واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 1371
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 60646
OC
occupied/clean
حوزه موضوعی: گردشگری و جهانگردی
OC 1
oral communication
حوزه موضوعی: شنوایی‌‌شناسی
OC 2
oxygen cutting
حوزه موضوعی: جوشکاری و آزمایش‌های غیرمخرب
occidentalism
گرایش به شیوه‌ها و مظاهر فرهنگی و اجتماعی کشورهای غرب اروپا و امریکای شمالی
حوزه موضوعی: جامعه‌شناسی
occipital plane
سطح خارجی استخوان پسِ‌‌سری که در بالای خط پسِ‌‌سری فوقانی قرار گرفته است
حوزه موضوعی: علوم تشریحی
ناحیه‌ای که در محدودۀ قسمت صدفی استخوان پسِ‌سری قرار دارد
حوزه موضوعی: علوم تشریحی
occipitoanterior position, occiput anterior position
وضعیت جمجمه‏ایِ جنین به‌صورتی‌که استخوان پسِ‌سری به حالت قدامی در سمت راست یا چپ لگن مادر قرار گیرد
حوزه موضوعی: پزشکی
occipitoposterior position, occiput posterior position
وضعیت جمجمه‏ایِ جنین به‌صورتی‌که استخوان پسِ‏ِسری به حالت خلفی در سمت راست یا چپ لگن مادر قرار گیرد
حوزه موضوعی: پزشکی
occipitotransverse position, occiput transverse position
وضعیت جمجمه‏ایِ جنین به‌صورتی‌که استخوان پسِ‌سری به حالت عرضی در سمت حفرۀ خاصره‏ای راست یا چپ لگن مادر قرار گیرد
حوزه موضوعی: پزشکی
occiput anterior position
occipitoanterior position
حوزه موضوعی: پزشکی
occiput posterior position
occipitoanterior position
حوزه موضوعی: پزشکی
occiput transverse position
occipitotransverse position
حوزه موضوعی: پزشکی
تماس‌ دندان‌های‌ فک‌ پایین‌ با دندان‌های‌ فک‌ بالا متـ . برهم‌ آمدن‌
حوزه موضوعی: پزشکی-دندان‌پزشکی
هر چرخند یا کم‌فشاری که در آن فرارفت دما کم بوده یا وجود نداشته باشد
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
مرحله‌ای واپسین در عمر وافشاری که در آن جبهۀ هم‌رسیده شکل گرفته باشد و سامانه به‌تدریج ضعیف شود
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
نگاه کنید به: جبهۀ هم‌رسی
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
مربوط به سطح بَرهمایی
حوزه موضوعی: پزشکی-دندان‌پزشکی
نوعی پوسیدگی که از سطح بَرهمایی دندان‌ها شروع می‌شود متـ . پوسیدگی بَرهمایشی
حوزه موضوعی: پزشکی-دندان‌پزشکی
تماسی که از برخورد سطوح جوندۀ دندان‌های پایین و بالا در هنگام بستن فک به وجود می‌آید متـ . تماس سطح جونده
حوزه موضوعی: پزشکی-دندان‌پزشکی
occlusal surface
سطح فوقانی دندان‌های خلفی فک پایین و سطح تحتانی دندان‌های خلفی فک بالا که در حالت بَرهمایی با یکدیگر تماس دارند متـ . سطح جونده masticatory surface
حوزه موضوعی: پزشکی-دندان‌پزشکی
occlusion 1
تعامل اجزای دستگاه جونده در هنگام قرار گرفتن دندان‌های بالا و پایین بر روی هم
حوزه موضوعی: پزشکی-دندان‌پزشکی
occlusion 2
فرایند تشکیل جبهۀ هم‌رسیده متـ . هم‌رسی جبهه‌ای frontal occlusion
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
جبهه‌ای که با رسیدن جبهۀ سرد به جبهۀ گرم تشکیل می‌شود و در طی تشکیل آن هوای گرم سطح زمین به بالا رانده می‌شود متـ . جبهۀ هم‌رسیده occluded front
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
occlusion effect, OE 1
افزایش رسانش استخوانی در بسامدهای پایین براثر مسدود شدن مجرای گوش
حوزه موضوعی: شنوایی‌‌شناسی
مربوط‌ به‌ بَرهمایی‌ یا متأثر از آن‌
حوزه موضوعی: پزشکی-دندان‌پزشکی
نوعی شکستگی که به‌راحتی قابل تشخیص نباشد
حوزه موضوعی: اَرتاپزشکی
occultation
پنهان شدن موقت یک جِرم آسمانی در پشت جرم آسمانی دیگر
حوزه موضوعی: نجوم‌
occupancy rate 1
تعداد خودرو برحسب طول خودروِ سواری در هر خط عبور، در زمان معین
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل درون‌شهری-جاده‌ای
occupancy rate 2, room occupancy rate
میانگین تعداد اتاق‌های فروخته‏شده در یک دورۀ زمانی خاص که به‌صورت درصدی از کل اتاق‌های مهمان‌خانه/ هتل نشان داده می‏شود
حوزه موضوعی: گردشگری و جهانگردی
occupancy time
زمانی که از ورود جلوی وسیلۀ نقلیه به محدودۀ شناسایی (detection zone) چراغ هوشمند آغاز می‌شود و تا خروج انتهای وسیلۀ نقلیه از این محدوده ادامه می‌یابد
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل درون‌شهری-جاده‌ای، حمل‌ونقل ریلی