واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 2663
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 60646
plate 2, tray
صفحۀ افقی در یک برج تفکیک صنعتی که کلاهک یا سوراخ یا دریچه‌هایی بر روی آن تعبیه شده است تا حباب‌های رهاشده، از لایۀ مایع روی آن عبور کنند
حوزه موضوعی: مهندسی شیمی
transfer table, surface traverser, traverser
در خط‌آهن تعمیرگاه‌ها، ابزاری شبیه به پل متحرک برای جابه‌جایی عرضی خط‌نورد
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
tail-light panel/ tail light panel, rear panel, back panel
بخشی از بدنۀ خودرو در زیر درِ صندوق عقب که حفرۀ مخصوص چراغ عقب در آن تعبیه می‌شود و در برخی از خودروها پلاک معمولاً بر روی آن نصب می‌شود
حوزه موضوعی: قطعات و اجزای خودرو
بخشی از دستگاه اسپرسو (espresso machine) که قطرات آب یا قهوۀ دورریز دستگاه را جمع‌آوری و به خروجی هدایت می‌کند
حوزه موضوعی: علوم و فنّاوری غذا- قهوه‌پژوهی
skidding pan, skidding dish, skidding shoe
ورقۀ فولادی پهنی که سر بینه بر روی آن قرار می‌گیرد تا کشیده شود و از فرورفتن بینه در زمین جلوگیری کند
حوزه موضوعی: مهندسی منابع طبیعی- محیط‌زیست و جنگل‏
sunroof aperture panel
سینی‌ای که ریل‌های هادی دریچۀ سقف را در خود جای می‌دهد
حوزه موضوعی: قطعات و اجزای خودرو
صفحه‏ای برای تغییر جهت لوکوموتیو یا انتقال آن به خطوط مختلف
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
sieve plate 1, sieve tray, perforated plate
نوعی سینی برج تقطیر، با سوراخ‌های متعدد، که بخار به‌صورت عمودی از آن عبور می‏کند و از مایع روی سینی رد می‏شود
حوزه موضوعی: مهندسى شیمى
floating-cap plate, valve plate, valve tray
سینی دارای سوراخ‌های بزرگ که پوشیده از کلاهک‌های متحرکی است که در داخل لایۀ مایع غوطه‌ورند و با افزایش فشار بخار بالا می‌روند
حوزه موضوعی: مهندسی شیمی
bubble-cap plate, bubble-cap tray, bubble tray
سینی‌ای که آزادسازی حباب در آن ازطریق کلاهک‌های واژگون بر سطح مایع انجام می‌شود
حوزه موضوعی: مهندسی شیمی
anchor plate 1
صفحۀ فلزی محکمی که ناخن لنگر شانه‏دار بر روی آن قرار می‌گیرد
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل دریایی
نگاه کنید به: قره‏بوران
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
عارضه‏ای ژنتیکی که براثر افزایش رنگ‌دانۀ ملانین در پا و گوش و دم و صورت جانور بروز کند
حوزه موضوعی: دامپزشکی - پاتوبیولوژی
melanotic carcinoma
نگاه کنید به: سیه‌تود
حوزه موضوعی: علوم پایۀ پزشکی
نگاه کنید به: سیه‌تود
حوزه موضوعی: علوم پایۀ پزشکی
تندوَزه‏ای همراه با اَبرهای سیاه و عموماً با باران شدید
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
تودینه‌ای که از سیه‌یاخته‌های پوست و اعضای دیگر منشأ می‌گیرد متـ . سیه‌تود بدخیم malignant melanoma سیه‌تنده‌تود melanoblastoma سیه‌‌چنگار melanocarcinoma سیه‌پوش‌چنگار melanotic carcinoma
حوزه موضوعی: علوم پایۀ پزشکی
malignant melanoma
نگاه کنید به: سیه‌تود
حوزه موضوعی: علوم پایۀ پزشکی
هر توفانی، به‏ویژه توفان تندری، که با اَبرهای ضخیم و تیره همراه باشد
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
نگاه کنید به: قره‏بوران
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
melanocarcinoma
نگاه کنید به: سیه‌تود
حوزه موضوعی: علوم پایۀ پزشکی
black blizzard
واژه‏ای محاوره‏ای برای توفان گردوخاک مناطق مربوط به بخش‌های جنوبی مرکز امریکا
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
یاخته‌ای روپوستی که رنگدانۀ ملانین (melanin) می‌سازد
حوزه موضوعی: علوم پایۀ پزشکی