واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 6594
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 60646
consonant cluster, cluster of consonants
نگاه کنید به: خوشه 2
حوزه موضوعی: زبان‏شناسی
consonant interval
فاصلۀ پایداری که نیاز به حل شدن ندارد
حوزه موضوعی: موسیقی
consonantal
مربوط به همخوان متـ . صامتی
حوزه موضوعی: زبان‏شناسی
consortium
گروهی از افراد یا شرکت‌ها یا سازمان‌ها یا بانک‌ها یا حتی دولت‌ها که برای انجام یک فعالیت بزرگ و پرخطر اقتصادی و دستیابی به یک هدف مشخص تشکیل می‌شود
حوزه موضوعی: اقتصاد
تمایل‌ به ثابت دیدن شی‌ء یا ویژگی‌های آن علی‌رغم تغییر در شرایط محیط
حوزه موضوعی: روان‏شناسی
constant entropy chart
isentropic chart
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
constant entropy surface
isentropic surface
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
constant of gravitation
gravitational constant
حوزه موضوعی: ژئوفیزیک
constant term, absolute term
در چندجمله‏ای، جمله‏ای که متغیر نداشته باشد
حوزه موضوعی: ریاضی
constant-deviation spectrometer
طیف‌سنجی که در آن همراستاساز و تلسکوپ ثابت هستند و برای مشاهدۀ طولِ‌موج‌های متفاوت، منشور یا توری پراش چرخانده می‌شود
حوزه موضوعی: نجوم‌ رصدی و آشکارسازها
نقشه‏ای همدیدی برای هر سطح با ارتفاع هندسی ثابت از تراز متوسط دریا متـ . نقشۀ هم‏ارتفاع isohypsic chart نقشۀ ترازثابت constant-level chart, fixed-level chart
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
constant-incidence cruise
پایاسیری که در آن پرواز هواگَرد بر مبنای زاویۀ حملۀ ثابت در بخش اعظم پرواز طوری محاسبه شده است که بین زمان و مصرف سوخت بهترین نسبت برقرار شود
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل هوایی
constant-level chart, fixed-level chart
نگاه کنید به: نقشۀ ارتفاع‌ثابت
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
constant-melody variation
نوعی دگرش که در آن لحن ثابت باقی می‌ماند و دیگر عوامل موسیقایی تغییر می‌کند
حوزه موضوعی: موسیقی
جعبه‌دنده‌ای که همة جفت‌‌دنده‌های آن همواره درگیرند و تعویض دنده از طریق قطع و وصل ارتباط بخش‌های مختلف محور خروجی صورت می‌گیرد
حوزه موضوعی: قطعات و اجزای خودرو
constant-pressure chart
نقشۀ همدیدی برای هر سطح با فشار ثابت متـ . نقشۀ هم‏فشار isobaric chart نقشۀ پَربند هم‏فشار isobaric contour chart
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
constant-pressure surface, isobaric surface
سطحی که فشار جوّ در همۀ نقاط آن در یک زمان معین یکسان است
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
constantly variable transmission
continuously variable
حوزه موضوعی: قطعات و اجزای خودرو
constellation
مجموعه‏ای از ستاره‏ها که از زمین نزدیک به هم دیده می‌شوند و به شکل خاصی تصور می‌شوند متـ . صورت
حوزه موضوعی: نجوم‌
constituency 1, election district, electoral district, precinct, ward, riding, electoral division, electoral area, polling district2, division 1
یک واحد جغرافیایی انتخاباتی که ساکنان آن به نامزدهای نمایندگی مجلس در همان واحد جغرافیایی انتخاباتی رأی می‌دهند
حوزه موضوعی: علوم سیاسی و روابط بین‌الملل
constituency 2
کسانی که در یک حوزۀ انتخاباتی اقامت دارند و می‌توانند به نامزدهای آن حوزه برای نمایندگی مجلس رأی ‌دهند
حوزه موضوعی: علوم سیاسی و روابط بین‌الملل
constituent 1
هریک از مواد موجود در یک ساختار شیمیایی یا آلیاژ
حوزه موضوعی: شیمی، مهندسی بسپار، مهندسی بسپار ـ علوم و فنّاورى رنگ
constituent 2
هریک از اجزای تشکیل‏دهندۀ جمله در سطوح مختلف نحوی
حوزه موضوعی: زبان‏شناسی
constituent 3
کسی که در یک حوزۀ انتخاباتی اقامت دارد و می‌تواند به نامزدهای آن حوزه برای نمایندگی مجلس رأی ‌دهد
حوزه موضوعی: علوم سیاسی و روابط بین‌الملل
constituent structure
ساخت درونی جمله و گروه
حوزه موضوعی: زبان‏شناسی
constitution
ساخت بنیادیِ جسمانی و روان‌شناختی یک فرد که بخشی از آن حاصل توارث و بخشی دیگر از آن نتیجۀ تجربیات زندگی و عوامل محیطی است
حوزه موضوعی: روان‏شناسی
constitutional disorder
وضعیت، بیماری، رفتار یا مجموعه‌ای از رفتارها که ذاتی یا ناشی از برخی وجوه مربوط به ساختار جسمانی یا ویژگی‌های کاراندام‌شناختی فرد است
حوزه موضوعی: روان‏شناسی
constitutional factor
عاملی کاراندام‌شناختی که گمان می‌رود بر شخصیت و طبع و علت اختلالات خاص ذهنی و جسمی فرد تأثیرگذار باشد
حوزه موضوعی: روان‏شناسی
constitutional isomer, structural isomer
هر یک از همپارهایی که در نحوۀ اتصال اتم‌هایشان به یکدیگر با هم تفاوت دارند
حوزه موضوعی: شیمی، مهندسی بسپار
constitutional monarchy,limited monarchy
نظامی پادشاهی‌ که در آن اختیارات پادشاه به آنچه در قانون اساسی یا قوانین کشور ذکر شده محدود است متـ . سلطنت مشروطه
حوزه موضوعی: علوم سیاسی و روابط بین‌الملل