واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 958
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 44787
نقص موضعی در مقیاس نانو که موجب برهم زدن نظم تناوبی انتقالی نانوساختارها می‌شود متـ . نانونقص
nanodispersion
پراکنده شدن نانوذرّات در مادۀ دیگر
nanodots
نگاه کنید به: nanobead
نوعی نامیزه‌سازی که در آن قطرات فوق‌ریز مایعی در مایع دیگر به‌طور یکنواخت توزیع می‌شوند
تار کربنی توخالی به‌ طول چند میکرون و به‌ عرض چندده تا دویست نانومتر
صفحه‌ای با منافذی در گسترۀ 1 تا 100 نانومتر برای تفکیک اجزای خاص
nanofiltration
نوعی فرایند صافش که در آن ذراتی با اندازۀ نانو را می‌توان صاف کرد
شاره‌ای که ذرات نانویی در آن پراکندگی پایدار دارند
فرایند دستکاری اشیا در مقیاس نانو برای تولید ساختارهای دقیق
دستگاهی برای کار بر روی اشیایی در ابعاد نانو
ماده‌ای که به ‌دلیل ابعاد و ساختار نانوسنجشی () دارای خصوصیات ویژه و متمایز از دیگر مواد است
nanomaterials
موادی در ابعاد نانو شامل نانو‌چندسازه‌ای‌ها، نانوذره‌ها، نانوفیلم‌ها و نانوسیم‌ها
کاربرد نانوفنّاوری در پزشکی و رشته‌های وابسته
nanoparticle
ذره‌ای با اندازۀ کمتر از صد نانومتر
هریک از فازهای مجرد مواد در ابعاد نانو که ویژگی‌هایی ازقبیل بازتاب و جذب و رسانش آن تابعی از ویژگی‌های ابعاد فضایی همان فاز است
nanoplankton/ nannoplankton, ultraplankton
دروایانی که اندازۀ آنها بین 2 تا 20 میکرومتر است
صــفـحــه‌ای کــه یـکی از ابـعــاد (ضخامت) آن در مقیاس نانو و دو بُعد دیگر آن بسیار بزرگ‌تر است
منفذی با ابعاد نانو
مجموعه‌ای از نانوذرات
نانولیفی با سطحِ‌‌مقطع مستطیل که نسبت طول به عرض آن بزرگ‌تر از 2 به 1 باشد
نانولیفی راست و توپُر
مقیاسی در گسترۀ یک‌دهم تا صد نانومتر
صفحۀ نازکی که یک بعد آن در مقیاس نانو و دو بعد دیگر آن بسیار بزرگ‌تر است و شکل هندسی آن ممکن است نامنظم باشد
پوشش نانویی بر روی نانوساختارها
nanosphere
گویی با یک لایۀ متشکل از اجزایی شش‌ضلعی با ابعاد 1 تا 100 نانومتر
باریکه‌ای نامنظم از یک ماده که عرض آن در مقیاس نانو است و طول آن بسیار بزرگ‌تر از عرض آن است
ساختاری که حداقل یکی از ابعاد فیزیکی آن کوچک‌تر از 100 نانومتر است و گستره‌ای از خوشه‌های اتمی تا لایه‌های نانوسنجشی () را در بر می‌گیرد
مربوط به نانوساختار یا دارای ویژگی‌های نانوساختار
سامانه‌ای در مقیاس نانو که عناصر الکترونیکی و غیرالکترونیکی را یکپارچه می‌کند
شاخه‌ای از فنّاوری که عمدتاً با ابعاد و رواداری‌هایی از 0/1 تا 100 نانومتر سروکار دارد