واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 1371
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 60646
orthognathic surgery
عمل جراحی برای تغییر رابطۀ قوس‌های دندانی بالا و پایین و استخوان‌های پشتیبان
حوزه موضوعی: اَرتاپزشکی
orthogonal acquisition
orthogonal geometry
حوزه موضوعی: ژئوفیزیک
orthogonal basis
پایه‏ای برای یک فضای ضرب داخلی متشکل از بُردارهای دوبه‏دومتعامد
حوزه موضوعی: ریاضی
orthogonal design
balanced design
حوزه موضوعی: آمار‏
مجموعه‏ای از تابع‏ها که حاصل‏ضرب داخلی دوبه‏دوی آنها صفر است
حوزه موضوعی: ریاضی
orthogonal geometry, orthogonal acquisition
نوعی هندسۀ برداشت که در آن خطوط چشمه و گیرنده عمود بر یکدیگرند
حوزه موضوعی: ژئوفیزیک
orthogonal trajectory
خمی که همۀ خم‌های یک دستگاه مفروض را به زاویۀ قائمه قطع می‌کند
حوزه موضوعی: ریاضی
مجموعه‏ای از بُردارها که حاصل‌ضرب داخلی دوبه‏دوِ آنها صفر است
حوزه موضوعی: ریاضی
orthographic
مربوط به خط و نظام نوشتاری متـ . نوشتاری
حوزه موضوعی: زبان‏شناسی، علوم کتابداری و اطلاع‌رسانی
orthographic word
واژه هنگامی که در نوشتار به‌صورت واحدی مادی و مشخص و با فاصله از واحدهای مشابه دیگر در نظر گرفته شود
حوزه موضوعی: زبان‏شناسی
orthography
مجموعه‌ای از علائم و قواعد نظام‌مندی که برای نمایش واحدهای زبان در سطح نوشتار به کار می‌رود متـ . نظام نوشتاری
حوزه موضوعی: زبان‏شناسی
تصویری که از یک تصویر مرکزی متداول با ترمیم ساده یا جزءبه‌جزء آن به ‌دست می‌آید، به‌طوری‌که جابه‌جایی‌های ناشی از کجی سنجنده و ناهمواری زمین در آن زدوده شده باشد
حوزه موضوعی: مهندسی نقشه‏برداری
ستبر شدن لایۀ شاخی (stratum corneum) پوست بدون رخداد پَراشاخینگی
حوزه موضوعی: علوم پایۀ پزشکی
ژن‌هایی با توالی‌های همسان و عملکرد یا عملکردهای یکسان در دو گونۀ متفاوت
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی-ژن‌شناسی و زیست‌فنّاوری‏
orthometric elevation, orthometric height, normal height
فاصلۀ هندسی بین زمینوار و نقطه‏ای در امتداد خط شاقولی که از آن نقطه می‌گذرد
حوزه موضوعی: مهندسی نقشه‏برداری
orthometric height
orthometric elevation
حوزه موضوعی: مهندسی نقشه‏برداری
پایه‏ای برای یک فضای ضرب داخلی متشکل از بُردارهای یکامتعامد
حوزه موضوعی: ریاضی
orthonormal coordinates
برای بُرداری در یک فضای حاصل‏ضرب داخلی با یک پایه یکامتعامد، مختصات آن بُردار نسبت به آن پایه
حوزه موضوعی: ریاضی
مجموعۀ تابع‏های دوبه‏دومتعامد با این ویژگی که حاصلِ‌ضرب داخلی هر تابع با خودش یک است
حوزه موضوعی: ریاضی
مجموعه‏ای از بُردارهای دوبه‏دومتعامد که اندازۀ هریک از آنها یک است
حوزه موضوعی: ریاضی
orthopaedics/ orthopedics
رشته‌ای از علم پزشکی که به مطالعه و درمان بیماری‌های اندام‌های حرکتی و ستون فقرات ازطریق روش‌های طبی یا جراحی یا توان‌بخشی می‌پردازد
حوزه موضوعی: اَرتاپزشکی
orthopaedist/ orthopedist, orthopedic surgeon
پزشکی که در رشتۀ اَرتاپزشکی آموزش رسمی دیده است
حوزه موضوعی: اَرتاپزشکی
تخت مورداستفاده در اَرتاپزشکی که مجهز به وسایل مخصوص برای درمان بیماران است یا قابلیت تجهیز به این وسایل را دارد
حوزه موضوعی: اَرتاپزشکی
orthopedic mattress
تشک مخصوصی که در اَرتاپزشکی برای درمان بیماران، به‌ویژه بیماران مبتلا به بیماری‌های ستون فقرات، به کار می‌رود
حوزه موضوعی: اَرتاپزشکی
orthopedic surgeon
orthopaedist
حوزه موضوعی: اَرتاپزشکی
orthopedics
orthopaedics
حوزه موضوعی: اَرتاپزشکی
orthopedist
orthopaedist
حوزه موضوعی: اَرتاپزشکی
پاره‏چینی که از کنار هم چیدن راست‌عکس‌ها تولید می‏شود
حوزه موضوعی: مهندسی نقشه‏برداری
نقشه‏ای که از کنار هم قرار دادن تعدادی راست‏عکس به‌صورت تصویر مرکب واحد تهیه می‏شود
حوزه موضوعی: مهندسی نقشه‏برداری
حالتی مرضی که در آن بیمار در وضعیت قائم بهتر می‏تواند تنفس کند
حوزه موضوعی: پزشکی