واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 1286
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 44787
gene probe, genetic probe
به‌کاربرید به‌جای: کاوند دنایی
gene recognition
نگاه کنید به: gene identification
gene regulation
واپایش کنش‌های یک ژن
gene replacement
روشی درون‌بدنی (in vivo) که در آن یک ژن متفاوت جای یک ژن خاص را در یک فام‌تن می‌گیرد
جنگلی که برای حفظ گوناگونی ژن‌شناختی گیاهان آن اقدامات لازم صورت می‌گیرد
منع بیان ژن
هریک از روش‌های تغییر توالی نوکلئوتیدی یک ژن یا ژن‌های خاص به‌صورت درون‌زیوه‌ای
gene therapy, gene surgery
استفاده از روش‌های مهندسی ژن‌شناسی برای تغییر یا جانشینی یک ژن معیوب
gene-for-gene theory
نظریه‌ای مبنی بر اینکه به ازای هر ژن مقاومت در میزبان یک ژن بیماری‌زا در عامل بیماری‌زا وجود دارد
مطالعۀ ژن‌شناسی جمعیت باتوجه‌به زیستگاه آنها
شاخه‌ای از کالبدشناسی که به بررسی ساختار و ترکیب بدن و بافت‌ها و مایعات آن، به‌طورکلی می‌پردازد
general biblibography
کتاب‌نگاشتی که توجهی به موضوعی معین ندارد و هرنوع کتابی را در بر می‌گیرد
مجموعه‌ای از کالاهای گوناگون که حمل آنها فله‌ای و بارگنجی نیست و ازنظر وزن و اندازه و شکل و ماهیت تفاوت دارند
general circulation
حرکت‌های بزرگ‌مقیاس، هزار کیلومتر یا بیشتر، جوّ با توصیف آماری
general combining ability
متوسط نمود یک رگه در تلاقی با چند رگۀ دیگر که به‌صورت انحراف از میانگین جمعیت یا تمام دورگه‌ها نشان داده می‌شود
general corrosion
به‌کاربرید به‌جای: خوردگی یکنواخت
general election, regular election
انتخاباتی که به‌طور منظم در فواصل زمانی معین در کل کشور برگزار می‌شود
general emergency alarm
مجموعه‌ای شامل هفت آژیر کوتاه و یک آژیر بلند که در وضعیت اضطراری عمومی ازطریق سامانۀ آژیر صوتی کشتی به صدا درمی‌آید
general encyclopedia
دانشنامه‌/دائره‌المعارفی که دربارۀ تمام معارف بشری است متـ . دائره‌المعارف عمومی
تعداد تولدهای زنده به‌ازای هر هزار زن 15 تا 49 ساله در یک سال اختـ . میزان ع.‌ب. GFR
پیش‌بینی وضع هوا برای استفادۀ عمومی که از پیش‌بینی برای کاربران خاص متمایز است
general forecast 2
پیش‌بینی سیماهای اصلی وضع هوای مورد انتظار در یک پهنۀ وسیع
general gymnastics
گونۀ غیررقابتی چم‌ورزی که معمولاً در جشنواره‌ها اجرا می‌شود متـ . ژیمناستیک عمومی
به‌کاربرید به‌جای: زبان‌شناسی نظری
نقشه‌ای که انواع عارضه‌های جغرافیایی را نشان می‌دهد
راهنمای مستقل یا بخش عمومی راهنمای پرواز شامل سیاست‌ها و روش‌های مورداستفادۀ خدمۀ پرواز و خدمۀ مسافری و پروازآماها و دیگر کارکنان، بدون در نظر گرفتن نوع هواگرد متـ . راهنمای عمومی عملیات
خدمات یا فنّاوری یا استانداردی در حوزۀ ارتباطات داده‌ای بی‌سیم که به انتقال بسته‌های داده مربوط می‌شود و با سامانۀ جهانی ارتباطات سیار همساز است
general practitioner, GP, doctor
پزشکی که مراقبت‌های عمومی پزشکی را بر عهده دارد و در زمینۀ خاصی تخصص ندارد
برنامه‌ای رایانه‌ای که عملکرد انسان در حل مسائل را شبیه‌سازی می‌کند
general relativity theory, general relativity
نظریۀ اینشتین که نسبیت خاص را با اصل هم‌ارزی (جرم‌های لختی و گرانشی) در هم می‌آمیزد و در آن نظریه، رویدادها در فضای خمیده رخ می‌دهند