واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 4667
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 60646
pannose
ویژگی سطحی با ظاهر یا بافتی شبیه به نمد یا پارچۀ پشمی
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی- علوم گیاهی
ابری شبیه به تکه‏های ژنده که گاهی لایۀ پیوسته‏ای تشکیل می‏دهد و زیر ابر دیگری قرار می‏گیرد یا بدان متصل می‏شود؛ این ابر فرعی اکثراًًً همراه با فرازپوشنی و باراپوشنی و کومه‏ای‏بارا می‏آید
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
1. نمایی کلی و وسیع یا دورنمایی از هر چیز 2. عکس یا مجموعه‌ای از چند عکس که نمای کلی و وسیعی را از یک منظره نشان می‌دهد
حوزه موضوعی: عمومی
panoramic photograph
زنجیره‏ای از عکس‌های به‏هم‏پیوسته
حوزه موضوعی: مهندسی نقشه‏برداری
panoramic potentiometer
panner
حوزه موضوعی: موسیقی
panoramic shot
pan shot
حوزه موضوعی: سینما و تلویزیون
panoramic tour
مشاهدۀ نمای کلی یک شهر یا منطقه بدون بازدید از آن
حوزه موضوعی: گردشگری و جهانگردی
panpipes, syrinx
دسته‏ای از نای‌ها، متشکل از مجموعه‏ای از لوله‏های صوتی که به ترتیب اندازه در کنار هم قرار می‏گیرند
حوزه موضوعی: موسیقی
panpot
panner
حوزه موضوعی: موسیقی
جوش دادن مفصل مچ پا و زیرقاپی به یکدیگر به‌طوری‌که توده‌ای واحد تشکیل دهند؛ این عمل معمولاً در مفصل‌آْماس شدید مچ و پشت پا انجام می‌شود
حوزه موضوعی: اَرتاپزشکی
نام معبد معروف دورۀ کلاسیک در شهر رم
حوزه موضوعی: باستان‌شناسی
معبدی که به خدایان یک آیین خاص اختصاص دارد
حوزه موضوعی: باستان‌شناسی
همه یا گروهی از خدایان یا ایزدان یا ارباب انواع
حوزه موضوعی: باستان‌شناسی
شکلی از سازمان اجتماعی بدون حکومت که در آن همۀ افراد از یک مرتبه و مقام اجتماعی برخوردارند و کسی بر دیگری تفوق ندارد
حوزه موضوعی: علوم سیاسی و روابط بین‌الملل
وسیلۀ انتقال برق از سیم بالاسر به وسایل کشندۀ واگن یا لوکوموتیو متـ . برق‏رسان
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
pantomime
mime 2
حوزه موضوعی: هنرهای نمایشی
Pantopoda
Pycnogonida
حوزه موضوعی: جانور‌شناسی
pantry
service room
حوزه موضوعی: گردشگری و جهانگردی
Papaver
سرده‌ای از شقایقیان با حدود 120 گونۀ یکساله یا دوساله یا چندسالۀ مقاوم در برابر سرما که در نواحی معتدل افریقا و اوراسیا و امریکای شمالی می‌رویند و شامل گیاهانی مانند شقایق قرمز و خشخاش می‌شوند
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی- علوم گیاهی
Papaveraceae
تیره‌ای از آلاله‌سانان شیرابه‌دار اغلب علفی و گاهی درختچه‌ای یا درختی کوتاه با حدود 23 سرده و 200 گونه و پراکنش جهانی و برگ‌های ساده و لَپ‌دار یا بریدۀ شانه‌ای (pinnatifid) با دُمبرگ و بدون غلاف که آرایش‌شان متناوب یا چرخه‌ای است
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی- علوم گیاهی
راسته‌ای از دولپه‌ای‌های غالباً علفی شامل شاه‌تره‌ایان و شقایقیان که آلکالوئیدهای متنوع دارند و با آلاله‌سانان خویشاوند هستند
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی- علوم گیاهی
عروسکی که بدون طراحی قبلی با کاغذ ساخته می‌شود
حوزه موضوعی: هنرهای نمایشی
paper wood
pulpwood
حوزه موضوعی: مهندسی منابع طبیعی- محیط‌زیست و جنگل‏
PAPI / Papi
precision approach path indicator
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل هوایی
papier collé (fr.)
stuck paper
حوزه موضوعی: هنرهای تجسمی
papier mâché, chewed paper
اثر حجمی ساخته‏شده به‌وسیلۀ مخلوطی از کاغذ خمیرشده و چسب
حوزه موضوعی: هنرهای تجسمی
برآمدگی یا برجستگی کوچکی شبیه به نوک پستان
حوزه موضوعی: علوم پایۀ پزشکی، علوم تشریحی
papilla mammae
nipple
حوزه موضوعی: علوم پایۀ پزشکی، علوم تشریحی
papilla mammaria
nipple
حوزه موضوعی: علوم پایۀ پزشکی، علوم تشریحی
papillary adenocarcinoma, polypoid adenocarcinoma
نوعی پوش‌چنگار غده‌ای که تودینه‌ای تشکیل‌شده از برآمدگی‌های انگشت‌مانند دارد
حوزه موضوعی: علوم پایۀ پزشکی