واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 995
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 44787
offprint/ off-print, overprint, run-on, separate
نسخه‌ای از یک مقاله یا یک فصل یا بخشی از یک اثر که به‌صورت جداگانه چاپ می‌شود
گیاه کوچکی که از پایین پاهنگ / طوقه (crown) منشأ می‌گیرد و شبیه گیاه مادر است
فاصلۀ چشمه از لرزه‌یاب یا مرکز گروهی از لرزه‌یاب‌ها
فاصلۀ زمانی بین روشن شدن چراغ‌های سبز دو تقاطع متوالی
offset vertical seismic profiling, offset VSP
نوعی لرزه‌نگاری قائم که در آن چشمه در فاصلۀ معینی از دهانۀ چاه و گیرنده در عمق‌های مختلف چاه قرار می‌گیرد
شاخه‌ای جانبی بر روی درختان تک‌لپه که معمولاً در محل پاهنگ / طوقه (crown) و گاهی بر روی تنۀ درخت پدیدار می‌شود
دور از ساحل به طرف دریا
offshore wind
بادی از خشکی به سمت دریا
OHC engine
دسته‌ای از بازدارنده‌های خوردگی که با تشکیل گزینشی یک پوسه (film) به ضخامت یک میکرواینچ یا بیشتر بر روی سطح آندی یا کاتدی یا هر دوی آنها مقاومت اهمی را در برق‌کاف افزایش می‌دهند
نوعی بیش‌پتانسیل ناشی از مقاومت برق‌کاف در برابر عبور جریان الکتریکی
OHV engine
نگاه کنید به: pushrod engine
oil and grease, fats oil and grease, FOG 2, grease and oil
گروهی از ترکیبات آلی نامحلول در آب، شامل بقایای چربی حیوانی و موم و اسیدهای چرب آزاد و صابون و روغن‌های معدنی و روان‌سازها و برخی مواد غیرچرب، که در فاضلاب یافت می‌شوند
oil clearance
جمع‌آوری آلودگی‌ها و ضایعات نفتی از سطح آب
oil control ring, oil scraper ring, scraper ring, oil ring
رینگی که در پایین‌ترین شیار پیستون قرار دارد و مانع از نفوذ روغن به محفظۀ احتراق می‌شود و در حرکت روبه‌پایین پیستون، روغن را از دیوارۀ سیلندر پاک می‌کند متـ . حلقۀ روغن پیستون، رینگ روغن، حلقۀ روغن
oil length, oil content
نسبت روغن به رزین در یک پیوستار که می‌توان آن را برحسب نسبت وزنی روغن به ازای یک واحد وزنی رزین یا درصد آن بیان کرد
oil of anise
نگاه کنید به: anise oil
oil of camphor, camphor essential oil
روغنی به رنگ قهوه‌ای مایل به زرد، با بویی تند که از درخت کافور به دست می‌آید
oil of cinnamon
روغن فرّاری که از تقطیر پوست درخت دارچین به ‌دست می‌آید
oil of clove, clove oil
1. روغن فرّاری که از تقطیر برگ‌های درخت میخک به‌ دست می‌آید 2. روغن فرّاری که از تقطیر غنچه‌های ناشکفته و خشک‌شدۀ درخت میخک به دست می‌آید
oil of coriander
روغن فرّاری که از تقطیر دانه‌های رسیدۀ‌ گشنیز به‌ دست می‌آید
روغن فرّاری که از تقطیر با بخار دانه‌های رسیدۀ شوید در آب به ‌دست می‌آید
oil of peppermint, peppermint essential oil
روغنی که از تقطیر گیاه نعنافلفلی به ‌دست می‌آید
ماده‌ای پوششی که روغن خشک‌شونده یا ورنی روغنی یا رزین اصلاح‌شده با روغن، جزء تشکیل‌دهندۀ فیلم (film) آن است
به‌کاربرید به‌جای: چربی‌گیر
محلولی از رزانه یا پراکنه‌ای از رنگ‌دانۀ مخلوط‌شده با روغن یا ورنی که با حلاّل‌های هیدروکربنی رقیق شده است
oil trap 1, oil interceptor, grease trap, grease separator
دستگاهی برای جمع‌آوری و جداسازی چربی و روغن از فاضلاب متـ . جداساز روغن oil separator
سدی متشکل از سنگ مخزن و لایۀ ناتراوای بالای آن که حرکت روبه‌بالای نفت یا گاز را سد می‌کند و باعث انباشته شدن آنها می‌شود
oil varnish, oleoresinous vehicle
نوعی ورنی حاوی رزین که در روغن حل شده است و اغلب براثر واکنش‌های شیمیایی به فیلمی (film) جامد تبدیل می‌شود
نوعی خوردگی براثر رسوب خاکستر مذاب حاصل از سوخت‌های حاوی وانادیم که سبب انحلال لایه‌های محافظ اکسیدی و نفوذ سریع اکسیژن و دیگر گازهای حاصل از احتراق به سطح فلز میشود