واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 4788
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 44787
ماده‌ای که برای عمل‌آوری مواد غذایی به کار می‌رود، مانند نمک طعام، نیترات‌ها، نیتریت‌ها، شکر و ادویه
آب‌نمک مورد استفاده برای عمل‌آوری مواد غذایی، مانند فراورده‌های گوشتی
نمک‌های مورد استفاده برای عمل‌آوری مواد غذایی
curl 1
حاصل‌ضرب صوری خارجی عملگر دل (s) در یک تابع برداری
curl 2
لبۀ در که به داخل خم می‌شود و در تشکیل درز، نقش قلاب را دارد
curled colony
پرگنه‌ای با حاشیه‌های فردار شبیه به موی مجعد
نوعی بازی که در آن دو تیم چهارنفره سنگ‌های بزرگ و گرد و صیقلی ویژه‌ای موسوم به سنگ یخ‌سنگ را بر روی یک مسیر یخی به سوی حفره‌هایی در انتهای زمین سر می‌دهند
سنگ بزرگ و گرد و صیقلی از جنس گرانیت با وزنی بین 17 تا 20 کیلوگرم و دارای دسته‌ای در بالای آن ویژه رشتۀ یخ‌سنگ متـ . سنگ
curly mallee
نگاه کنید به: Eucalyptus gillii
مقدار بار الکتریکی که در واحد زمان از هر مقطع مدار بگذرد
current annual increment, CAI
رویش درخت یا توده در یک دورۀ یک‌سالۀ معین
اقلامی از دارایی‌های ترازنامه که انتظار می‌رود در جریان فعالیت بنگاه، در طول یک سال مالی، نقد شوند
فهرست یا کتاب‌نگاشتی از کتاب‌هایی که به‌تازگی انتشار یافته و معمولاً به‌صورت هفتگی یا ماهانه یا سالانه منتشر می‌شود
current density
جریان الکتریکی‌ای که از واحد سطح مقطع جسم رسانا می‌گذرد
current electrode
الکترود اتصال‌به‌زمین مدار گسیلنده در روش قطبش القایی
current finish date
تاریخ برآوردی تکمیل یک فعالیت
current intelligence
اطلاعاتی که حاکی از وضعیت جاری در سطح راهبردی یا راهکنشی است
current lineation, parting-plane lineation
نوعی خطوارگی جدایشی که در آن تیغه‌های خطی کوچک در فواصل چند میلیمتری تا چند سانتیمتری از یکدیگر قرار گرفته‌اند
current population survey
نوعی آمارگیری نمونه‌ای کل جمعیت یا زیرگروه‌های مختلف جمعیت، به‌صورت سالانه یا فصلی یا ماهانه، برای برآورد میزان درآمد و اشتغال و دیگر ویژگی‌های نیروی کار متـ . آمارگیری جمعیت‌ موجود
current start date
تاریخ برآوردی آغاز یک فعالیت
curriculum vitae, CV 2, résumé 2 (fr.)
چکیدۀ شرح حال افراد شامل مشخصات فردی و پیشینۀ تحصیلی و اطلاعات دیگر
نشانگری که محل نویسۀ جاری را بر روی صفحۀ نمایش مشخص میکند
بررسی‌های منطقه‌ای با دقت صفر تا بیست درصدی که در طی آن منطقۀ مورد بررسی به‌طور گذرا بازدید و محوطه‌های نمایان چون تپه‌های بزرگ ثبت می‌شود
یکی از روش‌های پوشانش سطح با رزین یا محلول یا تعلیق یا نامیزۀ رقیق که در آن، زیرآیند (substrate) به‌صورت عمود بر پرده یا آبشاری فروریزنده، از آن عبور می‌کند؛ آهنگ شارش مایع فروریز و سرعت خطی زیرآیند بر ضخامت پوشش تأثیر می‌گذارد
curtain line
آخرین جملۀ نمایش در پایان هر پرده
curtain raiser
نوعی نمایش کوتاه که پیش از آغاز نمایش اصلی اجرا می‌شود
دیوار ناباربری که به اسکلت اصلی سازه متصل نباشد
چرخه‌زادی که در ایجاد آن فاصلۀ مرکز دایرۀ غلتان از نقطۀ رسم‌کنندۀ خم کوچک‌تر از شعاع دایره باشد
آهنگ تغییرات جهت خط مماس بر یک خم در نقطه‌ای از آن خم