واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 1793
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 60646
gearshift rod
shift fork
حوزه موضوعی: قطعات و اجزای خودرو
پایه‌ای با زائده‌هایی انعطاف‌پذیر، شبیه به پنجة پای مارمولک، که از آن برای نگه داشتن گوشی تلفن همراه و دوربین عکاسی و گرفتن خودعکس استفاده می‌کنند
حوزه موضوعی: عمومی
geek, techno-geek
شخصی که مهارت زیادی در استفاده از فنّاوری‌های نوین رایانه‏ای دارد متـ . خورۀ رایانه
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
gegenschein, counter glow
نور بسیار کم‏فروغی که ممکن است به‌صورت توده‏ای در نقطۀ مقابل خورشید در آسمان هنگام شب دیده شود
حوزه موضوعی: نجوم‌
gel
پراکنه‏ای به‌صورت محلول تعلیقی یا بسپاری که رفتاری مانند جامد کشسان یا نیمه‏جامد دارد
حوزه موضوعی: شیمی، مهندسی بسپار، مهندسی بسپار ـ علوم و فنّاورى رنگ
gel diffusion
immunodiffusion
حوزه موضوعی: زیست‏شناسی
gel point
مرحله‏ای در فرایند بسپارش تراکمی غیرخطی که ژل شدن در آن رخ می‌دهد
حوزه موضوعی: شیمی
gel-filtration chromatography
نوعی سوانگاری اندازه‌ای که در آن از فاز متحرک آبی برای جداسازی مواد براساس وزن مولکولی آنها استفاده میشود
حوزه موضوعی: شیمی، مهندسی بسپار،مهندسی بسپار ـ علوم و فنّاورى رنگ
gel-permeation chromatography
نوعی سوانگاری اندازه‌ای که از آن برای جداسازی مواد غیرآبی براساس وزن مولکولی آنها استفاده میشود
حوزه موضوعی: شیمی، مهندسی بسپار،مهندسی بسپار ـ علوم و فنّاورى رنگ
نوعی پروتئین که از پوست و استخوان و برخی دیگر از قسمت‌های بدن حیوانات به دست می‏آید
حوزه موضوعی: علوم و فنّاوری غذا، گردشگری و جهانگردی
gelatine like
gelatinous
حوزه موضوعی: علوم و فنّاوری غذا، گردشگری و جهانگردی
فرایند به هم خوردن نظم مولکولی درون ریزدانه‌های نشاسته براثر حرارت دادن آن در آب
حوزه موضوعی: علوم و فنّاوری غذا‏
gelatinous soup
محلول آبی نسبتاً غلیظ که حاوی موادی با قابلیت تبدیل به ژلاتین است
حوزه موضوعی: علوم و فنّاوری غذا‏
gelatinous, jellylike, gelatine like
ویژگی بافت مادۀ غذایی دارای ژلاتین یا شبیه به آن
حوزه موضوعی: علوم و فنّاوری غذا، گردشگری و جهانگردی
gelation 1
تشکیل شدن ژل از سُل
حوزه موضوعی: شیمی، مهندسی بسپار، مهندسی بسپار ـ علوم و فنّاورى رنگ
gelation 2
تشکیل دادن ژل از سُل
حوزه موضوعی: شیمی، مهندسی بسپار، مهندسی بسپار ـ علوم و فنّاورى رنگ
gelifraction
frost shattering
حوزه موضوعی: زمین‏شناسی
gellation
gelling
حوزه موضوعی: علوم و فنّاوری غذا‏
نوعی افزودنی که باعث تشدید فرایند ژله‌ای شدن می‌شود
حوزه موضوعی: علوم و فنّاوری غذا‏
یکی از خواص کارکردی مواد که بیانگر توانایی آنها در تبدیل شدن به ژله است
حوزه موضوعی: علوم و فنّاوری غذا‏
gelling, gellation
فرایند تشکیل ژل براثر لخته‌شدگی سل یا انبوهش ذرات
حوزه موضوعی: علوم و فنّاوری غذا‏
gelose
agar
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی- میکرب‌شناسی، علوم دارویی
سنگ قیمتی برش‏داده‏شده و پرداخته‏ای که به دلیل زیبایی و استحکام و کمیابی و اندازۀ مناسب برای استفاده در جواهرسازی ارزشمند باشد
حوزه موضوعی: زمین‏شناسی
Gem
Gemini
حوزه موضوعی: نجوم‌
geminate
همخوانی که فرایند تشدید بر روی آن اعمال شده است
حوزه موضوعی: زبان‏شناسی
gemination
تکرار متوالی یک همخوان در واژه
حوزه موضوعی: زبان‏شناسی
Gemini, Gem, Twins
صورت فلکی منطقه‏البروج بین دو صورت ثور و سرطان
حوزه موضوعی: نجوم‌
علم مطالعۀ گوهرسنگ‌ها که به بررسی منبع و منشأ و توصیف و درجه‏بندی و شناسایی و ارزیابی آنها می‏پردازد
حوزه موضوعی: زمین‏شناسی
نمونۀ کانی که رنگ و کیفیت درونی عالی داشته باشد و بتوان به دلیل زیبایی و مقاومت کافی از آن برای مصارف زینتی استفاده کرد
حوزه موضوعی: زمین‏شناسی
gender 1
نگاه کنید به: جنس دستوری
حوزه موضوعی: زبان‏شناسی