واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 6594
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 60646
constitutional type
طبقه‌بندی افراد بر مبنای ویژگی‌های جسمانی یا دیگر ویژگی‌های زیست‌شناختی آنها
حوزه موضوعی: روان‏شناسی
constitutional unit
repeating unit/ repeat unit
حوزه موضوعی: شیمی
constitutive activity
constitutive expression
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی-ژن‌شناسی و زیست‌فنّاوری‏
constitutive equation
rheological equation
حوزه موضوعی: مهندسی بسپار، مهندسی بسپار- تایر، مهندسی بسپار - علوم و فنّاورى رنگ
constitutive expression, constitutive activity, constitutive gene expression
رونویسی دائمی از یک ژن
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی-ژن‌شناسی و زیست‌فنّاوری‏
constitutive gene
نگاه کنید به: ژن خانه‌دار
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی-ژن‌شناسی و زیست‌فنّاوری‏
constitutive gene expression
constitutive expression
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی-ژن‌شناسی و زیست‌فنّاوری‏
constitutive heterochromatin
دگرفامینه‌ای که همیشه فشرده است و هیچ‌گاه رونویسی نمیشود
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی-ژن‌شناسی و زیست‌فنّاوری‏
constrained operation
شرایطی در حرکت ضربدری که در آن وسایل نقلیۀ تداخلی به ‌دلیل کاستی‌های هندسی مسیر امکان اشغال قسمت بزرگی از خطوط عبور موجود را که برای رسیدن به عملکرد متعادل لازم است، ندارند
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل درون‌شهری-جاده‌ای
constraint
هرگونه محدودیت یا مانع درونی یا برونی که بر پروژه اثر داشته باشد
حوزه موضوعی: آمار، اقتصاد، مدیریت-مدیریت پروژه
constriction
باریک‌شدگی مجرا یا لولۀ محتوی شاره
حوزه موضوعی: فیزیک‏
construct
فکر یا مفهوم پیچیده‌ای که از ترکیب افکار ساده‌تر شکل می‌گیرد
حوزه موضوعی: روان‏شناسی
construct validity
درجه یا مقدار تناسب یک آزمون یا مقیاس با مفاهیم نظری ناظر بر پدیدۀ مورد مطالعه متـ . روایی سازه
حوزه موضوعی: روان‏شناسی، علوم سلامت
constructability, buildability
دارا بودن توانایی بهره‌گیری بهینه از دانش و تجربه در برنامه‌ریزی و طراحی و تدارکات برای ساخت آسان و درنتیجه دستیابی به همۀ اهداف پروژه
حوزه موضوعی: مدیریت-مدیریت پروژه
constructed feature
پدیداری که به‌ دست انسان برای فعالیتی خاص ساخته شده است
حوزه موضوعی: باستان‌شناسی
constructed wetland
مجموعه‌ای انسان‌ساخت، شبیه تالاب طبیعی، متشکل از آب و مواد غذایی و گونه‌های گیاهی و جانوری که برای تصفیۀ فاضلاب به کار می‌رود
حوزه موضوعی: مهندسی محیط‌زیست و انرژی
در توپولوژی زاریسکی، اجتماعی متناهی از زیرمجموعه‌های موضعی پیوسته
حوزه موضوعی: ریاضی
construction 1
فرایند ساخت یا سرهم کردن اجزای سازه
حوزه موضوعی: مهندسی عمران
construction 2
سازمان درونی یک جمله یا واحدهای دستوری کوچک‌تر
حوزه موضوعی: زبان‏شناسی
construction and demolition waste
مواد حاصل از عملیات ساخت و بازسازی و تعمیر یا تخریب هرنوع سازه
حوزه موضوعی: مهندسی محیط‌زیست و انرژی
گروهی که مسئولیت کلیۀ کارهای ساختمانی و برپایی آرایۀ صحنه را بر عهده دارد
حوزه موضوعی: سینما و تلویزیون
construction grammar
در زبان‌شناسی شناختی، دستوری که به بررسی و توصیف ساختارهای ویژه می‌پردازد
حوزه موضوعی: زبان‏شناسی
construction management, CM 4
فرایندی که در آن کارفرما کارگزاری حرفه‌ای را، که مدیر اجرا خوانده می‌شود، برای هماهنگی و هدایت همۀ مراحل فرایند اجرای پروژه، شامل برنامه‌ریزی و طراحی و تدارکات و ساخت و راه‌اندازی و آغاز بهره‌برداری، باتوجه‌به گستره و کیفیت و زمان و هزینه، به کار می‌گیرد
حوزه موضوعی: مدیریت-مدیریت پروژه
construction manager, CM 2
کارگزاری حرفه‌ای که به نیابت از کارفرما مدیریت تمامی مراحل پروژه را، شامل برنامه‌ریزی و طراحی و مهندسی و ساخت، بر عهده می‌گیرد تا دستیابی به بهترین نتیجۀ ممکن از پروژه را تضمین کند
حوزه موضوعی: مدیریت-مدیریت پروژه
construction train
قطاری که برای ساخت خطوط و ضمایم فنی مسیر به کار می‌رود
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
constructional homonimity
نگاه کنید به: structural ambiguity
حوزه موضوعی: زبان‏شناسی
constructional homonymity
نگاه کنید به: structural ambiguity
حوزه موضوعی: زبان‏شناسی
constructional homonymy
نگاه کنید به: structural ambiguity
حوزه موضوعی: زبان‏شناسی
constructional homonymy
نگاه کنید به: structural ambiguity
حوزه موضوعی: زبان‏شناسی
constructionism
constructivism 3
حوزه موضوعی: روان‏شناسی