واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 4788
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 44787
نوعی نزدیک‌بینی ناشی از تغییر یا افزایش انحنای سطوح انکساری چشم، به‌ویژه قرنیه
curvature of a surface, curved surface
در نقطه‌ای از یک رویه در یک راستا، خمیدگی علامت‌دار برش آن رویه در آن ‌نقطه در راستای مفروض
curvature sensing
روشی برای اندازه‌گیری خطای جبهۀ موج
curvature sensor
ابزاری برای اندازه‌گیری خطای جبهۀ موج
curve drag, curve resistance
نیروی مقاوم در برابر حرکت قطار در هنگام عبور از قوس
ریل نگهبانی که در قوس‌ها و کنار ریل داخلی برای هدایت واگن‌ها و کاستن از سایش ریل بیرونی نصب می‌شود
curve hand
انحراف راست‌گرد یا چپ‌گرد یک قوس از مسیر مستقیم از سمت مبدأ به مقصد
curve marker
تابلوی نمایش ابتدا و انتهای قوس مسیر خط آهن
دوراهه‌ای که در آن قوس دو خط انشعابی در یک جهت است
curvelinear motion
حرکتی که در آن مسیر خمیده است
Cuscuta
سرده‌ای از سسیان انگلی با گل‌های کوچک سبز و ساقه‌های نارنجی
Cuscutaceae
تیره‌ای انگلی از بادنجان‌سانان غالباً بالارونده و پیچان که سبزینه ندارند و با اندام‌های مکنده به میزبان خود می‌چسبند
cushion gum, curing gum, bonding gum, gum stock
آمیزه‌ای لاستیکی و نرم و چسبناک برای تعمیر موضعی تایر ازطریق روکش‌کاری یا چسباندن رویۀ تایر به زیرساخت
cusp 1
نقطه‌ای که در آنجا دو یا چند شاخۀ خم اشتراک دارند و خطوط مماس بر این ‌شاخه‌ها در آن نقطه بر هم منطبق هستند
هریک‌ از برآمدگی‌های‌ گرد یا نوک‌‌تیز تاج‌ دندان‌ که‌ در سطح‌ جونده‌ یا در نزدیکی آن‌ قرار دارند
cusp of first kin
به‌کاربرید به‌جای: تیزۀ ساده
cusp of second kin
به‌کاربرید به‌جای: تیزۀ دوگانه
ویژگی برگی که در نوک آن زائدۀ کوتاه و ریزی وجود دارد
مادۀ غذایی پخته مرکب از شیر و تخم‌مرغ و شکر که با نشاستۀ ذرت قوام یافته باشد
custom calling services
گروهی از خدمات شبکه‌بنیاد با قابلیت ارسال نشانک از پایانه یا به پایانه که بهره‌برداران مراکز محلی تلفن (LECs) از طریق شبکۀ عمومی تلفن ارائه می‌کنند متـ . خدمات سفارشی نشانک‌دهی دسترسی محلی custom local access signalling services, CLASS
custom local access signalling services, CLASS
به‌کاربرید به‌جای: خدمات سفارشی تماس
بخش ویژه‌ای از دستگاه که تعامل میان مشتریان و فراهم‌ساز خدمات را ممکن می‌کند
نوعی خدمات سفارشی تماس که به مشترک امکان می‌دهد آخرین تماس دریافتی را ردگیری و از این طریق مزاحم‌ تلفنی را شناسایی کند متـ . خدمات ردگیری تماس call trace
customer, client1
استفاده‌کنندۀ نهایی هریک از محصولات پروژه که مسئولیت پذیرش تحویلی‌های پروژه بر عهدۀ اوست
customised ringback tone, CRBT, colour ringback tone
بوقی که بنا به سفارش مشترک، در شبکه تأمین می‌شود و در هنگام زنگ خوردن گوشی مشترک برای تماس‌گیرنده پخش می‌شود
customised ringing tone, CRT 1
خدمتی در شبکه‌های ارتباطی نسل جدید که به مشترک امکان می‌دهد زنگ درخواستی خود را در زمان‌ برقراری تماس، با هماهنگی مخاطب تماس به‌نحوی انتخاب کند که به صورت خاصی زنگ بزند
فرایند سفارشی کردن
تغییر دادن یا ترکیب یا اصلاح کردن مؤلفه‌های کالا یا خدمات مطابق با نیازها و خواسته‌های مشتری
customized
ویژگی کالا یا خدماتی که سفارشی شده باشد
customized pre-formed tour
گشتی که در صورت عدم رضایت سرگروه از اجزای مندرج در دفترک گشت، با توافق گشت‌پرداز تغییراتی در آن داده می‌شود