واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 1229
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 65413
زاویۀ بین خط وتر پرّه و صفحۀ دَوَرانی ملخ هواگرد یا چرخانۀ بالگرد
زاویۀ بین باریکۀ ذرات یا پرتوِ فرودی با سطح تحت تابش
زاویۀ بین صفحۀ مماس بر سطح تیغۀ پروانه و خط مماس بر لبۀ پروانه
inscribed angle, angle at a circumference
زاویه‏ای که رأس آن بر محیط دایره قرار دارد و اضلاع آن وترهای دایره هستند
central angle, angle at centre
در دایره، زاویه‏ای که اضلاعش شعاع‌های آن دایره باشد
شکلی که از تقاطع دو نیم‌خط پایان‌یافته در نقطۀ تقاطع به دست می‌آید
inclination angle, angle of inclination
زاویۀ صفحۀ مدار با صفحۀ مرجعی مانند صفحۀ استوای زمین
← زاویۀ فرود 1
angle of incidence 2
زاویۀ تند بین وتر یک ماهیوار و محور طولی هواپیما
زاویۀ حاصل از اتصال سه سطح یا دیوارۀ دندان در نقطه‌ای مشترک
زاویۀ نقطه‌ای حاصل از اتصال سطوح دورینه و زبانی و بَرهمایی دندان‌های خلفی
زاویۀ نقطه‌ای حاصل از اتصال سطوح نزدینه و لبی و سطح بُرندۀ دندان‌های قدامی
زاویۀ منفی بین محور عرضی هواگَرد و محور طولی یا دُمِ افقی متـ . هشتی
زاویۀ مثبت بین محور عرضی هواگَرد و محور طولی بال یا دُمِ افقی متـ . هفتی
angle of arrival
زاویۀ بین جهت انتشار موج الکترومغناطیسی و جهت متناظر با آنتن گیرنده
productive
در صرف، ویژگی صورت‌ها و الگوها و قواعدی که مکرراً برای ساخت صورت‌های جدید به‌ کار می‌روند
productivity
در صرف، امکان ساختن صورت‌های جدید با استفاده از قواعد ساخت‌واژی
spontaneous generation
← نازیست‌زایی
ساختمان مجزایی برای زایمان دام‌های آبستن به‌منظور کاهش خطر عفونت و مشکلات حین زایمان
بخشی از زادمان که از آغاز انقباض‌های رحم شروع می‌شود و تا خروج کامل جفت ادامه دارد
پزشکی که در رشتۀ زایمان‏پزشکی تخصص دارد
شاخه‏ای تخصصی از علم پزشکی که به مسائل مربوط به مراقبت‌های پزشکی از زنان در هنگام آبستنی و زایمان و دورۀ شش‌هفته‏ای پس از زایمان می‌پردازد
زنی که نوزادی را بدون در نظر گرفتن زنده یا مرده بودن آن به دنیا آورده باشد
تعداد زایمان‌های منجر به تولد نوزاد بالای بیست هفته اعم از زنده یا مرده
rubbish
مواد زائد جامد به‌جز پسماندهای غذایی
کورۀ سوزاندن پسماندها در شرایط واپاییده
دستگاهی متداول برای سوزاندن پسماندهای مایع که در فشار بالا و به روش ‏تبدیل مایع به قطرات ریز عمل می‌کند
rotary kiln incinerator
زباله‌سوزی با سوختارخانۀ (combustion chamber) چرخان
دستگاهی که در آن پسماند به‌کمک شعله سوزانده می‌شود
controlled-air incinerator,starved-air incinerator
زباله‌سوزی با دو یا چند محفظة احتراق که در آنها مقدار هوا واپایش می‌شود