واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 417
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 60646
یک چندجمله‌ای همگن درجۀ دوم
حوزه موضوعی: ریاضی
یک صورت درجۀ دوم با دومتغیر
حوزه موضوعی: ریاضی
bilinear form
تابعی دومتغیره از حاصل‌ضرب دکارتی دو فضای بُرداری بر روی میدانی مفروض به آن میدان که نسبت به هریک از متغیرها خطی است متـ . نگاشت دوخطی bilinear mapping
حوزه موضوعی: ریاضی
یک چندجمله‌ای همگن برحسب چند دیفرانسیل
حوزه موضوعی: ریاضی
slop-intercept form
معادله‏ای به‌صورت y=mx+b برای خط راست که در آن m شیب و b عرض از مبدأ خط است
حوزه موضوعی: ریاضی
constellation
مجموعه‏ای از ستاره‏ها که از زمین نزدیک به هم دیده می‌شوند و به شکل خاصی تصور می‌شوند متـ . صورت
حوزه موضوعی: نجوم‌
rational canonical form
ماتریسی که مجموع مستقیم تعدادی متناهی از ماتریس‌های همراه باشد
حوزه موضوعی: ریاضی
alternating form
فرمول‌دار
حوزه موضوعی: ریاضی
passenger manifest
فهرستی از مسافران حاضر در هواگَرد
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل هوایی
characteristic form
روش‌های طبقه‏بندی معادلات دیفرانسیل جزئی
حوزه موضوعی: ریاضی
positive definite form
یک صورت درجۀ دوم چندمتغیره که به‌‌ازای هر مقدار از متغیرها نامنفی است و فقط به‌‌ازای مقدار صفر متغیرها صفر می‌شود
حوزه موضوعی: ریاضی
negative definite form
قرینۀ یک صورت معین ‌مثبت
حوزه موضوعی: ریاضی
حوزه‏ای در نظریۀ حاکمیت و مرجع‏گزینی و برنامۀ کمینه‏گرا که در آن سیطرۀ سورها (quantifier) و عناصر شبیه به آن تعیین می‌شود
حوزه موضوعی: زبان‏شناسی
indefinite form
یک صورت درجۀ دوم که برخی از مقادیر آن مثبت و برخی از مقادیر آن منفی باشد
حوزه موضوعی: ریاضی
یک صورت درجۀ دوم بر یک فضای بُرداری روی یک میدان مرتب که مقادیر آن همگی نامنفی یا همگی نامثبت باشد
حوزه موضوعی: ریاضی
شکل یک واژۀ خاص اعم از شکل نوشتاری یا آوایی
حوزه موضوعی: زبان‏شناسی
sesquilinear form, semi-bilinear form
تابعی دومتغیره از حاصل‌ضرب دکارتی دو فضای بُرداری بر روی میدانی مفروض به آن میدان، که نسبت به متغیر اول خطی و نسبت به متغیر دوم نیم‌خطی است
حوزه موضوعی: ریاضی
beta conformation, β conformation
صورت‌بندی پایداری از رشتۀ پلی‌پپتیدی که در نهایت کشیدگی قرار داشته باشد
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی-پروتگان‌شناسی
شکل فضایی قایق‏مانندی که سیکلوهگزان یا ترکیب‌های مشابه به خود می‏گیرند
حوزه موضوعی: شیمی، مهندسی بسپار
شکل‌هایی از یک حلقۀ ناقطبی که براثر چرخش حول پیوندهای ساده به یکدیگر تبدیل می‌شوند
حوزه موضوعی: شیمی
نگاه کنید به: برگ خرید
حوزه موضوعی: عمومی
صورت‌حساب و اطلاعات مربوط به پرداخت وجه به‌صورت الکترونیکی متـ . ای‌ـ صورت‌حساب e-bill
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
شرح هزینه‌ها و درآمدهای سفر دریایی یک کشتی در پایان یک سفر
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل دریایی
صورت‌حسابی که خط کشتی‌رانی یا صاحب کشتی به فرستندۀ کالا تسلیم می‌کند و علاوه بر کل مبلغ پرداختی، نحوۀ محاسبۀ آن را نیز مطابق با شروط قرارداد و هزینه‌های دلالی و دیگر هزینه‌ها شامل می‌شود
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل دریایی
تکواژ وابسته‏ای که در تشکیل ستاک به‌عنوان وند تصریفی و اشتقاقی به کار رود
حوزه موضوعی: زبان‏شناسی
فهرستی از غذاها و نوشیدنی‌ها و پی‏غذاهای عرضه‏شده در غذاخوری/ رستوران که به صورت‌های گوناگون ارائه می‏شود متـ . منو 1
حوزه موضوعی: گردشگری و جهانگردی
اقلامی که صرفاً در صورت‌غدا / منو عرضه می‌شود متـ . منو 2
حوزه موضوعی: گردشگری و جهانگردی
روکش صفحه‌کلید در پایانۀ سامانۀ ثبت پول الکترونیکی (Electronic Cash Register, ECR) یا واحد فروش (Point of Sales, POS) که بر روی آن کارکرد هر کلید در طی یک دوره وعــدۀ غــذایـی (meal period) خـاص مشخص می‌شود متـ . منونما
حوزه موضوعی: گردشگری و جهانگردی
صورت‌غذایی که واحدهای اقامتی برای پذیرایی در اتاق به مهمانان عرضه می‌کنند متـ . منوی اتاق
حوزه موضوعی: گردشگری و جهانگردی
à la carte menu, à la carte
فهرستی از غذاهای متنوع همراه با قیمت که مشتری حق انتخاب از میان آنها را دارد متـ . منوی انتخابی
حوزه موضوعی: گردشگری و جهانگردی