واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 1286
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 44787
gross tonnage, GT
ظرفیت مکان‌های بستۀ کشتی که با فرمول‌های خاص محاسبه می‌شود
gross total volume
حجم ساقۀ اصلی با احتساب کنده و تاج و بخش‌های پوسیده و آسیب‌دیده
gross wing area, gross area
مساحت تصویرشده از ماهیوار شامل لبه‌ها و محفظۀ موتورها و تنه و غلاف‌ها و اجزای ادغام‌شده
تیره‌ای از خاراشکن‌سانان درختچه‌ای خاردار با میوه‌های سته که در رده‌بندی کرونکوئیست 1988 در راستۀ گلسرخ‌سانان قرار دارد
ground arrangements, land arrangements
خدماتی مانند انتقال مسافران به اقامتگاه‌ها و کرایه کردن خودرو و بازدید از دیدنی‌ها که در مقصدهای گردشگری به گردشگران ارائه می‌شود
ground board
سطح تخت قابل‌نصب در آزمونگاه تونل باد برای شبیه‌سازی سطح زمین
زنجیر سنگینی که برای مهار دائم چیزی به بستر دریا به کار می‌رود
ground control point, control station
نقطه‌ای با مختصات مشخص که در عملیات نقشه‌برداری مرتبط مورد استفاده قرار می‌گیرد
کارکنان امور خدماتی و تعمیر و نگهداری هواگردهای مستقر در ایستگاه‌ها
ground distance, ground range
فاصلۀ بین دو نقطه بر روی زمین در امتداد دایرۀ عظیمۀ گذرنده از آن دو نقطه
ground effect
افزایش موقتی نیروی برار در هنگام پرواز در فاصلۀ بسیار کم از سطح زمین، به علت انباشت هوا (ایجاد بالشتک هوا) در زیر هواگرد
سخت‌افزارهای زمینی پشتیبانیکنندۀ عملیات پرواز
ground fire, muck fire, organic soil fire
حریقی که در آن مواد آلی موجود در لایۀ خاک جنگل می‌سوزد متـ . حریق پوده peat fire
ground fog
نگاه کنید به: radition fog
تجهیزاتی که برای بلند کردن یا جابه‌جایی اقلام سنگین از قبیل بال هواپیما یا موشک به کار می‌رود
چرخی که از آن برای جابه‌جایی بالگرد بدون چرخ در مسافت‌های کوتاه استفاده میشود
کلیۀ عملیات بارگیری و انتقال از انباشتگاه تا محل مصرف که با وسایل نقلیۀ جاده‌ای صورت می‌گیرد
توده‌ای از یخ شفاف در درون زمین یخ‌زده متـ . یخ زیر خاک subsoil ice سنگ‌یخ stone ice یخ زیر زمین subterranean ice, underground ice
ground level
به‌کاربرید به‌جای: حالت پایه
ground meristem
یکی از انواع سرلادهای نخستین که منشأ بافت زمینه‌ است
ground operator, ground tour operator
گشت‌پرداز یا سفرگذاری که مجموعه‌ای از خدمات گردشگری مانند حمل‌ونقل بار و انتقال مسافر و بازدید از دیدنی‌ها را برای گشت‌های سفرگذاران دیگر فراهم می‌کند
به‌کاربرید به‌جای: بافت زمینه
ground power unit, GPU
موتور مولد توان کلی که برای تولید برق یا هوای فشرده و راه‌اندازی سامانه‌های مختلف هواگرد بر روی زمین به کار می‌رود
ground resonance
لرزش خطرناک بالگرد بر روی زمین که ناشی از لرزش چرخانۀ پروانۀ اصلی و تشدید شدن آن در پایه‌های ارابۀ فرود است
نوعی موج لرزه‌ای سطحی با سرعت و بسامد کم و دامنۀ بلند
نوعی چوب‌کشی که در آن تمام تنه یا بینه بر روی زمین کشیده می‌شود
سرعت هواگرد نسبت به سطح زمین
ground state
پایین‌ترین حالت انرژی هر سامانۀ کوانتومی متـ . تراز پایه ground level
تجهیزات زمینی اعم از متحرک و ثابت که از آنها برای هدایت و پشتیبانی موشک‌ها یا هواگردهای واپایش از راه دور استفاده میشود