واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 3432
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 44787
Papaver
سرده‌ای از شقایقیان با حدود 120 گونۀ یکساله یا دوساله یا چندسالۀ مقاوم در برابر سرما که در نواحی معتدل افریقا و اوراسیا و امریکای شمالی می‌رویند و شامل گیاهانی مانند شقایق قرمز و خشخاش می‌شوند
Papaveraceae
تیره‌ای از آلاله‌سانان شیرابه‌دار اغلب علفی و گاهی درختچه‌ای یا درختی کوتاه با حدود 23 سرده و 200 گونه و پراکنش جهانی و برگ‌های ساده و لپ‌دار یا بریدۀ شانه‌ای (pinnatifid) با دمبرگ و بدون غلاف که آرایش‌شان متناوب یا چرخه‌ای است
راسته‌ای از دولپه‌ای‌های غالباً علفی شامل شاه‌تره‌ایان و شقایقیان که آلکالوئیدهای متنوع دارند و با آلاله‌سانان خویشاوند هستند
عروسکی که بدون طراحی قبلی با کاغذ ساخته می‌شود
papier mâché, chewed paper
اثر حجمی ساخته‌شده به‌وسیلۀ مخلوطی از کاغذ خمیرشده و چسب
برآمدگی یا برجستگی کوچکی شبیه به نوک پستان
papillary adenocarcinoma, polypoid adenocarcinoma
نوعی پوش‌چنگار غده‌ای که تودینه‌ای تشکیل‌شده از برآمدگی‌های انگشت‌مانند دارد
پوش‌چنگاری که در آن برجستگی‌های مامینه‌ای وجود دارد
papillate, verrucate, tuberculate
ویژگی سطحی با برآمدگی‌های ریز و گرد
برآمدگی توپر سفت و کوچکی با حدود مشخص در پوست
PAR 1
PAR 3
نگاه کنید به: physical activity ratio
زنی که نوزادی را بدون در نظر گرفتن زنده یا مرده بودن آن به دنیا آورده باشد
بمبی با تجهیزات ویژه و چتری که پس از پرتاب از هواگرد به‌طور خودکار باز می‌شود
parabolic arch 1
نگاه کنید به: catenary arch 1
parabolic arch 2
نگاه کنید به: catenary arch 2
تل‌ماسۀ بلند قاشقی‌شکل که سطح آن سهمی‌وار است متـ . تل‌ماسۀ بادکندی blowout dune
paraboloid of revloution
نوعی سهمی‌وار بیضوی که از دوران یک سهمی حول محورش پدید می‌آید
جابه‌جایی مواد ازطریق لایه‌های یاخته‌ای با عبور از فضاهای بین‌یاخته‌ای
parachute
وسیلۀ چترمانندی که از آن برای فرود انسان یا پایین فرستادن بار استفاده شود متـ . چتر نجات
مربوط به ناهنجاری‌های نهفته در ورای تظاهرات بالینی که معمولاً ازطریق بررسی‌های آزمایشگاهی کشف می‌شود
یک فضای توپولوژیکی با این ویژگی که متناظر با هر پوشش باز F یک پوشش باز موضعی‌‌متناهی G وجود داشته باشد، به‌طوری‌که هر عضو G زیرمجموعه‌ای از یک عضو F باشد
کنگلومرایی که قلوه‌های آن در خمیره قرار دارد
paracusis loci, paracusis localis
کاهش توانایی مکان‌یابی صدا
paracusis Willisi, paracusis Willisiana,Willis'paracusis
نوعی پراشنوی که در آن فرد دارای افت شنوایی رسانشی صدا‌ها را در محیط پرنوفه بهتر درک می‌کند متـ . پراشنوی کاذب false paracusis
paracusis/ paracousis
هرنوع نابهنجاری در شنوایی
مجموعۀ صورت‌های تصریفی یک واحد زبانی اعم از اسم و فعل و صفت و مانند آن
paradigmatic
به‌کاربرید به‌جای: رابطۀ جانشینی
paradigmatic classification
دسته‌بندی سامانمند گروهی از مواد فرهنگی براساس شاخصه‌های بارز از میان شاخصه‌های ازپیش‌تعیین‌شده
paradigmatic relation/ paradigmatic relationship
اصطلاحی بنیادی در زبان‌شناسی که نخستین بار سوسور برای اشاره به جایگزینی عناصر غایب در گفتار به کار برد متـ . جانشینی paradigmatic