واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 285
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 60646
غذایی مایع که جانشین شیر مادر می‌شود
حوزه موضوعی: تغذیه، علوم و فنّاوری غذا
fast food, fast service food
1. غذایی که به‌سرعت آماده شود و در اختیار مشتری قرار گیرد 2. غذاخوری عرضهکنندۀ غذای فوری
حوزه موضوعی: تغذیه، علوم و فنّاوری غذا، عمومی، گردشگری و جهانگردی
whole meal 2
یک وعده غذا شامل پیش‏غذا و غذا و پی‏غذا
حوزه موضوعی: گردشگری و جهانگردی
مادۀ غذایی تیمارشده با استفاده از فنّاوری‌هایی که تازگی آن را چندان تغییر نداده باشد و درعین‌حال، فعالیت‌های میکربی و زی‌مایه‌ای آن واپاییده باشد
حوزه موضوعی: علوم و فنّاوری غذا‏
هرنوع غذای خاص کودکان شش‌ماهه تا دوساله
حوزه موضوعی: تغذیه، علوم و فنّاوری غذا
ماده‌ای غذایی که می‌توان آن را در دمای محیط برای مدت طولانی نگهداری کرد
حوزه موضوعی: تغذیه، علوم و فنّاوری غذا
protective food
غذایی سرشار از مواد مغذی ضروری که بدن را در برابر بیماری‌های خاص محافظت می‌کند
حوزه موضوعی: تغذیه، علوم و فنّاوری غذا
vehicle food
ماده‌ای غذایی که ازطریق آن برخی ترکیبات یا ریزاندامگان‌ها به انسان یا مادۀ غذایی دیگر یا یک شیء منتقل می‌شود
حوزه موضوعی: علوم و فنّاوری غذا‏
نگاه کنید به: خوراک روزانه
حوزه موضوعی: تغذیه
ماده‏ای که زنبور کارگر جوانِ 3 تا 12روزه تولید می‏کند و برای تغذیۀ کرمینه‌های (larvae) جوان و ملکه استفاده می‏شود
حوزه موضوعی: علوم و فنّاوری غذا‏
غذایی که متخصصان علوم غذایی برای اهدافی خاص طراحی می‌کنند
حوزه موضوعی: تغذیه، علوم و فنّاوری غذا
نگاه کنید به: غذای تغییریافتۀ ژنتیکی
حوزه موضوعی: تغذیه
microwaveable food
مادۀ غذایی قابل‌پخت و حرارت‌دهی در تندپز
حوزه موضوعی: علوم و فنّاوری غذا‏
intermediate moisture food, IMF, semi-moist food
مادۀ غذایی با رطوبت کاهش‌یافته (بین 15 تا 50 درصد) و بافت نرم که به نگهداری در یخچال نیاز ندارد و ممکن است بدون آماده‌سازی مصرف شود
حوزه موضوعی: علوم و فنّاوری غذا‏
غذای فراوری‌شده‌ای که مکمل‌هایی را برای جلوگیری از برخی بیماری‌ها به آن افزوده‌اند
حوزه موضوعی: تغذیه، علوم و فنّاوری غذا
airline meal, in-flight meal
غذایی که با هدف مصرف در هواپیما تولید می‌شود
حوزه موضوعی: علوم و فنّاوری غذا‏
Corvus, CrV, Crow
صورت فلکی کوچکی در نیمکرۀ جنوبی آسمان در همسایگی صورت بزرگ شجاع
حوزه موضوعی: نجوم‌
1. جدا کردن ذرات زبر یا درشت از نرمه 2. جدا کردن ذرات جامد از مایع
حوزه موضوعی: علوم و فنّاوری غذا‏
زئولیت‌های (zeolite) سنتزی یا طبیعی که می‌توانند آب را، بدون تغییر در ساختار بلور یا با کمترین تغییر، از آن جدا کنند
حوزه موضوعی: شیمی
madreporite
عضوی منفذدار و شبیه به دکمه در خارپوستان که در سطح ورادهانی (aboral) قرار دارد و آب از آن خارج می‌شود
حوزه موضوعی: اقیانوس‌شناسی، جانور‌شناسی
screening 3
بررسی و آزمون گروهی از افراد برای جدا کردن افراد سالم از افرادی که بیماری آنها تشخیص داده نشده است یا بسیار در معرض خطرند
حوزه موضوعی: پزشکی
در نظریۀ کژگزینی، وضعیتی که در آن طرف فاقد اطلاعات، برای نمونه بنگاه پیشنهاددهندۀ شغل، فهرستی از قراردادها را به‌طرف دارای اطلاعات، برای نمونه کارجو، پیشنهاد می‌کند
حوزه موضوعی: اقتصاد
فرایندی برای تشخیص افراد دچار سوءتغذیه یا کسانی که درمعرض ابتلا به آن قرار دارند به‌منظور ارزیابی وضعیت تغذیۀ آنها و در صورت نیاز کمک به بهبود آن
حوزه موضوعی: تغذیه
ارزیابی و آزمون گروهی از مواد، با هدف انتخاب ماده‌ای که اثرات دارویی دلخواه را داشته باشد
حوزه موضوعی: علوم دارویی
نگاه کنید به: غربالگری درون‌تراشه‌ای
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی-ژن‌شناسی و زیست‌فنّاوری‏
روشی رایانه‌ای برای شناسایی ترکیباتی با ویژگی‌های مطلوب، مانند اتصال به پروتئین‌های هدف متـ . غربالگری درتراشه غربالگری مجازی virtual screening
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی-ژن‌شناسی و زیست‌فنّاوری‏
فنی برای جست‌وجوی پروتئینی خاص در گنجینه‌های بیانی (expression libraries) با استفاده از یک پادتن تک‌دودمان در برابر پادگن
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی-پروتگان‌شناسی
نگاه کنید به: غربالگری ژن‌شناختی پیش‌لانه‌گزینی
حوزه موضوعی: علوم سلامت
ارزیابی رویان‌های تولیدشده به روش برون‌تنی ازنظر نقص‌های ژنی به‌منظور انتقال رویان‌های سال م متـ . غربالگری رویان embryo screening
حوزه موضوعی: علوم سلامت
نگاه کنید به: غربالگری درون‌تراشه‌ای
حوزه موضوعی: زیست‌شناسی-ژن‌شناسی و زیست‌فنّاوری‏