واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 4299
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 60646
نگاه کنید به: مسابقات آتیه‌داران
حوزه موضوعی: ورزش
contaminated-visible prints
آثاری که براثر تماس انگشتان آغشته‌ به خون یا مواد آرایشی یا جز آن بر سطوح تمیز باقی می‌ماند
حوزه موضوعی: علوم نظامی
fetal alcohol effects, alcohol-related birth defects, ARBD, subclinical fetal alcohol syndrome
مجموعه‌ای از نابهنجاری‌های نوزادان در هنگام تولد که ناشی از مصرف الکل توسط مادر است، اما به نشانگان جنینی الکل نیز منجر نشده است
حوزه موضوعی: تغذیه
نگاه کنید به: جوانیات
حوزه موضوعی: علوم کتابداری و اطلاع‌رسانی
general works
آثاری که جنبه‌های مختلف و گوناگون یک موضوع را به‌طور کلی مورد بحث قرار می‌دهد
حوزه موضوعی: علوم کتابداری و اطلاع‌رسانی
مجموعه‌ای گردآوری‌شده از قطعات برگزیدۀ آثار ادبی یک یا چند پدیدآور به‌ویژه برای مقاصد آموزشی
حوزه موضوعی: علوم کتابداری و اطلاع‌رسانی
tread element
هریک از بخش‌های مجزای نقش رویه، با شکل‌های هندسی مختلف، مانند دنده یا نوار، که با شیار از یکدیگر جدا شده‌اند و درمجموع، نقش رویه را تشکیل می‌دهند
حوزه موضوعی: مهندسی بسپار- تایر
وسیله‌ای برای برداشتن آج‌های رویه، پیش از ساب‌زنی
حوزه موضوعی: مهندسی بسپار- تایر
نوعی آجر حاوی مواد آلی که ازطریق خشکاندن لجن هضم‌شدۀ فاضلاب شهری تولید می‌شود
حوزه موضوعی: مهندسی محیط‌زیست و انرژی
tread block
نوعی آج یا بخش مجزایی از نقش رویه به‌ شکل چندوجهی با مقاطع مثلثی یا گرد یا چهارگوش
حوزه موضوعی: مهندسی بسپار- تایر
آج‌قطعه‌‌ای که روی شانه یعنی بین رویه و دیواره قرار دارد
حوزه موضوعی: مهندسی بسپار- تایر
tread rib, rib 1, tread bar
بخشی از رویه که به‌‌صورت نوار دورتادور تایر امتداد دارد و شیارهای تایر آنها را از یکدیگر تفکیک می‌کند
حوزه موضوعی: مهندسی بسپار- تایر
track wrench
ابزار اهرمی و دستی بزرگی که معمولاً برای سفت کردن یا باز کردن پیچ‌های درز ریل به کار می‌رود
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
آچارخطی که با درگیر کردن مهره در یک حرکت سریع ضربه‌ای پیچ‌های خط را نصب می‌کند
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
spark plug socket, spark plug spanner, spark plug wrench, plug panner, plug wrench, spark plug socket wrench
آچاری در اشکال گوناگون برای باز و بسته کردن شمع
حوزه موضوعی: قطعات و اجزای خودرو
inclusion
مواد جامدی، مانند اکسیدها و سیلیکات‌ها و تنگستن‌ها و سولفیـدها و سربـاره‌های حبس‌شده بین فلز جوش و فلز پایه
حوزه موضوعی: جوشکاری و آزمایش‌های غیرمخرب، مهندسی مواد و متالورژی
tungsten inclusion
ذرات تنگستنی که در جوشکاری قوسی‌تنگستنی‌ گاز‌محافظ در درون فلز جوش گیر می‌افتند
حوزه موضوعی: جوشکاری و آزمایش‌های غیرمخرب
مـواد جامد غیرفلزی که در داخل فلز جوش یا بین فلـز جـوش و فلز پایه گیر می‌افتند
حوزه موضوعی: جوشکاری و آزمایش‌های غیرمخرب
indigenous inclusion
آخالی که ازطریق واکنش‌های شیمیایی در زمان ذوب تشکیل می‏شود
حوزه موضوعی: مهندسی مواد و متالورژی
exogenous inclusion
آخالی که با باردهی مواد وارد مذاب می‏شود، مانند ماسه و مواد نسوز
حوزه موضوعی: مهندسی مواد و متالورژی
ستارۀ آلفا در صورت فلکی نهر (آلفا- نهر) که با قدر 0/46 نهمین ستارۀ درخشان آسمان است و حدود 70 سال نوری از زمین فاصله دارد
حوزه موضوعی: نجوم‌
نگاه کنید به: آخوری ریل‌بند
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
فضای میان دو ریل‌بند متـ . آخوری تراورس
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
etiquette
آداب ناظر بر کنش و رفتار و لباس پوشیدن در خلال کسب‌وکار و فعالیت‌های اجتماعی گوناگون
حوزه موضوعی: روابط‌عمومی و تبلیغات بازرگانی
آداب ناظر بر رفتار مناسب و مؤدبانه در هنگام ارتباط و تعامل با دیگران در فضای مجازی
حوزه موضوعی: روابط‌عمومی و تبلیغات بازرگانی
adrenalin, epinephrine
هورمونی که از برگرده ترشح می‌شود و مستقیماً بر دستگاه عصبی مرکزی اثر می‌گذارد متـ . برگُردینه
حوزه موضوعی: علوم پایۀ پزشکی
adrenergic blocking agent
ماده‌ای که از ترشح برگُردینه جلوگیری می‌کند متـ . برگُردینه‌بند
حوزه موضوعی: علوم پایۀ پزشکی
ماده یا عامل فعال‌شده با برگُردینه یا ترشح‌کنندۀ آن متـ . برگُردینه‌زا
حوزه موضوعی: علوم پایۀ پزشکی
ویژگی ماده‌ای که از عملکرد برگُردینه‌زا جلوگیری می‌کند متـ . برگُردینه‌کاف
حوزه موضوعی: علوم پایۀ پزشکی
manhole 1
دریچه یا محفظه‏ای که انسان بتواند از آن وارد یک مخزن یا شبکۀ فاضلاب شود
حوزه موضوعی: مهندسی محیط‌زیست و انرژی