واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 527
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 44787
embouchure (fr.), lip 1
روش گذاشتن دهان و لب بر روی برخی سازها به‌خصوص فلوت و سازهای بادی زبانه‌دار و برنجی
limb 1
مرز قرص مرئی جرم سماوی از دید ناظر زمینی
تغییر شکل تاج ریل براثر فشار مستمر و سیلان فلز
craspedodromous, simpledromous
ویژگی نوعی رگ‌بندی شانه‌ای دارای رگبرگ‌های دومین که به حاشیه ختم می‌شوند
فاصلۀ بین ریل حرکت و ریل نگهبان در محل تاج ریل برای عبور لبۀ چرخ
lip sync, lip synchronization
انطباق صدای ضبط‌شده با حرکات لب‌ها در تصویر، در هنگام ادای کلمات
حـاشیـۀ دریـاسوی () تختگاه آب‌سنگ که معمولاً وجه مشخص آن آبراه‌های آب‌کوهه‌ای است
edge of chaos
محلی میان حالت ایستا و حالت آشوبناک در یک سامانۀ پویا
محل اتصال دو صفحه از بدنۀ خودرو که باعث ایجاد بر‌آمدگی کوچکی در سطح بدنه می‌شود
incisal edge, incisal margin, incisal surface, margo incisal, shearing edge
بخشی از تاج دندان‌های قدامی که عمل بریدن را انجام می‌دهد
preceding limb
بخشی از لبۀ قرص جرم سماوی در سمت حرکت آن در آسمان
tripping palm, canting piece
قطعۀ برآمده و متصل به تاج یا سر لنگر در لنگرهای بی‌شانه
زائده‌ای در یک یا دو طرف تاج ریل که براثر فشار چرخ و سیلان فولاد در تاج ریل به وجود می‌آید
absorption edge
تغییر ناگهانی میزان جذب‌شوندگی پرتو ایکس تابیده‌شده در محیطی معین که در طول‌موج خاصی روی می‌دهد
wheel flange
قسمت بیرون‌آمدۀ چرخ که هدایت حرکت قطار را بر روی ریل بر عهده دارد
هر قسمت از مرز یک حریق فعال در لحظه‌ای مشخص
leading edge
لبۀ جلوی ماهیوار
بخشی از لبۀ قرص جرم سماوی در سمت مخالف حرکت آن در آسمان
زمین بالاآمدۀ دور دهانۀ برخوردی که در دهانه‌های برخوردی تازه شیب‌های درونی آن تندتر از شیب‌های بیرونی آن است
رویۀ ریشه با پهنای صفر
trailing edge
لبۀ عقب ماهیوار
false flange
باریکه‌ای زاید در سمت بیرونی چرخ که در نتیجۀ سایش غلتشگاه چرخ ایجاد می‌شود
gingival margin
← ستیغ لثه‌ای
مرز یک یخسار میان یخ و یخ‌برف در موسم یخ‌کاست
labial
مربوط ‌به لب یا در سمت لب
مربوط به لب‌ها و دندان‌ها
lobe
هریک از بخش‌های متمایز اندام‌هایی نظیر مغز و شش و کبد
ویژگی برگی با حاشیه‌ای مرکب از لپ‌های گرد و فرورفتگی‌هایی که حداکثر تا یک‌دوم نیمۀ سطح امتداد داشته باشد
buccal
مربوط به لپ یا در مجاورت آن یا در سمت آن
pad 3
صفحه‌ای لوح‌مانند که معمولاً به‌عنوان زیردستی یا محلی ویژه برای انجام کارهایی همچون اشاره کردن و هدایت کردن و طراحی در رایانه به کار می‌رود