا عمدتاً از قطعات فسیلی تشکیل شده باشد
حوزه موضوعی: زمین‏شناسی