واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 1286
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 44787
ground survey, ground reconnaissance
بررسی مبتنی بر مشاهدۀ مستقیم داده‌های باستان‌شناختی در سطح زمین
بافت گیاهی حاصل از سرلاد انتهایی، به‌جز روپوست و بافت‌های آوندی متـ . نرم‌آکنۀ زمینه ground parenchyma
ground water barrier
مانعی طبیعی یا مصنوعی در برابر حرکت افقی آب زیرزمینی
ground water discharge 1
برداشت آب از زون اشباع از آب در زیر زمین
حرکت یا جریان طبیعی یا مصنوعی آب در زون اشباع‌شده
دانشی که به بحث در مورد آب‌های زیرسطحی و جنبه‌های زمین‌شناختی آنها می‌پردازد
ground water level, water table
سطحی در زیر زمین که سنگ‌ها و خاک‌های پایین‌تر از آن از آب پر شده‌اند
غلظت بیهنجار عناصر در آب‌های زیرزمینی
ground water recession, ground water depletion curve
منحنی جریان آب سطحی به داخل زمین
فرایندی که ازطریق آن، آب به زون اشباع‌شدۀ زیرزمینی افزوده می‌شود
ground water reservoir
سنگی که در زون اشباع‌شده قرار دارد و آب را در خود نگه داشته است
فرایند بیرون کشیدن آب زیرزمینی از یک منبع آب
ground water, underground water
آب موجود در مواد سست زیر سطح سفرۀ آب
نوعی داربری که در آن تنه‌ها بر روی زمین کشیده می‌شوند
ground-controlled approach radar, GCA radar
نوعی سامانۀ فرود هواگرد که اطلاعات لازم را در اختیار خلبان می‌گذارد
Ground-Controlled Interception, GCI
فنی که با استفاده از آن می‌توان هواپیما یا موشک خودی را برای رهگیری مؤثر واپایش کرد
ground-lead logging, cable-ground skidding
حمل درختان قطع‌شده به‌کمک ماشین‌های بافه‌ای بر روی زمین متـ . بینه‌بری کابلی زمینی
ground-level concentration
غلظت یک آلایندۀ هوا در فاصله‌ای بین سطح زمین تا ارتفاع دومتری که انسان با آن تماس دارد
ground-penetrating radar/ ground penetrating radar, georadar, ground probing radar, surface penetrating radar
ژئوفیزیک] وسیله‌ای برای بررسی لایه‌های کم‌عمق زمین با امواج الکترومغناطیسی، معمولاً در بازۀ بسامدی 10 تا 1000 مگاهرتز [نظامی] راداری که برای نفوذ به زمین و دریافت بازتاب و درنتیجه شناسایی اشیای مدفون تپ‌ها/ پالس‌های باند بسیار پهنی (ultrawide-band) تولید می‌کند اختـ . رازن GPR
در مطالعات گفتمانی و کاربردشناختی، سازوکارهایی که گوینده یا نویسنده با استفاده از آن پیام اصلی و حوادث جانبی آن را بیان می‌کند
حمایت مشتاقانۀ اکثر مردم یا طرفداران و اعضای رده‌های پایین یک حزب از خط‌مشی یا نامزد آن حزب
جریان حاصل از کار موتور یا حرکت نوک ملخ هواگردهای بزرگ که در روی زمین گردباد ایجاد می‌کند
[ریاضی] مجموعه‌ای با یک عمل دوتایی شرکت‌پذیر که دارای عنصر همانی باشد و هر عنصر آن وارون داشته باشد [علوم نظامی] یگانی راهکنشی و اداری انعطاف‌پذیری که از دو یا چند گردان تشکیل می‌شود و شامل یگان‌های پشتیبانی رزمی و پشتیبانی خدمات رزمی نیز هست
group algebra
جبری که از گروه و میدان مفروضی به نحو خاصی ساخته می‌شود
group counseling
مشاوره و راهنمایی و حمایت مراجعان به‌صورت گروهی
تأخیر یا تقدم زمانی مربوط به یک گروه لرزه‌یاب، ناشی از اختلاف ارتفاع یا ناهمگنی لایه‌های سطحی یا گزینش مبنای مرجع
مجموعۀ رفتارهای خودآگاهانه و ناخودآگاهانه‌ای که در میان افراد یک گروه یا در میان گروه‌ها در خلال تعاملاتشان رخ می‌دهد
فاصلۀ افقی بین مرکزهای دو گروه لرزه‌یاب مجاور متـ . فاصلۀ گیرنده‌ها receiver interval
group key agreement, GKE, conference keying, group key distribution
صورت گسترش‌یافتۀ توافق کلید که در آن کلید مشترک بین چند نهاد به اشتراک گذاشته می‌شود
در برنامه‌های گردشگری ویژۀ آموزش زبان، شخصی که برطبق قرارداد برای همراهی و نظارت بر گروهی خاص، به‌ویژه کودکان و نوجوانان، تعیین می‌شود