واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 584
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 60646
court buffoon
لوده‌ای که در دربار پادشاهان با گفتار و حرکات خنده‌دار درباریان را سرگرم می‌کرد
حوزه موضوعی: هنرهای نمایشی
whey cheese
پنیری که با حرارت دادن آب‏پنیر و انعقاد پروتئین‏های آن تولید می‏شود
حوزه موضوعی: علوم و فنّاوری غذا‏
palatine tonsil, tonsil 1, tonsilla palatina
هریک از دو تودۀ بادامی‏شکل در دو طرف حلق دهانی که عمدتاً از بافت تنابه‏ای تشکیل شده است
حوزه موضوعی: زیست‏شناسی
tonsil 2, tonsilla
تودۀ بادامی‏شکل که عمدتاً از بافت تنابه‏ای تشکیل شده است متـ . بادامک 2
حوزه موضوعی: زیست‏شناسی
التهاب لوزه
حوزه موضوعی: زیست‏شناسی
مربوط به لوزه
حوزه موضوعی: زیست‏شناسی
عمل برداشتن یک لوزه یا لوزه‏ها
حوزه موضوعی: زیست‏شناسی
tonsil of cerebellum, tonsilla cerebelli
توده‏ای کروی در سطح زیرین مخچه متـ . بادامک مخچه
حوزه موضوعی: زیست‏شناسی
ویژگی بخش یا اندامی در گیاهان به شکل چهارضلعی با چرخش 45 درجه
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی- علوم گیاهی
پوده‌زاری پوشیده از گِل سیاه آلی
حوزه موضوعی: مهندسی منابع طبیعی- محیط‌زیست و جنگل‏
وسیلۀ نقلیه‌ای که برای کشیدن وسایل خط‌نورد بر روی خط به کار می‌رود
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
لوکوموتیوی که هدایت قطارهای دارای بیش از یک لوکوموتیو را بر عهده دارد
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
قطار برقی با موتور دیزلی که از دو امکان استفاده از نیروی برق و سوخت فسیلی برخوردار است
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
yard locomotive, shunting locomotive
لوکوموتیوی برای سر هم‌ کردن یا جداسازی واگن‌های قطار در تنظیم‌گاه
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
نگاه کنید به: قطار دوولتاژی
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
لوکوموتیوی که در آن توان یک یا چند موتور دیزلی به انرژی الکتریکی تبدیل و برای پیش‌رانش به موتور کشنده منتقل می‌شود
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
لوکوموتیوی که در آن توان یک یا چند موتور دیزلی ازطریق سامانۀ انتقال قدرت هیدرولیکی (hydraulic) به محورهای کِشنده منتقل می‌شود
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
لوکوموتیوی که به هر دلیل از نیروی کِشندۀ آن نمی‌توان استفاده کرد
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
اولین لوکوموتیو در قطارهای سنگین که کل قطار از آنجا هدایت می‌شود
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
لوکوموتیو اختصاصی قطارهای مسافری
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل ریلی
نگاه کنید به: لولای پَسارگیر
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل هوایی
لولایی که پرّۀ چرخانۀ بالگَرد حول آن تغییر زاویه می‌دهد
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل هوایی
drag hinge hunting hinge
لولایی تقریباً عمودی در بُن پرّۀ چرخانۀ اصلی بالگَرد که به آن اجازۀ حرکت محدود درهنگام تغییرات پَسار ناشی از چرخش می‌دهد متـ . لولای لرزه‌گیر lead-lag hinge لولای آلفا alpha hinge
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل هوایی
rudder braces, rudder hangings, rudder irons
مجموعۀ پایۀ لولای سکان و خار لولای سکان
حوزه موضوعی: حمل‏ونقل دریایی
نگاه کنید به: لولای پَسارگیر
حوزه موضوعی: حمل‌ونقل هوایی
لولۀ بستۀ خمیده‏ای با مقطع بیضی‏شکل که در برخی دماسنج‌ها و فشارسنج‌ها به کار می‏رود
حوزه موضوعی: علوم جَوّ
tubectomy, salpingectomy
برداشتن همه یا بخشی از لوله‌های رحم از طریق جراحی
حوزه موضوعی: علوم پایۀ پزشکی، علوم تشریحی، علوم سلامت
tubal ligation
جمع کردن یا قطع کردن یا فشردن لوله‌های رحم
حوزه موضوعی: علوم پایۀ پزشکی، علوم سلامت
پرتونگاری از یک یا هر دو لولۀ زهدان پس از وارد کردن مادۀ حاجب در زهدان
حوزه موضوعی: پزشکی
لوله‌ای که چندراهۀ دود یا چندراهۀ لوله‌ای دود را به منبع/ انبارۀ اگزوز وصل می‌کند
حوزه موضوعی: قطعات و اجزای خودرو