واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 1793
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 60646
goods platform
loading platform
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
goods wagon
freight wagon
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
goofy
goofy footer
حوزه موضوعی: ورزش
goofy footer, goofy
تخته‌برف‌سُری که برخلاف معمول، پای راست خود را در جلوی تخته‌برف و پای چپ را در عقب آن قرار می‌دهد
حوزه موضوعی: ورزش
gooseneck 1
bench root
حوزه موضوعی: کشاورزی- علوم باغبانی
gooseneck 2, pacific iron
نوعی اتصال شبیه ‌به گردن غاز که از آن برای بستن کفی‌های غلتکی به کشنده استفاده می‌شود
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل دریایی
سطحی که بین سمت چپ راه‌گَرد و سمت راست مسیر اصلی در محل واگرایی یا هم‌گرایی واقع میشود
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل درون‌شهری-جاده‌ای
gorge
دره‌ای باریک و ژرف با دیواره‌های سنگی تقریباً قائم در کوهستان که از ژرف‌دره کوچک‌تر و از تنگ‌دره پرشیب‌تر است
حوزه موضوعی: جغرافیا، زمین‌شناسی
مصرف یک یا دو وعدۀ غذایی مفصل با کلسترول زیاد به‌جای سه وعدۀ اصلی
حوزه موضوعی: تغذیه
گونه‏ای از تیرۀ نخستینیان و راستۀ نخستی‏سانان که بزرگ‌ترین نخستی خشکی‏زی ‏است و بیشترین دوشکلی جنسی در آن دیده می‌شود؛ موها در ابتدا کاملاً سیاه است و ممکن است ظاهری پشمالو داشته باشند
حوزه موضوعی: زیست‏شناسی- علوم جانوری
گونه‏ای از حواصیلیان و راستۀ لک‌لک‌سانان با پرهای تیرۀ قهوه‏ای و خردلی که عموماً شب‌ها به جست‌وجوی غذا می‌پردازد
حوزه موضوعی: زیست‏شناسی- علوم جانوری
got her anchor
brought up
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل دریایی
Göttingen-type tunnel
تونل باد مداربسته‌ای که آزمونگاه آن باز است
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل هوایی
نوعی برشکاری گرمایی که در آن ذوب کردن و برداشتن فلز باعث ایجاد پخی یا شیار می‌شود متـ . شیارزنی گرمایی thermal gouging, TG
حوزه موضوعی: جوشکاری و آزمایش‌های غیرمخرب
Goussev filter
عملگری خط‌پایه (line-based) یا شبکه‌پایه (grid-based) در حوزة مکان که اختلاف نرده‌ای گرادیان کل و گرادیان افقی داده‌های مغناطیسی را محاسبه می‌کند
حوزه موضوعی: ژئوفیزیک
رژیمی که در آن برای تسکین عوارض نقرس مصرف غذاهای نیتروژن‌دار و به‌ویژه غذاهای پورین‌دار محدود می‌شود
حوزه موضوعی: تغذیه
وضعیتی که جامعه در تعامل با حکومت در آن قرار می‌گیرد که برایند خواست جامعه از یک سو و توانایی حکومت در برآوردن آن از سوی دیگر است
حوزه موضوعی: باستان‏شناسی، علوم سیاسی و روابط بین‌الملل
اعمال حاکمیت و نحوۀ اعمال آن
حوزه موضوعی: باستان‏شناسی، علوم سیاسی و روابط بین‌الملل
governing party, ruling party
در نظام مجلسی، حزبی که با کسب بیشترین آرا در انتخابات به‌تنهایی یا در قالب ائتلاف، مسئولیت ادارۀ دولت را در دست می‌گیرد
حوزه موضوعی: علوم سیاسی و روابط بین‌الملل
نظریه‏ای در زبان‌شناسی زایشی که چامسکی آن را در سال 1981 معرفی کرد متـ . نظریۀ اصول و پارامترها principles & parameters theory
حوزه موضوعی: زبان‏شناسی
دولتی که در آن رئیس دولت همکاران خود را نه براساس صلاحیت آنها بلکه به دلیل آشنایی قدیمی و روابط شخصی برمی‌گزیند
حوزه موضوعی: علوم سیاسی و روابط بین‌الملل
government de facto
de facto government
حوزه موضوعی: علوم سیاسی و روابط بین‌الملل
government de jure
de jure government
حوزه موضوعی: علوم سیاسی و روابط بین‌الملل
government expenditure
public expenditure
حوزه موضوعی: مدیریت
government forest
state forest
حوزه موضوعی: مهندسی منابع طبیعی- محیط‌زیست و جنگل‏
government-in-exile
گروهی از اتباع یک کشور، که در خارج از آن کشور اقامت دارند و خود را دولت قانونی و برخوردار از اقتدار عالی بر وطن خویش می‌خوانند و دست‌کم کشور میزبان آنها را به این عنوان به‌ رسمیت می‌شناسد
حوزه موضوعی: علوم سیاسی و روابط بین‌الملل
government-to-business, G2B
تعامل برخط و غیرتجاری میان دولت و بخش خصوصی
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
government-to-citizen, G2C
تعامل برخط و غیرتجاری بین دولت و شهروندان
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
government-to-employee, G2E
استفادۀ دولت از اینترنت برای بهبود کارایی سازمان‌های دولتی در اداره و مدیریت منابع انسانی
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
government-to-government, G2G
تعامل برخط و غیرتجاری بین سازمان‌ها و مقامات دولتی
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏