واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 3924
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 44787
generally recognized as safe, GRAS
ویژگی فهرستی از اجزای غذا که مصرف آنها از سوی نهادهای ایمنی غذایی بی‌خطر اعلام میشود
safety load, permissible load
بیشینۀ مجاز پذیرش بار در هریک از عرشه‌های کشتی
safety zone
قسمتی از پناه‌جا که برای استفادۀ انحصاری عابران در نظر گرفته می‌شود و با نصب علائم مناسب، ازجمله خط‌کشی، طوری متمایز می‌گردد که به‌سادگی قابل‌رؤیت باشد
محدودۀ امنی برای توقف قطار و جلوگیری از برخورد آن با قطارهای درحال‌حرکت
community safety
مجموعۀ سازوکارهایی که اجتماع برای ایجاد و ارتقای ایمنی اعضای خود در برابر مسائل اجتماعی ایجاد می‌کند
در توابع بولی، ویژگی یک تابع بولی nمتغیرۀ f، هرگاه اطلاعات متقابل بین خروجی و همۀ زیربردارهای kتایی از متغیرهای ورودی صفر باشد
radiation safety
وضعیتی که در آن با اعمال روش‌ها و مقررات ویژه و به ‌کار بردن مواد خاص از آسیب تابش‌های یوننده جلوگیری می‌شود
chromatin immunoprecipitation, CHIP/ ChIP
روشی برای بررسی برهم‌کنش‌های پروتئین و دِنا در ساختار فامینه
on-track safety
تأمین ایمنی کارگران مسیر و جلوگیری از برخورد آنها با قطار و ماشین‌آلات تعمیر و نگهداری، ازطریق تعیین محدودۀ کاری و موقعیت قطارها و هشدار رسیدن قطار
حالتی که در آن سامانه از خطراتی که به آسیب دیدن و از دست رفتن داده‌ها و نرم‌افزارها و سخت‌افزارها منجر می‌شود، ایمن باشد
حصول اطمینان از اینکه مواد غذایی در هنگام حمل و آماده‌سازی و نگهداری، آلودگی‌های میکربی و شیمیایی و فیزیکی پیدا نمی‌کنند و سبب بیماری مصرف‌کنندگان نمی‌شوند
transplantation immunology
جنبه‌های ایمنی‌شناختی عمل پیوند
مجموعۀ پپتیدها و پروتئین‌های یک یاخته یا بافت یا اندام یا موجود زنده که در سامانۀ ایمنی نقش دارند
مجموعۀ فنون مربوط به تفکیک و خالص‌سازی و شناسایی و تشخیص همۀ پپتیدها و پروتئین‌های سامانۀ ایمنی و ژن‌های آن متـ . ایمنی‌پروتگان‌شناسی immunoproteomics
شبکۀ جهانی رایانه‌ها متشکل از تعداد زیادی شبکۀ رایانه‌ای به‌هم‌پیوسته و گسترده در سطح جهان
internet of objects
internet of things
شبکۀ جهانی رایانه‌ها و حسگرها و فعال‌گرهایی که ازطریق قراردادهای اینترنت به هم متصل هستند اختـ . چیزنت متـ . اینترنت اشیا
وابستگی به اینترنت به‌حدی‌‌که روابط فرد را با دیگران مختل سازد متـ . نت‌بارگی netaddiction وب‌‌بارگی web addiction
شخصی که دچار اینترنت‌بارگی است متـ . نت‌باره
به‌کاربرید به‌جای: زیرینه
reef terrace, reef-front terrace
سطحی فرسایش‌یافته شبیه ‌به طاقچه یا نیمکت که شیب دریاسو () دارد
balcony 1, balcon 1 (fr.)
ایوان کوچک جلو کاشانه
balcony 2, balcon 2 (fr.)
طبقۀ بالای بخشی از تالار سینما یا نمایش‌سرا