واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 4667
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 60646
palatine surface
سطحی از دندان‌های فک بالا که به سمت کام قرار دارد
حوزه موضوعی: پزشکی-دندان‌پزشکی
palatine tonsil, tonsil 1, tonsilla palatina
هریک از دو تودۀ بادامی‏شکل در دو طرف حلق دهانی که عمدتاً از بافت تنابه‏ای تشکیل شده است
حوزه موضوعی: زیست‏شناسی
مربوط به کام و فک بالا
حوزه موضوعی: پزشکی-دندان‌پزشکی
palatonasal
nasopalatine
حوزه موضوعی: پزشکی-دندان‌پزشکی
palatoplegia
فلج کام و ماهیچه‌های آن
حوزه موضوعی: علوم پایۀ پزشکی
کاهش قابلیت نگهداری آب و کم‌رنگ شدن گوشت براثر اسیدی شدن و تولید لاکتیک‌اسید زیاد
حوزه موضوعی: علوم و فنّاوری غذا‏
paleaceous, chaffy
ویژگی سطحی پوشیده از فلس‌های کاه‌مانند
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی- علوم گیاهی
paleocrystic ice
دریایخ کهنه‌ای که عموماً عمر آن بیش از ده سال است
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
زمین‌لرزۀ پیش‌ازتاریخ
حوزه موضوعی: ژئوفیزیک
paleokarst, buried karst
لایه‌ای کارستی که در یک چرخة فرسایشی پیشین تشکیل شده است اما براثر دفن‌شدگی یا تعلیق فرایند کارستی شدن (karstification) محفوظ مانده است
حوزه موضوعی: زمین‏شناسی
سطحی نامنظم و پشته‌ای (hummocky) و حفره‌دار در یک سنگ آهک که به‌دلیل تأثیر آب شیرین در رُخنمون ایجاد شده است
حوزه موضوعی: زمین‏شناسی
عرض مغناطیسی ناحیه‏ای معین بر روی سطح زمین، در گذشته‏های زمین‏شناختی متـ . دیرینه‏عرض
حوزه موضوعی: ژئوفیزیک
محل برخورد محور دوقطبی مغناطیسی میانگین‌گیری‌شده در زمان با سطح زمین
حوزه موضوعی: ژئوفیزیک
paleomagnetic stratigraphy,magnetic stratigraphy
تشخیص واحدهای چینه‌شناختی با بهره‌گیری از مانده‌مغناطش طبیعی
حوزه موضوعی: ژئوفیزیک
مطالعۀ مانده‏مغناطش طبیعی مواد زمین برای تعیین شدت و راستای میدان مغناطیسی، در گذشته‏های زمین‏شناختی
حوزه موضوعی: ژئوفیزیک
مربوط به دیرینه‏شناسی
حوزه موضوعی: زمین‏شناسی
متخصص دیرینه‏شناسی
حوزه موضوعی: زمین‏شناسی
مطالعۀ حیات در گذشتۀ زمین‏شناختی بر پایۀ فسیل‌ها و رده‏بندی آنها و همچنین رابطۀ آنها با گیاهان و جانوران امروزی و گاه‌شماری تاریخ زمین
حوزه موضوعی: زمین‏شناسی
مطالعۀ زمان و وقوع و بزرگی و فراوانی زمین‌لرزه‌های پیش‌ازتاریخ
حوزه موضوعی: ژئوفیزیک
مطالعۀ زمین‌لرزه‌های پیش‌ازتاریخ بر پایۀ شواهد زمین‌شناختی
حوزه موضوعی: ژئوفیزیک
paleoslope/ palaeoslope/ palæoslope
جهت شیب اولیۀ سطح زمین
حوزه موضوعی: زمین‏شناسی
paleosoil/ palaeosol/ palæosol/ paleosol, buried soil, fossil soil
خاکی که در گذشته بر روی یک چشم‌انداز تشکیل شده است و سیماهای ریخت‌شناختی متمایزی دارد
حوزه موضوعی: زمین‏شناسی
paleospecies, chronospecies
گونه‏ای که در بیش از یک دورۀ زمین‏شناسی وجود داشته باشد
حوزه موضوعی: زیست‏شناسی
صفحه‏ای پهن و نازک که هنرمند رنگ‌هایش را بر روی آن می‌گستراند و سوراخی در آن برای گذراندن انگشت شست تعبیه شده است
حوزه موضوعی: هنرهای تجسمی
palinactinodromous
نوعی رگ‌بندی شعاعی‌رو که در آن سه یا چند رگبرگ اولین از یک نقطه منشعب می‌شوند و بعد از رسیدن به نقطه‌ای مشترک مجدداً تقسیم می‌شوند
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی- علوم گیاهی
palindrome
یک توالی از قطعه‌ای از دِنای دورشته‌ای که خوانش آن از دو جهت متقابل یکسان باشد متـ . توالی هامال palindrome sequence
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی-ژن‌شناسی و زیست‌فنّاوری‏
palindrome sequence/palindromic sequence
نگاه کنید به: هامال
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی-ژن‌شناسی و زیست‌فنّاوری‏
فرمولدار
حوزه موضوعی: ریاضی
palindromic sequence
palindrome sequence
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی-ژن‌شناسی و زیست‌فنّاوری‏
سازۀ مسطح و کوچک چوبی که زیر بار قرار دهند تا بتوان آن را با افرازه بلند کرد
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل درون‌شهری-جاده‌ای