واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 4299
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 60646
hydrosphere
مجموعۀ آب‌های کرۀ زمین
حوزه موضوعی: زمین‏شناسی
نگاه کنید به: بافت آبکش
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی- علوم گیاهی
secondary phloem
آبکش به‌وجودآمده از بُن‌لاد آوندی در گیاهانی که رشد پسین دارند
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی- علوم گیاهی
خارج‌سازی آب اضافی از مادة غذایی پس از شست‌وشوی آن
حوزه موضوعی: علوم و فنّاوری غذا‏
آبکش به‌وجودآمده از پیش‌بُن‌لاد در پیکر نخستین گیاه
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی- علوم گیاهی
hydroponics
کشت در محلول‌های غذایی بدون استفاده از خاک
حوزه موضوعی: کشاورزی-زراعت و اصلاح نباتات
gully 1
درۀ کوچک و باریک و ژرفی که براثر عبور سیلاب بر روی رسوبات و خاک‌های سست سطحی به‌ وجود می‌آید
حوزه موضوعی: جغرافیا، زمین‌شناسی
نگاه کنید به: فرسایش آبکَندی
حوزه موضوعی: زمین‏شناسی
خیزش و بالا آمدن آب دریا براثر توفان یا به علت اُفت فشار در مرکز توفان متـ . توف‌کِشَند storm tide 2 کِشَند توفند hurricane tide موج توفان storm wave
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
خیزش و بالا آمدن آب دریا براثر توفند یا به علت اُفت فشار در مرکز توفند
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
تاولی بزرگ حاوی مایع آبگون (serous fluid) یا آبگون چرکی
حوزه موضوعی: پزشکی
هر گشودگی یا گودالی مانند تنگ‌دره یا آبکند یا دیگر آبراهه‌ها
حوزه موضوعی: جغرافیا، زمین‌شناسی
hydrotropism
رشد جهتمند گیاه برای رسیدن به رطوبت
حوزه موضوعی: کشاورزی-زراعت و اصلاح نباتات
water tourist
گردشگری که برای ارضای حس کنجکاوی خود با قایق به مشاهدۀ جاذبه‌های آبی می‌پردازد
حوزه موضوعی: گردشگری و جهانگردی
گرده‏افشانی با آب
حوزه موضوعی: کشاورزی- علوم باغبانی
water tourism
نوعی گردشگری که در آن گردشگران در تعطیلات برای مشاهدۀ دیدنی‌های آبی با قایق به سفر می‌پردازند
حوزه موضوعی: گردشگری و جهانگردی
ورود آب دریا به مقدار بسیار به داخل کشتی
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل دریایی
thermal water
آب چشمۀ گرم
حوزه موضوعی: مهندسی محیط‌زیست و انرژی
ماده‏ای که میل به جذب آب ندارد
حوزه موضوعی: شیمی، مهندسی بسپار
ویژگی ماده‏ای که میل به جذب آب ندارد
حوزه موضوعی: شیمی، مهندسی بسپار
boat trip
سفر آبی برای گذراندن اوقات فراغت
حوزه موضوعی: گردشگری و جهانگردی
هر نوع محیط مایع که پایۀ آن آبگوشت مغذی یا پروتئین آبکافت‌شده باشد
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی-میکرب‌شناسی
محیط پایۀ مایعی که با محلول عصارۀ گوشت و پپتون و سدیم‌کلرور تهیه می‌شود
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی-میکرب‌شناسی
تجمع مایع آبگون (serous fluid) زلال در کیسۀ غشایی احاطه‏کنندۀ برون‏شامه قلب
حوزه موضوعی: پزشکی
conservation pool
حداقل آبی که برای کاربردهای گوناگون، از جمله تفریح و حفاظت از حیات‌وحش، در پشت سد نگه داشته می‌شود
حوزه موضوعی: مهندسی منابع طبیعی- محیط‌زیست و جنگل‏
پذیرش آب به داخل انبار یا یکی از اتاقک‌ها برای اطفای حریق یا پذیرش آب در انبارهای ترازه‌گیری برای بالا بردن پایداری شناور
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل دریایی
sludge dewatering, dewatering
فرایند جدا کردن بخشی از آب موجود در لجن
حوزه موضوعی: مهندسی محیط‌زیست و انرژی
وسیله‏ای برای دریافت موج‌های لرزه‏ای در آب که بیشتر در اکتشافات لرزه‏ای دریایی به کار می‏رود
حوزه موضوعی: ژئوفیزیک
waterlining
نوعی بندلغزی که بر فراز سطح آب انجام می‌شود
حوزه موضوعی: ورزش
rainfall loss, rainfall abstraction
بخشی از بارندگی حاصل از توفان که در حوضۀ آبریز می‌ماند و در رَواناب مستقیم سهم ندارد متـ . توف‌ماند storm loss
حوزه موضوعی: علوم جَوّ