واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 1371
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 60646
objective
دستاوردهای ملموس و قابل سنجش که برای دست یافتن به آنها فعالیت‌های مشخصی صورت می‌گیرد
حوزه موضوعی: مدیریت
objective forecast
نوعی پیش‌بینی که تجربه و تفسیر و پیش‌داوری پیش‌بین در آن دخالت ندارد
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
objective tinnitus
شکل نادری از وزوز که برای خود فرد و اطرافیانش قابل شنیدن است
حوزه موضوعی: شنوایی‌‌شناسی
objective, object glass
عدسی یا سامانۀ اپتیکی در ابزارهای نوری که نخستین پرتوهای نور را از شی‏ء دریافت و تصویر اولیه را ایجاد می‏کند
حوزه موضوعی: فیزیک- اپتیک
OBLA
onset of blood lactate accumulation
حوزه موضوعی: تغذیه
oblanceolate, inversely lanceolate
ویژگی بخش یا اندامی به شکل سرنیزۀ وارونه در گیاهان که نوک آن در نزدیکی پایۀ برگ باریک ‌شود
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی- علوم گیاهی
oblate ellipsoid
flattened ellipsoid
حوزه موضوعی: ریاضی
ریزاندامگانی که فقط در مجاورت با اکسیژن محلول میتواند زنده بماند
حوزه موضوعی: مهندسی محیط‌زیست و انرژی
ریزاندامگانی که تنها در نبود اکسیژن میتواند زندگی کند
حوزه موضوعی: مهندسی محیط‌زیست و انرژی
نوعی میان‏آسایی که رخداد آن برای بقا الزامی است
حوزه موضوعی: زیست‏شناسی
obligatory thermogenesis
بخشی از اثر گرمایی غذا که صرف تأمین انرژی لازم برای گوارش و جذب و سوخت‌وساز مواد غذایی می‌شود
حوزه موضوعی: تغذیه
obligatory trip
سفرهایی که شخص برای انجام مسئولیت‌های سازمانی و اجتماعی خود ترتیب می‌دهد
حوزه موضوعی: گردشگری و جهانگردی
oblique arch
skew arch
حوزه موضوعی: معماری و شهرسازی
کارکرد مقدماتی یک تحول که حاکی از تحول این کارکرد در آینده است
حوزه موضوعی: روان‏شناسی
oblique fracture
نوعی شکستگی که در آن خط شکستگی نسبت به محور طولی استخوان بیش از 30 درجه باشد
حوزه موضوعی: اَرتاپزشکی
oblique joint
نگاه کنید به: درزۀ قطری
حوزه موضوعی: زمین‏شناسی
oblique lamination
cross lamination
حوزه موضوعی: زمین‏شناسی
وضعیتی که در آن محور طولی بدن جنین محور طولی بدن مادر را با زاویۀ 45 درجه قطع می‌کند
حوزه موضوعی: پزشکی
oblique motion
حرکت یک بخش (part) از دو بخش درحالی‏که بخش دیگر ثابت بماند یا تکرار شود
حوزه موضوعی: موسیقی
oblique photograph
عکسی که در هنگام تهیۀ آن، محور دوربین بیش از 5 درجه از امتداد قائم انحراف داشته باشد
حوزه موضوعی: مهندسی نقشه‏برداری
oblique shock
نگاه کنید به: موج ضربه‌ای مایل
حوزه موضوعی: فیزیک‏
نوعی موج ضربه‌ای در میان شارش اَبَرصوتی که بین جهت انتشار موج و جهت شارش، زاویه به وجود می‌آورد متـ . شوک مایل oblique shock
حوزه موضوعی: فیزیک‏
oblique-slip fault, diagonal-slip fault
گسلی که در آن لغزش هم در جهت امتداد و هم در جهت شیب رخ داده باشد
حوزه موضوعی: زمین‏شناسی
نوعی امضای رقمی که در آن صاحب امضا بنا به درخواست یک متقاضی اقدام به امضای یک پیام از یک مجموعه پیام می‌کند، بدون آنکه قادر به تشخیص پیام مزبور از بین مجموعه پیام‌ها باشد یا یک پیام را با استفاده از یکی از کلیدهای خصوصی خود، بدون تشخیص کلید مربوط امضا می‌کند
حوزه موضوعی: رمزشناسی
oblivious transfer, OT 1
قراردادی بین فرستنده و گیرنده که براساس آن فرستنده اقدام به ارسال برخی از اطلاعات برای گیرنده می‌کند بدون آنکه بداند گیرنده اطلاعاتی دریافت کرده است
حوزه موضوعی: رمزشناسی
ویژگی بخش یا اندامی به شکل مستطیل در گیاهان که گوشه‌های آن معمولاً گرد باشد
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی- علوم گیاهی
سازی از گونۀ سُرناها
حوزه موضوعی: موسیقی
گونه‏ای از سازها با زبانۀ زنشی که زبانه‏ای مضاعف و لوله‏ای مخروطی‏ دارند
حوزه موضوعی: موسیقی
obovate, inversely ovate
ویژگی بخش یا اندامی به شکل تخم‌مرغ وارونه در گیاهان که قسمت پهن آن به سمت بالا یا نزدیک به رأس باشد
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی- علوم گیاهی
ویژگی بخش یا اندامی به شکل قلیان وارونه در گیاهان که قسمت تورفتۀ آن به طرف رأس و پهن‌ترین قسمت آن به طرف پایه است
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی- علوم گیاهی