واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 2330
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 60646
traverse 3, tie 1, sleeper
تکیه‏گاه چوبی یا فولادی یا بتونی که ریل‌ها بر روی آن بسته می‏شود متـ . تراورس
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
bridge tie, bridge timber
نوعی ریل‌بند چوبی که در ابعادی بزرگ‌تر از معمول تهیه میشود تا بتوان از آن بر روی پل‌های دارای عرشۀ باز استفاده کرد متـ . تراورس پل
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
نوعی ریل‌بند چوبی که براثر تروخشک شدن تغییر شکل یافته است متـ . تراورس تاب‌خورده
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
ریل‌بندی ساخته‌شده از مصالح گوناگون که با ماده‌ای چسبناک به هم متصل شده‌اند متـ . تراورس ترکیبی
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
نوعی ریل‌بند چوبی که در محل با تیشه به شکل مناسب بازسازی شده باشد متـ . تراورس تیشه‌ای
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
ریل‌بندی که زیر درز پیچی قرار می‌گیرد متـ . ریل‌بند درز، تراورس درز ریل
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
نگاه کنید به: ریل‌بند درز ریل
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
ریل‌بندی تهیه‌‌شده از چوب درخت سرو کپک‌زده متـ . تراورس سرو کپکی
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
stone-block tie,stone block
نوعی ریل‌بند قدیمی از جنس سنگ متـ . تراورس سنگی
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
three-sided tie, triangular tie
ریل‌بند چوبی سه‌ضلعی که از آن در آستانۀ سدۀ بیستم استفاده می‌شد متـ . تراورس سه‌گوش
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
ریل‌بندی که برای سهولت کار، پیش‌تر آن را در محل نصب زینچه سوراخ کرده‌اند متـ . تراورس سوراخ‌دار
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
ریل‌بندی چوبی یا بتنی که در سوزن‌ها و تقاطع‌ها ریل را نگه می‌دارد متـ . تراورس سوزن
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
ریل‌بندی که بر آن شیاری برای استقرار دندانۀ زینچۀ فلزی در محل نشیمنگاه ریل ایجاد شده است متـ . تراورس شیاردار
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
longitudinal tie, longitudinal timber
ریل‌بندی که در زیر ریل و در طول آن کار گذاشته میشود متـ . تراورس طولی
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
هرنوع ریل‌بندی که از جنسی غیر از چوب ساخته شده باشد متـ . تراورس غیرچوبی
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
ریل‌بندی که کارایی خود را از دست داده است متـ . تراورس فرسوده
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
نوعی ریل‌بند چوبی که قارچ بر روی آن رشد کرده باشد متـ . تراورس کپکی
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
ریل‌بندی که هنوز قابل استفاده است، ولی ممکن است تا بازدید بعدی یا پایان چرخۀ تعویض ریل‌بند دوام نداشته باشد متـ . تراورس کهنه
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
short tie, stub tie
ریل‌بندی که طول آن کوتاه‌تر از حد استاندارد است متـ . تراورس کوتاه
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
ریل‌بندی که در عملیات روسازی خط به‌طور کامل در داخل بتن قرار می‌گیرد متـ . تراورس لای‌بتن
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
نوعی ریل‌بند چوبی که یک یا دو لبۀ زبرین آن گرد است متـ . تراورس لبه‌گِرد
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
heart and back tie, wing tie
نوعی ریل‌بند چوبی که مغز چوب در میانۀ یک سوی آن قرار گرفته باشد متـ . تراورس مغزکنار
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
نوعی ریل‌بند چوبی که مغز چوب در یکی از گوشه‌های آن قرار گرفته باشد متـ . تراورس مغزگوشه
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
boxed-heart tie, rifle tie 1, target tie 1
ریل‌بندی که تماماً از مغز چوب باشد و مغز آن در مرکز یا در نزدیک به مرکز آن قرار داشته باشد متـ . تراورس مغزمیان
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
ریل‌بندی که دقیقاً در زیر دو سر ریل در درز معلق قرار می‌گیرد متـ . تراورس میان‌درزی
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
pole tie, round tie, slabbed tie, half-round tie, half-moon tie, rifle tie 2, target tie 2
نوعی ریل‌بند چوبی که دو طرف آن گرد است و از درختی که از مقطع آن بیش از یک ریل‌بند به دست نمی‌آید، ساخته شده است متـ . تراورس نیم‌گِرد
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
ریل‌بندی که با استانداردهای رایج تولید تطابق ندارد و برای مصارف خاص تولید میشود متـ . تراورس ویژه
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
tie saw, tie shear
ماشینی برای کار در خط مجهز به تیغه‌های اره‌مانند یا ابزار برش که با آن ریل‌بند را به سه بخش تقسیم می‌کنند تا به‌آسانی بتوان آنها را از زیر خط بیرون کشید متـ . تراورس‌بُر
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
ماشینی که ریل‌بندهای کهنه و معیوب را از زیر ریل بیرون می‌کشد متـ . تراورس‌کِش
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
ماشینی که ریل‌بندهای جدید را در زیر ریل جا می‌دهد متـ . تراورس‌کوب
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی