واژه‌نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی


واژه‌گزینی از کارهای کلیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. شورای این فرهنگستان پس از بررسی،‌ گفت‌وگو، و رای‌زنی‌های بسیار، اصول و ضوابط واژه‌گزینی را بر پایه 60 سال پیشینه واژه‌گزینی در ایران، در نشست پنچاه و هشتم (1373/7/11) و یکصد و پانزدهم (1376/4/2) در نه اصل به تصویب رساند. بر این پایه، تاکنون 13 دفتر با نام «فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان» منتشر شده است. این واژه‌ها که تا پایان دفتر سیزدهم به نزدیک 45 هزار می‌رسند، با اجازه فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نامه شماره 306 / 1120 تاریخ 1395/2/6) در اینجا ارائه شده‌اند. در این فرهنگ، تعریف واژه، مترادف، ارجاع،‌ صورت اختصاری واژه بیگانه،‌ و صورت اختصاصی واژه فارسی با قابلیت جست‌وجو در دسترس کاربران است.




a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

شماره واژه‌ها با این حرف: 360
شمار همه واژه‌‌های واژه‌نامه: 44787
طولی که بر پایۀ محور زمین‌مغناطیسی تعیین می‌شود
design queue length
طولانی‌ترین صف پیش‌بینی‌شده برای وسایل نقلیه در خط عبوری خاص یا همۀ خطوط عبور در تقاطع در زمان اوج جریان شدآمد
weaving length
طول قسمتی از مسیر که حرکت ضربدری در آن انجام می‌شود
مدت زندگی گیاه یا بخشی از آن
Fried length
به‌کاربرید به‌جای: طول همدوسی
طول لبۀ بدنه در تاخوردگی‌های درز
cover hook length, end hook lengh
طول لبۀ در در موازات تاخوردگی‌های درز
کل جابه‌جایی طولی شناور در هنگام گردش
فاصلۀ دو چرخ موازی
road miles, road kilometers
طول راه که در امتداد خط محور آن اندازه‌گیری می‌شود
circuit length
طول مسیری که جریان در تونل مداربسته طی می‌کند
fetch length, fetch 1
طول ناحیۀ موجگاه
field length
مسافت لازم برای نشست‌وبرخاست و شتاب ـ ایست و برخاست نافرجام هواگرد و دیگر موارد مندرج در کتابچۀ راهنمای پرواز
balanced field length, BFL
طول باندی که در آن مسافت برخاست با مسافت اضطراری برابر باشد
unbalanced field length
طول باندی که در آن مسافت برخاست با مسافت اضطراری برابر نباشد
landing run, landing roll
مسافتی که هواپیما در طول حرکت، از لحظۀ نشست بر روی زمین تا نقطۀ توقف یا خروج از باند پرواز، طی می‌کند
abscissa, x-coordinate
مختص x (افقی) یک نقطه (y و x) در دستگاه مختصات دوبعدی متـ . طول 2
coherence length, coherence distance, Fried parameter
شعاع محدوده‌ای از جوّ که جذر میانگین مربعی تلاطم در جبهه‌موج نوری که از آن می‌گذرد یک رادیان باشد متـ . طول فرید Fried length
افزایش طول یک زنجیرۀ نوکلئوتیدی با اضافه شدن نوکلئوتیدهای جدید یا افزایش طول زنجیرۀ پلیپپتیدی با اضافه شدن آمینواسیدهای جدید
به‌کاربرید به‌جای: رمزدوره
کاهش طول بدنۀ هواگرد ترابری برای تولید نسخه‌‌ای جدید از آن
فاصلۀ بین دو نقطۀ متوالی موج در راستای انتشار که فاز نوسانی یکسانی دارند
نوعی عنوان‌بندی که به‌صورت افقی یا عمودی از طرفی به طرف دیگر حرکت می‌کند متـ . عنوان‌بندی طوماری
spectrum
توزیع ویژگی یک سامانۀ فیزیکی یا پدیده؛ همچنین نمودار یا تصویری که این توزیع را نشان دهد
acoustic spectrum
گسترۀ بسامدهای آکوستیکی از بسامدهای زیرصوتی تا فراصوتی، تقریباً از صفر تا یک مگاهرتز
vibrational spectrum
طیفی مولکولی که براثر گذار بین ترازهای ارتعاشی پدید می‌آید
pulse-height spectrum
طیف حاصل از توزیع ارتفاع تپ‌ها/ پالس‌ها برحسب طول‌موج یا انرژی تابش
depressive spectrum
طیفی از علائم با شدت‌وضعف متفاوت برای توصیف افسردگی با تکیه بر این مفهوم که افسردگی طیفی از اختلالات است و نه یک ماهیت تشخیصی منفرد
charge transfer spectrum
نوار طیفی با ضریب خاموشی زیاد که نتیجۀ حرکت الکترون بین مولکول‌ها، و در همتافت‌ها، نتیجۀ حرکت الکترون از مرکز فلزی به لیگاند یا برعکس است
frequency spectrum
نمودار شدت کمیتی فیزیکی برحسب بسامد آن