واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 1793
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 60646
government, state 3
سازوکاری قاعده‏مند متشکل از نهادها و قوانین برای حکمرانی در سطح محلی و منطقه‏ای و ملی
حوزه موضوعی: باستان‏شناسی، علوم سیاسی و روابط بین‌الملل
governmental forest/ government forest
state forest
حوزه موضوعی: مهندسی منابع طبیعی- محیط‌زیست و جنگل‏
GP
general practitioner
حوزه موضوعی: مدیریت سلامت
GPP
gross primary productivity
حوزه موضوعی: مهندسی منابع طبیعی- محیط‌زیست و جنگل‏
نگاه کنید به: رادار زمین‌نفوذ
حوزه موضوعی: ژئوفیزیک، علوم نظامی
GPRS
general packet radio service
حوزه موضوعی: مهندسی مخابرات
GPS 1
global positioning system
حوزه موضوعی: مهندسی نقشه‏برداری
GPS 2
general problem solver
حوزه موضوعی: روان‏شناسی
GPS navigation device
دستگاهی برای تعیین موقعیت مکانی یا یافتن مکانی ازطریق علائم دریافتی از سامانۀ ‌موقعیت‌یاب جهانی * عموم صورت اختصاریافتۀ این اصطلاح یعنی GPS را به کار می‌برند و معادل فرهنگستان برابرنهاد اصطلاح عمومی است
حوزه موضوعی: عمومی
دستگاهی برای اندازه‏گیری فاصلۀ گیرنده از ماهواره‏های متعدد برای تعیین موقعیت آن ازطریق محاسبۀ محل تلاقی بُردارهای فواصل مذکور متـ . موقعیت‏یاب 2
حوزه موضوعی: مهندسی نقشه‏برداری
گشتی که تاریخچه و موقعیت و اطلاعات مربوط به آثار دیدنی را ازطریق دستگاه موقعیت‌یاب ارائه می‌دهد
حوزه موضوعی: گردشگری و جهانگردی
GPTS
geomagnetic polarity time scale
حوزه موضوعی: ژئوفیزیک
GPU
ground power unit
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل هوایی
GPU
geopotential unit
حوزه موضوعی: ژئوفیزیک
Graafian follicle
ovarian follicle
حوزه موضوعی: زیست‏شناسی
Graafian vesicle
ovarian follicle
حوزه موضوعی: زیست‏شناسی
وسیلۀ بلند کردن و جابه‌جایی بار متشکل از دو نیم‌کاسۀ بزرگ که از آن برای بارگیری و تخلیۀ بارهای فله‌ای استفاده می‌شود
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل دریایی
grab crane, grabbing crane
نوعی جرثقیل مجهز به کاسچنگ که از آن برای بارگیری و تخلیۀ کالاهای فله‌ای استفاده می‌شود
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل دریایی
آسیبی که ممکن است در هنگام استفاده از کاسچنگ به بدنه یا کف انبار کشتی وارد شود
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل دریایی
بندی در اجاره‌نامۀ کشتی مربوط به تخلیۀ کالای فله‌ای با کاسچنگ که براساس آن کلیۀ هزینه‌های اضافی اعم از کرایه و دیرانه بر عهدۀ حمل‌کنندۀ کالاست
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل دریایی
grab handle
door pull
حوزه موضوعی: قطعات و اجزای خودرو
نمونۀ منفردی که در زمان و مکان معین گرفته شده است و ترکیب محیط (آب، فاضلاب، خاک و غیره) را در همان زمان و مکان نشان می‌دهد
حوزه موضوعی: مهندسی محیط‌زیست و انرژی
grabbing crane
grab crane
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل دریایی
واحد یا قطعۀ ساختاری کشیده و به‌نسبت فروافتاده‏ای از پوسته که از دو بَرِ بلند خود با گسل محصور شود
حوزه موضوعی: زمین‏شناسی، ژئوفیزیک
grace
ornament
حوزه موضوعی: موسیقی
grace note
ornament
حوزه موضوعی: موسیقی
gradation
ablaut
حوزه موضوعی: زبان‏شناسی
grade crossing
level crossing
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
grade crossing protection signal
چراغ راهنمایی چشمک‌زن یا راه‌بند خودکاری که در تقاطع جاده و ریل نصب می‌شود و با نزدیک‌شدن قطار فعال می‌شود
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل درون‌شهری-جاده‌ای، حمل‌ونقل ریلی
grade crossing traffic control device
افزاره‌ای که از آن برای محافظت یا اعلام خطر در تقاطع راه‌آهن و خیابان یا حمل‌ونقل عمومی هدایت‌شده و خیابان استفاده میشود
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل درون‌شهری-جاده‌ای، حمل‌ونقل ریلی