واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 1793
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 60646
graftage
grafting 2
حوزه موضوعی: کشاورزی- علوم باغبانی
grafting 1
نوعی افزایش رویشی که در آن بخشی از یک شاخه، که به‌طور معمول دارای چند جوانه به‌عنوان پیوندک است، بر روی پایه قرار داده می‏شود
حوزه موضوعی: کشاورزی- علوم باغبانی
grafting 2, graftage, graft 3
ایجاد گیاه جدید از ترکیب بخش‌هایی از دو یا چند گیاه مختلف متـ . پیوند 6
حوزه موضوعی: کشاورزی- علوم باغبانی
grafting by approach
approach grafting
حوزه موضوعی: کشاورزی- علوم باغبانی
grafting efficiency
در هم‌بسپارش پیوندی، نسبت مقدار تکپار پیوندخورده بر روی یک زنجیر به کل مقدار تکپار بسپارشده
حوزه موضوعی: شیمی، مهندسی بسپار
در هم‌بسپارش پیوندی، نسبت بسپار پیوندخورده به بسپار اولیه
حوزه موضوعی: شیمی، مهندسی بسپار
grafting wax
آمیخته‏ای از مواد مختلف که از آن برای پوشاندن پیوندگاه یا سایر زخم‌های درخت در مقابل نفوذ ریزاندامگان‌ها یا از دست رفتن آب بافت‌های گیاهی استفاده می‏شود
حوزه موضوعی: کشاورزی- علوم باغبانی
میوۀ غلات و سویا و کتان
حوزه موضوعی: کشاورزی-زراعت و اصلاح نباتات
grain boundary
فصل مشترک جدایش دو دانه که محورهای بلوری با جهت‌های متفاوت دارند
حوزه موضوعی: خوردگی
دستگاهی برای کاهش رطوبت دانه
حوزه موضوعی: کشاورزی-زراعت و اصلاح نباتات
از جا درآمدن یا جدا شدن دانه‌ها از سطح فلز براثر خوردگی مرزدانه‌ای
حوزه موضوعی: خوردگی
موادی که برای ریزدانه کردن فلزات و آلیاژها قبل از ریخته‏گری به مذاب اضافه شود
حوزه موضوعی: مهندسی مواد و متالورژی
ساختار ماکروسکوپی فلزات و آلیاژها ازنظر شکل و اندازۀ دانه
حوزه موضوعی: مهندسی مواد و متالورژی
نگاه کنید به: بافت آواربنیاد
حوزه موضوعی: زمین‏شناسی
grain support 2
نگاه کنید به: بافت آواربنیاد
حوزه موضوعی: زمین‏شناسی
grain-boundary attack
intergranular corrosion
حوزه موضوعی: خوردگی، مهندسی مواد و متالورژی
grain-boundary corrosion
intergranular corrosion
حوزه موضوعی: خوردگی، مهندسی مواد و متالورژی
grain-support 3/ grain-supported
ویژگی سنگ رسوبی کربناتی که فاقد خمیرۀ گِلی است یا خمیرۀ گِلی آن اندک است
حوزه موضوعی: زمین‏شناسی
grain-supported
grain-support 3
حوزه موضوعی: زمین‏شناسی
سنگ رسوبی کربناتی که در آن دانه‌ها در تماس با یکدیگر قرار دارند
حوزه موضوعی: زمین‏شناسی
ویژگی باکتری‌هایی که در روش رنگ‌آمیزی گَِرم، در مرحلۀ رنگ‌بری با حلاّل‌های آلی نظیر الکل، رنگ اولیه را به‌سهولت از دست می‌دهند
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی-میکرب‌شناسی
ویژگی باکتری‌هایی که در روش رنگ‌آمیزی گِرَم رنگ اولیه را حفظ می‌کنند و در برابر مرحلۀ رنگ‌بری مقاوم هستند
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی-میکرب‌شناسی
نوعی رنگ‌آمیزی در باکتری‌شناسی که براساس آن دسته‌ای از باکتری‌ها به رنگ قرمز (گِرَم منفی) و دسته‌ای دیگر به رنگ بنفش (گِرَم مثبت) دیده می‌شوند؛ نام این شیوه برگرفته از نام دانشمند دانمارکی، کریستین گِرَم، است
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی-میکرب‌شناسی
Gramineae
Poaceae
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی- علوم گیاهی
1. شاخه‏ای از مطالعات زبانی و زبان‏شناختی شامل صرف‌ونحو 2. نظامی که براساس آن تکواژها و واژه‏های زبان برای تشکیل جمله سامان می‏یابند 3. توصیفی از نظام جمله‏ها و سازه‏های آن به شکل مجموعه‏ای از قواعد متـ . دستور 1
حوزه موضوعی: زبان‏شناسی
grammarian
کسی که تخصص او در حوزۀ دستور است متـ . دستورنویس
حوزه موضوعی: زبان‏شناسی
grammatical
1. مربوط به دستور زبان 2. ویژگی جمله‏ای که با قواعد ارائه‏شده در دستور خاص یک زبان مطابقت دارد
حوزه موضوعی: زبان‏شناسی
grammatical ambiguity
ابهام ناشی از صورت‌بندی متفاوت سازه‌ها نسبت به یکدیگر متـ . ابهام ساختی structural ambiguity, constructional homonymy/constructional homonimity
حوزه موضوعی: زبان‏شناسی
grammatical ambiguity
نگاه کنید به: ابهام ساختی
حوزه موضوعی: زبان‏شناسی
grammatical category
مقوله‌ای ناظر بر معنای دستوری عناصر زبان
حوزه موضوعی: زبان‏شناسی