واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 6594
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 60646
سرده‌ای از گل‌استکانیان علفی یکساله و دوساله و چندساله با حدود 300 گونه که بومی نواحی معتدل شمالی و مدیترانه‌ای و کوه‌های مناطق گرمسیری هستند، گل‌های آنها زنگوله‌ای و معمولاً آبی‌ است و بسیاری از آنها به‌عنوان گیاهان زینتی پرورش داده می‌شوند
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی- علوم گیاهی
تیره‌ای از کاسنی‌سانان (Asterales) که دارای جام پیوستۀ لوله‌ای یا استکانی یا قیفی یا استوانه‌ای یا چرخی‌شکل هستند
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی- علوم گیاهی
camphor
ماده‌ای سفید و نیمه‌شفاف با بوی نافذ که از چوب درخت کافور به دست می‌آید و دمای ذوب آن 179 درجۀ سلسیوس و دمای جوش آن 209 درجۀ سلسیوس است
حوزه موضوعی: گیاهان دارویی
camphor essential oil
oil of camphor
حوزه موضوعی: گیاهان دارویی
سرده‌ای از پیچ‌اناریان درختچه‌ای یا درختی کوچک معمولاً بالارونده با دو گونه که در مناطق گرمسیری و نیمه‌گرمسیری آسیا و امریکای شمالی می‌رویند؛ گل‌های این گیاهان درشت با جام قیفی-استکانی و میوۀ آنها به‌صورت پوشینۀ بلند و شکوفاست؛ برگ‌های این گیاهان متقابل و شانه‌ای فرد با برگچه‌های دندانه‌دار است
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی- علوم گیاهی
camptodromous
ویژگی نوعی رگ‌بندی شانه‌ای که در آن رگبرگ‌های دومین به حاشیه برگ نمی‌رسند
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی- علوم گیاهی
campus area network, CAN
شبکه‏ای حاصل از اتصال شبکه‏های محلی در فضای محدود جغرافیایی، مانند مدرسه یا پایگاه نظامی
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
campylodromous
ویژگی نوعی رگ‌بندی دارای چند رگبرگ اولین که در قاعده به شکل قوس‌های خمیده و برجسته به طرف بالا خم می‌شوند و در رأس برگ به هم می‌رسند
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی- علوم گیاهی
campylotropous
ویژگی غالب تخمک‌ها که خمیدگی آنها در طی تکوین موجب قرار گرفتن سُفت در مجاورت پایۀ بند ناف می‌شود، به‌طوری‌که خورش فقط در امتداد سطح پایین خم می‌شود
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی- علوم گیاهی
cams-in-head engine
camshaft-in-head engine
حوزه موضوعی: قطعات و اجزای خودرو
محوری با زائده‌های بادامک‌شکل که به‌وسیلۀ میل‌لنگ به گردش درمی‌آید و با زائده‌های خود سوپاپ‌های سیلندر را در زمان‌های معین باز و بسته می‌کند
حوزه موضوعی: قطعات و اجزای خودرو
یاتاقان لغزشی که میل‌بادامک را در محل خود نگه می‌دارد
حوزه موضوعی: قطعات و اجزای خودرو
camshaft belt
timing belt
حوزه موضوعی: قطعات و اجزای خودرو
camshaft chain
timing chain
حوزه موضوعی: قطعات و اجزای خودرو
camshaft cover
cylinder head cover
حوزه موضوعی: قطعات و اجزای خودرو
سامانۀ انتقال حرکت میل‌لنگ به میل‌بادامک
حوزه موضوعی: قطعات و اجزای خودرو
camshaft drive belt
timing belt
حوزه موضوعی: قطعات و اجزای خودرو
camshaft drive sprocket
crankshaft sprocket
حوزه موضوعی: قطعات و اجزای خودرو
میزان حرکت جانبی میل‌بادامک پس از نصب
حوزه موضوعی: قطعات و اجزای خودرو
camshaft gear
camshaft pulley
حوزه موضوعی: قطعات و اجزای خودرو
بخشی از موتور که میل‌بادامک و برخی از اجزای دیگر موتور، نظیر اسبک‌ها و میل‌اسبک‌ و میل رابط سوپاپ، را در خود جای می‌دهد
حوزه موضوعی: قطعات و اجزای خودرو
قسمتی از میل‌بادامک که در یاتاقان میل‌بادامک می‌چرخد
حوزه موضوعی: قطعات و اجزای خودرو
camshaft pulley,camshaft gear
چرخ‌تسمه‌ای که در انتهای میل‌بادامک قرار دارد و تسمۀ زمان‌بندی را می‌چرخاند
حوزه موضوعی: قطعات و اجزای خودرو
چرخ‌زنجیری که بر روی میل‌بادامک نصب می‌شود و ازطریق چرخ‌زنجیر میل‌لنگ به چرخش درمی‌آید
حوزه موضوعی: قطعات و اجزای خودرو
هماهنگ کردن زمان حرکت میل‌بادامک با زمان حرکت پیستون‌ها به‌طوری‌که بتواند سوپاپ‌ها را به‌موقع باز و بسته کند
حوزه موضوعی: قطعات و اجزای خودرو
camshaft timing belt
timing belt
حوزه موضوعی: قطعات و اجزای خودرو
camshaft timing chain
timing chain
حوزه موضوعی: قطعات و اجزای خودرو
camshaft-in-head engine, CIH engine, cams-in-head engine
موتوری از خانوادۀ موتورهای میل‌بادامک‌زیر که در آن میل‌بادامک در داخل سرسیلندر نصب شده است
حوزه موضوعی: قطعات و اجزای خودرو
CAN
campus area network
حوزه موضوعی: رایانه و فنّاوری اطلاعات‏
گُنجایه‌ای استوانه‌ای با ظرفیت حداکثر 40 لیتر
حوزه موضوعی: مهندسی بسپار- مجموعة بسته‌بندی