واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 3924
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 44787
piston pin,wrist pin, gudgeon pin
قطعۀ فولادی استوانه‌ای توپر یا توخالی که پیستون را به سر کوچک دسته‌پیستون وصل می‌کند
بخش استوانه‌ای هریک از لنگ‌های میل‌لنگ که ازطریق یاتاقان متحرک میل‌لنگ به سر بزرگ دسته‌پیستون وصل می‌شود
وجود انگل در خون
دسته‌ای از ترکیبات اسیدی و چسبناک که بسیاری از درختان و درختچه‌ها به‌ویژه مخروطیان از خود ترشح می‌کنند متـ . رزین
سرده‌ای از انگوریان بالارونده با حدود 60 گونه که عمدتاً در نیمکرۀ شمالی می‌رویند؛ گل‌های آنها پنج‌پر و تکجنسی یا با عملکردی تکجنسی است و اکثر گونه‌های آن یا اصلاً کاسه ندارند یا کاسۀ آنها تحلیل رفته و گلبرگ‌هایشان در نوک به هم چسبیده و یکپارچه شده است، اما در قاعده از هم جدا هستند و برگ‌هایشان سبز و لپی یا دندانه‌دار است
راسته‌ای از گیاهان گل‌دار بالارونده با یک تیره و پانزده سرده و حدود 850 گونه که بیشتر در نواحی گرمسیری یا معتدل گرم می‌رویند
تیره‌ای از خاراشکن‌سانان درختچه‌ای خاردار با میوه‌های سته که در رده‌بندی کرونکوئیست 1988 در راستۀ گلسرخ‌سانان قرار دارد
انتهای کیسه‌ای‌شکل هر غدۀ خوشه‌ای
التهاب انگوره
acinous, acinose, acinic, acinar
مربوط یا به شکل انگوره
شبیه به انگوره
تیره‌ای از انگورسانان بالارونده یا درختچه‌ای یا به‌ندرت علفی با پانزده سرده و 700 گونه که در سراسر جهان می‌رویند؛ برگ‌های آنها همیشه‌سبز یا خزان‌دار غالباً ساده و گاهی مرکب با آرایش متقابل یا متناوب است و گل‌هایشان منظم و معمولاً چهار یا پنج‌پر است
نیرویی درونی که محرک فرد برای فراگیری است
achievement motive
نیاز فرد برای غلبه بر موانع و چالش‌های دشوار
immediate kill
نابودی بی‌درنگ هدف پس از اصابت نابودگر به آن
تخریب بوم‌سازگان براثر فعالیت‌های انسان به‌طوری‌که ویژگی‌ها و کارکردهای بوم‌سازگان تغییر اساسی یابد یا به‌طورکلی از بین برود
hard kill, firm kill
تخریب فیزیکی سلاح یا سامانه با به‌کارگیری فنون ضدالکترونیک یا بمب یا موشک
انهدام با تسلیحات غیرهسته‌ای
به ‌کار گرفتن مجموعه‌راهکارهایی که آسیب به دشمن را به‌ حداکثر می‌رساند
نابودی هدف ازطریق ایجاد حرارت زیاد درونی، تاحدی‌که اجزای ساختاری هدف از کار بیفتد
soft kill, functional kill
ایجاد اختلال موقت در تجهیزات و سامانه‌های هدف برای کاهش شدید کارایی آنها
kill enhancement device
افزاره‌‌ای که توانمندی تخریبی موشک رهگیر را افزایش می‌دهد
egg donation,oocyte donation
روشی در فنّاوری کمک‌باروری که در آن برای زن نابارور از زنی بارور تخمک گرفته می‌شود
embryo donation
انتقال رویان حاصل از کامه‌هایی که به زن گیرنده و همسرش تعلق ندارند
یکی از انواع ماشین‌های ساده به‌صورت میله‌ای سخت که می‌تواند حول نقطۀ ثابتی به نام تکیه‌گاه بچرخد
ابزاری برای آشکارسازی و اندازه‌گیری چرخش‌های ناچیز یک جسم متـ . اهرم نوری
crank handle
ابزاری برای راه‌اندازی دستی ماشین سوزن الکتریکی و الکتروهیدرولیکی (electrohydraulic)
control column
اهرمی در اتاقک خلبان که چرخ فرمان بر روی آن نصب می‌شود و خلبان به‌کمک آن عموماً غلت و تاب هواگرد را واپایش می‌کند
به‌کاربرید به‌جای: اهرم اپتیکی