واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 1286
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 44787
guard rail, check rail
ریلی اضافی که برای هدایت لبۀ چرخ قطار در مسیر، درست در سمت داخل ریل اصلی و در محل سوزن‌ها و قوس‌ها نصب می‌شود
guard, garde (fr.)
گروه مسلحی که پاسداری از مکان یا مقامی را بر عهده داشته باشد یا در اجرای مراسم تشریفاتی شرکت کند
بسامدهای مورد استفادۀ سامانه‌های دشمن که نیروهای خودی از آنها بهره‌برداری اطلاعاتی می‌کنند
فهرست حاوی بسامدهای مورد استفادۀ سامانه‌های دشمن که نیروهای خودی از آنها بهره‌برداری اطلاعاتی می‌کنند
نرده‌هایی که برای کاهش خسارات وارده بر وسایل نقلیه در هنگام برخورد، در کنار مسیر یا فضای میانی نصب می‌شود
guardrail C-clamp, guardrail yoke
گیره‌ای به شکل نعل اسب که برای اتصال ریل حرکت و ریل نگهبان و نگه داشتن فاصلۀ مناسب بین آنها به کار می‌رود
guerrilla
جنگجوی جنگ‌های ناهمگون
گونه‌ای شیمیایی که یک حفره یا شکافی را در یک ساختمان مولکولی دیگر به ‌نام میزبان پر می‌کند
پیشینۀ مربوط به مهمان و اقامت‌های قبلی او در مهمانخانه و اتاق مورد علاقۀ او و موارد دیگر
پرونده‌ای شامل جزئیات مربوط به مهمان که، برای بازاریابی و مراجعه به آن در هنگام مراجعۀ مجدد او، در مهمانخانه بایگانی می‌شود
اقامتگاهی با امکانات و خدمات محدود
دستگاه‌های خودکار اطلاع‌رسانی در فضاهای عمومی مهمانخانه که امکان دستیابی مهمانان به اطلاعات مربوط به رخدادهای داخلی مهمانخانه و برنامه‌های محلی را فراهم می‌کند
guest observer, GO
اخترشناسی که به او اجازه داده می‌شود از تلسکوپ و ابزارهای موجود در رصدخانه برای تحقیق استفاده کند، بی‌آنکه عضو گروه مربوط باشد
فهرستی از خصوصیات مشترک مهمانان یک مهمانخانه
انواع خدماتی که در مهمان‌خانه/ هتل‌های سه‌ستاره به بالا برای رفع نیازهای ویژۀ مهمانان، از قبیل تهیۀ انواع بلیت و نشریات و وقت گرفتن از پزشک، عرضه می‌شود متـ . خدمات ویژه
دفترچه‌ای شامل فهرست خدمات و تلفن‌های ضروری که در هریک از اتاق‌های مهمان‌خانه در دسترس مهمان‌ها قرار دارد
شخصی که نقاط دیدنی را به گردشگران نشان دهد
ناوی که سایر یگان‌های شرکت‌کننده در آرایش، موقعیت و مسیر و سرعت خود را نسبت به آن تنظیم می‌کنند
سیاهه‌ای از انواع مختلف یافته‌ها با مشخصه‌های تمایزدهندۀ آنها
فسیلی که در تعیین سن طبقه‌ای که در آن یافت می‌شود، اهمیت دارد
guide post
نگاه کنید به: edge marker post
guide rail, closure rail, lead rail
قطعه ریلی که بین پاشنۀ سوزن و تکۀ مرکزی قرار می‌گیرد
guide RNA, gRNA
مولکول رنایی که الگوی ویرایش رناپ قرار می‌گیرد
خدماتی که راهنما به گردشگران و جهانگردان در گشت‌ها عرضه می‌کند
هر ستارۀ پرنوری در آسمان که از آن به‌عنوان مرجعی برای یافتن مکان ستاره‌های کم‌نورتر استفاده می‌شود
در سامانه‌های جابه‌جایی، معبری که فقط وسایل نقلیۀ خاص در آن رفت‌وآمد می‌کنند
guided tour, conducted tour
گشت برنامه‌ریزی‌شده‌ای که در آن راهنما گردشگران را همراهی می‌کند
خط یا ردیفی از چراغ‌های نصب‌شده بر روی باند و خزش‌راه که خلبان هواگرد در هنگام خزش باید آن را مبنا قرار دهد
وسیله‌ای در تلسکوپ که در جریان عکس‌برداری امکان دنبال‌ کردن ستارۀ راهنما را فراهم می‌کند
عمل تنظیم دقیق تلسکوپ برای جبران خطاهای ردگیری