واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 2663
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 60646
سحابی تاریکی در صورت فلکی حوا که به شکل پیپ دیده می‌شود
حوزه موضوعی: نجوم‌
نزدیک‌ترین سحابی سیاره‌نما که در صورت فلکی دلو قرار دارد متـ . سحابی آفتابگردان Sunflower Nebula
حوزه موضوعی: نجوم‌
radiation-bounded nebula
سحابی گسیلی‌ای که ستارۀ مرکزی آن آن‌قدر داغ نیست که ابر گازی اطراف خود را به‌طور کامل یونیده کند
حوزه موضوعی: نجوم‌
gas-bounded nebula
سحابی گسیلی هیدروژنی‌ای که یک ستارۀ داغ و درخشان در مرکز، آن را یونیده کرده است
حوزه موضوعی: نجوم‌
protoplanetary nebula2
سحابی واقع در اطراف یک ستارۀ نوزاد (newborn star) که منظومه‌های سیاره‌ای از آن پدید می‌آیند
حوزه موضوعی: نجوم‌
Cocoon Nebula, IC 5146
سحابی پخشیده و درهم‌پیچیده‌ای از سحابی‌های تاریک و روشن در صورت فلکی دجاجه
حوزه موضوعی: نجوم‌
نگاه کنید به: سحابی جذبی
حوزه موضوعی: نجوم‌
اَبری از غبار میان‏ستاره‏ای در کهکشان راه شیری یا کهکشانی دیگر که به دلیل قرار گرفتن در برابر ستاره‏ای درخشان قابل دیدن است
حوزه موضوعی: فیزیک‏
Toby Jug Nebula, IC 2220
سحابی‌ای بازتابی در صورت فلکی شاه‌تخته که به‌ شکل یک سحابی دوقطبی گرداگرد ستارۀ اِچ‌دی 65750 دیده می‌شود
حوزه موضوعی: نجوم‌
Orion Nebula, M42, NGC 1976
سحابی‌ای بزرگ و روشن در صورت فلکی جبار
حوزه موضوعی: نجوم‌
absorption nebula
سحابی‌ای که نور پس‌زمینه را جذب می‌کند و درنتیجه تاریک دیده می‌شود متـ . سحابی تاریک dark nebula
حوزه موضوعی: نجوم‌
Owl Nebula, NGC 3587
سحابی سیاره‌نمایی از قدر 11 در صورت فلکی دب اکبر که از دید تلسکوپ‌های بزرگ به‌ شکل دو دایرۀ تاریک شبیه به چشم جغد دیده می‌شود
حوزه موضوعی: نجوم‌
سحابی سیاره‌نمایی از قدر 9 در صورت فلکی تِنّین در فاصلۀ 3000 سال نوری
حوزه موضوعی: نجوم‌
Bubble Nebula
سحابی پخشیدۀ کم‌نوری در صورت فلکی ذات‌الکرسی
حوزه موضوعی: نجوم‌
سحابی دوقطبی سیاره‌نمایی در صورت فلکی عقرب
حوزه موضوعی: نجوم‌
Ring Nebula, M57, NGC 6720
سحابی سیاره‌نمایی از قدر 9 در صورت فلکی شلیاق که به ‌شکل حلقۀ بیضوی با ابعاد 70 در 150 ثانیۀ قوسی (arc second) دیده می‌شود
حوزه موضوعی: نجوم‌
سحابی بازمانده از اَبَرنواختری در صورت فلکی ثور که مانند شبکه‌ای از رشته‌های قرمزرنگ به ‌نظر می‌رسد که ناحیه‌ای بیضی‌شکل را فراگرفته است
حوزه موضوعی: نجوم‌
سحابی شمسی
حوزه موضوعی: نجوم‌
Clown Face Nebula, Caldwell 39, NGC 2392
سحابی سیاره‌نمایی از قدر 8 در صورت فلکی جوزا در فاصلۀ 3000 سال نوری متـ . سحابی اسکیمو Eskimo Nebula
حوزه موضوعی: نجوم‌
Dumbbell Nebula
سحابی سیاره‌نمایی در صورت فلکی روباهک که شبیه به دَمبل دیده می‌شود
حوزه موضوعی: نجوم‌
Little Dumbbell Nebula, Little Dumbbell, M76, NGC 650-1
سحابی سیاره‌نمایی در صورت فلکی بَرساوش که از سحابی دَمبل کوچک‌تر و کم‌نورتر است
حوزه موضوعی: نجوم‌
سحابی‌ای که شبیه به دنباله‌دارهاست
حوزه موضوعی: نجوم‌
سحابی‌ای معمولاً به‌ شکل دو لَپ متقارن که در دو طرف یک ستاره تشکیل شده است
حوزه موضوعی: نجوم‌
Tarantula Nebula
بزرگ‌ترین و درخشان‌ترین سحابی در ابر بزرگ ماژلان که شکل ظاهری آن شبیه به عنکبوت است
حوزه موضوعی: نجوم‌
filamentary nebula
سحابی‌ای که در آسمان به ‌شکل نوارهای باریک و بلند دیده می‌شود
حوزه موضوعی: نجوم‌
bright nebula
سحابی‌ای که به ‌دلیل گسیل نور خود یا بازتاب نور ستاره‌ها می‌درخشد
حوزه موضوعی: نجوم‌
Saturn Nebula, NGC 7009
سحابی سیاره‌نمایی با قدر هشت در صورت فلکی دلو که شکل آن در ظاهر شبیه به حلقه‌های زحل است
حوزه موضوعی: نجوم‌
1. درخشان‌ترین بخش سحابی مرداب که در مرکز آن و در صورت فلکی قوس واقع شده است 2. سحابی سیاره‌نمایی که 8000 سال نوری از ما فاصله دارد و در صورت فلکی مگس واقع شده است
حوزه موضوعی: نجوم‌
Trifid Nebula, NGC 6514, M20
سحابی‌ای در صورت فلکی قوس که خطوطی از غبار آن را به سه تکه تقسیم کرده است
حوزه موضوعی: نجوم‌
سحابی‌ای تاریک در کنار روشن‌ترین بخش سحابی اِتاشاه‌تخته که به ‌شکل سوراخ ‌کلید رصد می‌شود
حوزه موضوعی: نجوم‌