واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 4788
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 44787
کوتاه کردن ساقه یا جست یا ریشۀ زندۀ گیاهان به‌صورت دستی یا ماشینی
cutting blade, shutter blade
تیغه‌ای غیرشفاف در دوربین فیلم‌برداری که با تناوب و سرعتی معین نور واردشده از عدسی را قطع و وصل می‌کند
cutting copy, workprint
نسخۀ مثبت یا منفی دوربین که تدوینگر برای تدوین و تهیۀ نسخۀ منفی نهایی و نسخۀ پخش از آن استفاده می‌کند
cutting fat, cutting-floor
چربی جداشده از لاشۀ حیوانات پس از سرد شدن لاشه و رساندن دمای آن به محدودۀ صفر تا سه درجه
مایعات سردکننده مانند روغن‌های معدنی و آب صابون که برای سرد کردن ابزار و قطعات در برش‌کاری به کار می‌رود
cutting-off process, breaking-off process
رویدادهای متوالی که براثر آنها یک پرفشار گرم یا کم‌فشار سرد در داخل جریانات غربی با حرکت قطب‌سو، یعنی پرفشار بریده، یا استواسو، یعنی کم‌فشار بریده، از جریان‌ غربی خارج می‌شود
CV 2
نگاه کنید به: commercial vehicle
CVR, cockpit voice recorder
وسیله‌ای در هواگرد برای ضبط خودکار تمامی صداها در هنگام پرواز متـ . ضبط صدا
CWY
نگاه کنید به: clear way
به‌کاربرید به‌جای: بارگنجان
رنگیزه‌ای در یاخته‌های مخروطی شبکیه که حساسیت آن در مقابل بخش آبی طیف نور مرئی بیش از دیگر رنگیزه‌ها است
cyanosis
رنگ‌باختگی آبی‌فام پوست براثر تراکم هموگلوبین احیاشده در خون
مربوط به کبودک
cyathium
گل‌آذینی با گل‌های کوچک و تک‌جنسی با گریبانی (involucre) که با غدد شهدی یا گلبرگی (petaloid glands) احاطه شده و کل گل‌آذین به یک گل شبیه است
cyber attack
تهاجم یک رایانه به رایانۀ دیگر که در نتیجۀ آن محرمانه بودن اطلاعات و یکپارچگی آنها و دسترسی به آنها با اشکال روبه‌رو می‌شود
cyber battlefield
محیطی رایانه‌ای که در آن به جای نزاع سرزمینی، سرقت اطلاعات و تخریب سامانه‌های رایانه‌ای صورت می‌گیرد
تمهیداتی به‌منظور دستیابی به دانش و ابزارهای لازم برای شناسایی مهاجم و جلوگیری از تهاجم به شبکه‌های رایانه‌ای
cyber espionage
استفاده از رایانه یا دستگاه‌های ارتباطی رقمی برای دسترسی ‌به اطلاعات حساس دشمن
cyber incident response team
فعالیت جنسی که با استفاده از تجهیزات دسترسی به فضای مجازی و از راه دور انجام می‌پذیرد
cyber soldier
فردی نظامی که از دانش و مهارت‌های رخنه‌گری و درگیری و جنگ و جاسوسی در فضای رایانه‌ای استفاده می‌کند
فرد یا ویروس یا برنامۀ رایانه‌ای که می‌تواند باعث تخریب یا تغییر یا کاهش کارایی سامانه‌‌های رایانه‌بنیاد شود
cyber warfare
1. رزم در قلمرو اطلاعات 2. هدایت یا آمادگی برای هدایت عملیات نظامی برطبق مبانی اطلاعاتی
cyber weapon
هر فرد یا برنامه یا ویروس رایانه‌ای که به داده‌های طبقه‌بندی‌شدۀ دشمن دست می‌یابد یا آنها را دستکاری و تخریب می‌کند
cyber-squatting
ثبت یک نام دامنۀ اینترنتی به‌منظور فروش آن با قیمت بالاتر در آینده
جنگ مجازی با استفاده از وب‌بین و آوابر
استفاده از نامۀ الکترونیکی، گپ‌سرا، پی‌جو، تلفن همراه یا انواع دیگر ابزارهای فنّاوری اطلاعات برای ارعاب افراد
فردی که بدون اطلاع از رایانه به راهنمایی دیگران در این زمینه می‌پردازد
cyberburger joint
نوعی غذاخوری که دستیابی به اینترنت را برای مشتریانش فراهم می‌سازد
cyberbusiness
شرکتی که بیشتر فعالیت‌های خود را ازطریق اینترنت انجام می‌دهد