واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 3199
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 60646
زلزله‌خیزی‌ای که نتوان آن را به گسل یا چشمۀ مشخصی نسبت داد
حوزه موضوعی: ژئوفیزیک
background temperature
دمای ناشی از تابش زمینۀ کیهانی پخش‏شده در محل مورد نظر
حوزه موضوعی: فیزیک‏
ویژگی آنچه پس‏زمینه واقع شده است
حوزه موضوعی: زبان‏شناسی
مطلبی که پیشینه‌ای از یک خبر یا موضوع یا یک رویداد را بیان می‌کند و ممکن است به خبر یا اطلاعیه اضافه شود
حوزه موضوعی: روابط‌عمومی و تبلیغات بازرگانی
در مطالعات گفتمانی و کاربردشناختی، فرایندی که به صحنه‏آرایی و ایجاد موارد حاشیه‏ای در کنار پیام اصلیِ نویسنده یا گوینده مربوط می‏شود
حوزه موضوعی: زبان‏شناسی
backhand welding, backward welding
روشی در جوشکاری گازی که در آن ابزار جوشکاری در جهت مخالف پیشرفت جوشکاری حرکت می‌کند متـ . جوشکاری راست‌راند rightward welding
حوزه موضوعی: جوشکاری و آزمایش‌های غیرمخرب، مهندسی مواد و متالورژی
بازگشت وسیلۀ نقلیه به مبدأ پس از تحویل بار
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل درون‌شهری-جاده‌ای
backhaul 2
backhauling
حوزه موضوعی: مهندسی مخابرات
نیمۀ دوم یک سفر دوطرفه از مقصد به مبدأ متـ . برگشت 1
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل درون‌شهری-جاده‌ای
backhauled
برقراری ارتباط ازطریق دورگشت
حوزه موضوعی: مهندسی مخابرات
backhauling, backhaul 2
برقراری ارتباط میان دو نقطۀ نزدیک‏به‌هم، با انتقال شدآمد به نقطه‏ای واسط ‏و دوردست و سپس انتقال آن به مقصد
حوزه موضوعی: مهندسی مخابرات
بر پایۀ قرارداد بین‏المللی، چرخش پادساعتگَرد بُردار باد
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
ماده‌ای که پشت اتصال جوش میگذارند تا سطحی برای نشاندن اولین گذر ایجاد شود
حوزه موضوعی: جوشکاری و آزمایش‌های غیرمخرب، مهندسی مواد و متالورژی
مهرۀ جوش حاصل از گذر جوش پشت‌بند
حوزه موضوعی: جوشکاری و آزمایش‌های غیرمخرب
حریقی که خلاف جهت باد یا در فروشیب گسترش می‌یابد
حوزه موضوعی: مهندسی منابع طبیعی- محیط‌زیست و جنگل‏
backing gas
گازی که در پشت قطعه دمیده می‌شود تا از فلز گرم‌شده در مقابل جوّ محافظت کند
حوزه موضوعی: جوشکاری و آزمایش‌های غیرمخرب
نوعی گذر جوش برای ایجاد جوش پشت‌بند
حوزه موضوعی: جوشکاری و آزمایش‌های غیرمخرب
پشت‌بندی به شکل حلقه که عموماً در جوشکاری لوله‌ها به کار میرود
حوزه موضوعی: جوشکاری و آزمایش‌های غیرمخرب، مهندسی مواد و متالورژی
افزاره‌ای سدکننده که در جوشکاری‌های الکتروسرباره‌ای و الکتروگازی، برای جلوگیری از سرریز ذوب، به کار می‌رود
حوزه موضوعی: جوشکاری و آزمایش‌های غیرمخرب
پشت‌بندی به شکل تسمه یا نوار فلزی کربنی یا سرامیکی که پس از جوشکاری از کار جدا میشود یا همان‌جا باقی می‌ماند
حوزه موضوعی: جوشکاری و آزمایش‌های غیرمخرب، مهندسی مواد و متالورژی
پشت‌بندی که با جوش ایجاد می‌شود
حوزه موضوعی: جوشکاری و آزمایش‌های غیرمخرب
گذر جوشی که پشت‌بند را به دست می‌دهد
حوزه موضوعی: جوشکاری و آزمایش‌های غیرمخرب
بادی که سمت آن با زمان یا ارتفاع به‌صورت پادساعتگَرد تغییر می‌کند
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
backland
نگاه کنید به: hinterland
حوزه موضوعی: زمین‏شناسی
هرنوع واکنش علیه جنبش زنان و دستاوردهای آن در حوزه‌های فرهنگ عمومی، سیاست، کار، حق زادآوری و نیز پیشرفت‌های زنان در حوزۀ دانشگاهی و فعالیت‌های زیست‌‌‌محیطی و صلح
حوزه موضوعی: مطالعات زنان
backlight
rear window
حوزه موضوعی: قطعات و اجزای خودرو
backlight defogging system
rear window heater system
حوزه موضوعی: قطعات و اجزای خودرو
backlight heater
rear window heater system
حوزه موضوعی: قطعات و اجزای خودرو
یال کم‌شیب‌تر هر چین طاقدیسی نامتقارن
حوزه موضوعی: زمین‏شناسی
گردشگری که با کوله‌پشتی به سفر یا پیاده‌روی می‌پردازد
حوزه موضوعی: گردشگری و جهانگردی