واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 4299
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 60646
essential pyroclast
آذرآواری با منشأ ماگما
حوزه موضوعی: زمین‏شناسی
accidental pyroclast
آذرآواری متشکل از قطعات غیرآتشفشانی یا آتشفشانی نامرتبط
حوزه موضوعی: زمین‏شناسی
آذرآواری متشکل از سنگ‌های پیشین یا قطعات سنگ‌های آذرین و دگرگونی و رسوبی یا قطعاتی از گدازه‌های قبلی واقع در یک مجرای آتشفشانی که در نهشته‌ای آذرآواری جای گرفته‌اند
حوزه موضوعی: زمین‏شناسی
accessory pyrcolast
آذرآواری متشکل از قطعات مخروط آتشفشانی یا گدازه‌های قدیمی‌تر
حوزه موضوعی: زمین‏شناسی
pyroclastic
مربوط به مواد سنگی آواری حاصل از انفجار آتشفشانی
حوزه موضوعی: زمین‏شناسی
lightning
تخلیۀ شدید الکتریکی نورانی و زودگذر، ناشی از ابر، با طول مسیری برحسب کیلومتر
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
forked lightning
شکل معمول تخلیۀ الکتریکی اَبربه‌زمین که همیشه قابل رؤیت است
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
نمودی ویژه از درخش یک آذرخش معمولی که در آن ناظر، در امتداد دید، بخش‏های درخشانی به شکل دانه‏های تسبیح مشاهده می‏کند متـ . آذرخش زنجیره‏ای chain lightning آذرخش مرواریدی pearl lightning
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
آذرخشی معمولی ناشی از تخلیۀ الکتریکی اَبربه‌زمین که کاملاً متمرکز در یک آذرخش‌راه تک و نسبتاً مستقیم به‌ نظر می‌رسد
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
نگاه کنید به: آذرخش دانه‏تسبیحی
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
آذرخشی معمولی ناشی از تخلیۀ الکتریکی اَبر‌به‌زمین که آذرخش‌راه آن تک و خیلی نامنظم به‌ نظر می‌رسد
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
نگاه کنید به: آذرخش دانه‏تسبیحی
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
lightning channel
مسیری نامنظم در هوا که تخلیۀ آذرخشی در امتداد آن رخ می‏دهد
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
fireball, large meteor
شهاب پرنوری که به درخشش سیارۀ زهره یا پرنورتر از آن باشد
حوزه موضوعی: نجوم‌
igneous
مربوط به کانی یا سنگی که از انجماد مواد مذاب تشکیل شده باشد * مصوب فرهنگستان اول
حوزه موضوعی: زمین‏شناسی
تودۀ نفوذی آذرین و تختِ‌ ناهمساز با لایه‏بندی که همچون تیغه‏ای سنگ‌های مجاور خود را قطع می‏کند متـ . تیغه 3
حوزه موضوعی: زمین‏شناسی
تودۀ نفوذی آذرین و تخت که موازی با ساختار صفحه‏ای سنگ‌های پیرامون خود قرار گرفته باشد
حوزه موضوعی: زمین‏شناسی
vote1
مجموع رأی‌های اخذ‌شده در یک انتخابات
حوزه موضوعی: علوم سیاسی و روابط بین‌الملل
نگاه کنید به: آموزش رایانه‏بنیاد
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
cosmeceutical
فراورده‌ای که خواص دارویی و آرایشی دارد
حوزه موضوعی: علوم دارویی
accent plant/ accented plant
گیاهی، هرس‌شده یا طبیعی، که در زیباترین شکل خود قرار دارد
حوزه موضوعی: کشاورزی-زراعت و اصلاح نباتات
tranquilizer
دارویی که اثر آرام‌کننده دارد و اضطراب و تنش را تسکین می‌دهد
حوزه موضوعی: پزشکی
minor tranquilizer
داروهای ضداضطراب
حوزه موضوعی: پزشکی
major tranquilizer
نام سابق داروهای ضدروان‏پریشی
حوزه موضوعی: پزشکی
پختن مواد غذایی در مایعی مانند آب در درجۀ حرارتی پایین‏تر از نقطۀ جوش
حوزه موضوعی: علوم و فنّاوری غذا‏
فرایند پختن مواد غذایی در مایعی مانند آب در درجۀ حرارتی پایین‏تر از نقطۀ جوش
حوزه موضوعی: علوم و فنّاوری غذا، گردشگری و جهانگردی
equatorial calms, doldrums
اصطلاح دریایی ناوۀ استوایی که بر بادهای عمدتاًً آرام و ضعیف دلالت دارد
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
calms of capricorn
مراکز کمربندهای پرفشار جنبِ‌حارّه‌ای بر روی اقیانوس‌ها در نیمکرۀ جنوبی که بادهای متغیر و ضعیف و آرامه‏ها در آنها می‌وزند
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
بادهای متغیر و ضعیفی که در مراکز کمربندهای پرفشار جنبِ‌حارّه‌ای بر روی اقیانوس‌ها می‌وزند
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
مراکز کمربندهای پرفشار جنبِ‌حارّه‌ای بر روی اقیانوس‌ها در نیمکرۀ شمالی که بادهای متغیر و ضعیف و آرامه‏ها در آنها می‌وزند
حوزه موضوعی: علوم جَوّ